Eten katten kakkerlakken, muizen en ander ongedierte?

Eten katten kakkerlakken?

Ja, een kat die een kakkerlak vangt, eet die in de meeste gevallen ook op. Kakkerlakken bewegen snel en onregelmatig, en dat prikkelt de jachtdrift van een kat net zo hard als een muis of een speeltje. Een gezonde, volwassen kat die af en toe een kakkerlak vangt en opeet, wordt daar zelden ziek van.

De kans dat een kakkerlak in huis zit, zegt niets over de netheid van het huishouden; kakkerlakken zoeken vooral warmte, vocht en voedselresten. Vangt je kat er geregeld een, dan jaagt hij op wat er toevallig langsloopt, niet op een probleem dat jij hebt veroorzaakt.

Is een kakkerlak gevaarlijk voor een kat?

Meestal niet, maar er zijn twee reële risico's: bacteriën op het pantser van de kakkerlak en gif van een kakkerlakkenlokdoos. Kakkerlakken dragen op hun uitwendige skelet bacteriën zoals salmonella en E. coli mee, en die kunnen bij een kat een keer braken of een dunnere ontlasting veroorzaken.

Het grotere risico is een kakkerlak die kort daarvoor gif uit een lokdoos at. Dat gif zit dan nog in het lichaam van het insect, en een kat die zo'n kakkerlak opeet, krijgt een kleine hoeveelheid van dat gif binnen. Bij een enkel exemplaar is de dosis meestal te klein om ernstig te worden, maar bij een kat die herhaaldelijk kakkerlakken uit een behandelde ruimte eet, telt dat op.

Houd je kat 24 uur in de gaten na het opeten van een kakkerlak en let op braken, kwijlen, sloomheid of verminderde eetlust. Gebruik je zelf kakkerlakkenlokdozen in huis, zet die dan op plekken waar je kat niet bij kan.

Welk risico geeft elk prooidier?

Niet elk prooidier brengt hetzelfde risico met zich mee. Het overzicht hieronder zet de belangrijkste prooidieren op een rij.

Deze indeling geldt voor een enkel exemplaar. Vangt je kat structureel veel prooi, dan telt het risico op wormen en bacteriën sneller op dan bij een incident.

Eten katten muizen en ratten?

Ja, katten eten muizen en ratten die ze vangen, en dat is van alle prooidieren op deze pagina het risico met de meeste aandacht. Muizen en ratten kunnen lintwormen en spoelwormen bij zich dragen, en een kat die de prooi opeet, loopt die wormen op. Een kat die regelmatig jaagt, heeft daarom een strakker ontwormingsschema nodig dan een binnenkat die nooit buiten komt.

Toxoplasmose is bij muizen en ratten de tweede aandachtspunt. Katten raken besmet met deze parasiet vooral door het eten van geïnfecteerde knaagdieren of vogels; dat is voor een kat zelfs de natuurlijke besmettingsroute. De meeste katten worden er niet merkbaar ziek van, al kan een lichte diarree voorkomen. Voor mensen is vooral de kattenbak daarna het aandachtspunt, niet het contact met de kat zelf.

Bij ratten komt daar een derde risico bij: secundaire rattengifvergiftiging. Als een rat kort daarvoor rattengif at en zelf nog niet dood was door het gif, zit dat gif nog in zijn lichaam. Een kat die zo'n rat opeet, krijgt een deel van dat gif binnen. De symptomen komen vaak pas na een paar dagen: sloomheid, bleek tandvlees, blauwe plekken of bloedingen. Zie je die signalen na het doden of eten van een rat, bel dan direct de dierenarts; anticoagulant rattengif is te behandelen met vitamine K, maar hoe eerder, hoe beter. Meer over het herkennen en opruimen van een gevangen knaagdier lees je bij waarom je kat prooi mee naar huis brengt.

Eten katten spinnen, hagedissen, motten en krekels?

Ja, katten vangen en eten deze kleinere prooidieren regelmatig, en voor elk gelden andere, doorgaans kleinere risico's dan bij muizen en ratten.

• Spinnen: de meeste spinnensoorten die in Belgische en Nederlandse huizen voorkomen, zijn niet giftig genoeg om een kat echt ziek te maken. Een enkele keer ontstaat een lichte zwelling op de plek waar een grotere spin beet, maar dat is zeldzaam.
• Hagedissen: inheemse hagedissen zijn niet giftig, het risico zit in bacteriën zoals salmonella die reptielen bij zich kunnen dragen. Was je handen als je een dode hagedis opruimt.
• Motten: een enkele mot eten is voor een kat onschuldig. Bij grote aantallen kunnen de vleugelschubben lichte irritatie van mond of maag geven, en let extra op bij motten uit een tuin waar recent met bestrijdingsmiddel is gespoten.
• Krekels: krekels worden zelfs verkocht als voer voor reptielen en zijn voor een kat nauwelijks risicovol. Alleen krekels uit een behandelde tuin vormen een uitzondering.

Bij al deze kleinere prooidieren geldt: één exemplaar geeft zelden klachten, maar blijf opletten op braken, kwijlen of lusteloosheid in de uren erna.

Vangen katten ook eekhoorns?

Ja, een kat kan een jonge of kleine eekhoorn vangen, al lukt dat bij een volwassen eekhoorn veel minder vaak omdat die sneller en beter kan ontsnappen. Het grootste risico bij een eekhoorn zit niet in het opeten, maar in het gevecht zelf: een eekhoorn verdedigt zich fel en kan een kat flink bijten of krabben.

Zo'n bijtwond bij je kat kan infecteren als je hem niet controleert. Bekijk elke wond na een gevecht met een eekhoorn op zwelling, pus of pijn bij aanraken, en ga naar de dierenarts als een van die signalen optreedt. Eet je kat de eekhoorn op, dan gelden dezelfde aandachtspunten als bij muizen: wormen en, in mindere mate, parasieten zoals vlooien die op het karkas achterblijven.

Wat doe je als je kat een prooidier heeft gegeten?

Blijf eerst kalm en kijk welk prooidier het was, want dat bepaalt hoe alert je moet zijn. Bij kakkerlakken, spinnen, hagedissen, motten en krekels is opletten meestal voldoende; bij muizen, ratten en eekhoorns is de kans op klachten groter.

Houd je kat 24 tot 48 uur in de gaten en let op deze signalen:

• braken of kokhalzen
• diarree, eventueel met bloed
• sloom gedrag of zich verstoppen
• niet willen eten of drinken
• bleek tandvlees, blauwe plekken of ongewone bloedingen
• een zichtbare bijtwond die zwelt of pus afgeeft

Bel de dierenarts direct als een van deze signalen optreedt, als je vermoedt dat het prooidier gif droeg, of als het om een kitten gaat. Vertel welk dier je kat at of ving en wanneer, dan kan de praktijk inschatten hoe dringend een bezoek is. Meer over de eerste signalen van een probleem lees je bij braken bij een kat.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Waarom brengt je kat muizen en vogels mee naar huis?
• Kat ontwormen: hoe vaak, waarmee en waarom
• Vlooien bij katten: herkennen, bestrijden en voorkomen