Giftige voeding voor katten: wat mogen katten niet eten?

Welke voeding is giftig voor katten?

Ui, look, chocolade, alcohol en cafeïne zijn de belangrijkste voedingsmiddelen die voor katten aantoonbaar giftig zijn. De lijst met de giftige stof en het gevolg staat in deze tabel.

Chocolade is altijd giftig, en pure chocolade het sterkst door het hoge theobrominegehalte; de dosissen per soort vind je bij chocolade en katten.

Welke voeding vermijd je uit voorzorg, terwijl het bewijs bij katten beperkt is?

Druiven, rozijnen en producten met de zoetstof xylitol vermijd je bij een kat uit voorzorg, maar het bewijs voor giftigheid bij katten is veel zwakker dan veel websites suggereren. Beide staan bekend als klassieke hondengiffen, en die kennis wordt vaak zonder controle op katten overgezet.

De stand van het bewijs staat in deze tabel.

De Merck Veterinary Manual stelt dat de hond de enige diersoort is waarbij xylitoltoxicose is gemeld en dat katten geen risico lopen op hypoglykemie of leverschade. Dat betekent niet dat suikervrije kauwgom of snoep kattenvoer wordt: het zijn sterk bewerkte producten die niet in het dieet van een kat horen. Woon je samen met een hond, berg ze dan wel echt veilig op, want voor een hond zijn ze levensgevaarlijk.

Bij druiven en rozijnen blijft het advies om ze niet te geven en bij inname de dierenarts te bellen, precies omdat de oorzaak en de gevoeligheid per dier nog niet zijn opgehelderd. Voorzichtig handelen mag; sterkere zekerheid claimen dan er is, helpt je kat niet.

Waarom zijn ui en look zo gevaarlijk voor katten?

Ui en look breken de rode bloedcellen van een kat af, waardoor bloedarmoede ontstaat. De verantwoordelijke zwavelverbindingen zitten in rauwe, gebakken, gekookte en gedroogde vormen, dus net zo goed in uienpoeder en lookpoeder. Daardoor zijn bouillon, sauzen, chips, kant-en-klaarmaaltijden en zelfs babyvoeding riskant.

Look is per gram nog geconcentreerder dan ui, en de hele familie doet mee: prei, sjalot en bieslook werken op dezelfde manier. De klachten komen vertraagd. Bleek tandvlees, sloomheid, snelle ademhaling, braken en donkere urine verschijnen vaak pas 1 tot 3 dagen na het eten, wanneer de bloedarmoede al op gang is. Wacht daarom nooit op symptomen voor je hulp zoekt.

Wat doe je als je kat ui of iets anders giftigs heeft gegeten?

Bel meteen je dierenarts als je kat ui, look, chocolade, alcohol, druiven of een ander product uit de tabellen hierboven heeft gegeten, ook buiten de openingsuren. Snel handelen beperkt de schade. Het stappenplan na inname staat hieronder.

1. Haal het product weg en schat in hoeveel er ontbreekt.
2. Bel de dierenarts en vermeld het product, de hoeveelheid, het tijdstip en het gewicht van je kat.
3. Laat je kat nooit zelf braken; braken opwekken is bij katten gevaarlijk zonder begeleiding.
4. Neem de verpakking of het etiket mee naar de praktijk.
5. Let de dagen erna op braken, diarree, sloomheid, bleek tandvlees en donkere urine.

Heeft je kat ui gegeten, dan kan de dierenarts in de eerste uren braken opwekken of actieve kool geven, nog voor de bloedafbraak begint. Een afwachtende houding is bij ui, look, druiven en chocolade altijd de verkeerde keuze.

Is basilicum giftig voor katten en welke kruiden wel?

Nee, basilicum is niet giftig voor katten: een kat die aan een basilicumplant knabbelt, loopt geen gevaar. Dat geldt niet voor alle keukenkruiden. De veilige en de riskante kruiden staan hieronder.

Veilige kruiden:

• Basilicum
• Dille
• Tijm
• Rozemarijn
• Peterselie, alleen in kleine hoeveelheden
• Catnip en valeriaan

Giftige of riskante kruiden:

• Bieslook: hoort bij de look-familie en veroorzaakt bloedarmoede
• Oregano: irriteert maag en darmen
• Laurier: geeft braken en diarree

Knabbelt je kat graag op groen, zet dan veilig groen neer zoals kattengras en houd riskante kruidenpotten buiten bereik.

Zijn tincturen en etherische olie veilig voor katten?

Nee, tincturen zijn niet veilig voor katten. Een tinctuur is een geconcentreerd plantenextract op alcohol en combineert twee problemen: alcohol is giftig voor katten en de geconcentreerde plantenstoffen zijn dat vaak zelf al. De lever van een kat mist bovendien enzymen om veel plantenstoffen af te breken, waardoor gif zich opstapelt.

Etherische olie is nog riskanter dan een tinctuur. Tea tree olie, eucalyptusolie en citrusolie kunnen al in kleine hoeveelheden vergiftiging geven, via de mond maar net zo goed via de vacht en de huid. Gebruik geen oliebranders of verdampers in ruimtes waar je kat komt en geef nooit menselijke kruidenpreparaten zonder overleg met de dierenarts.

Welk eten is ongezond maar niet direct giftig?

Friet, chips, ketchup, hummus en melk zijn niet acuut giftig, maar horen niet in een kattenmaag. De reden per product staat in deze lijst.

• Friet en patat: te veel zout en vet, met buikklachten en op termijn overgewicht als gevolg.
• Chips: hetzelfde zout- en vetprobleem in geconcentreerde vorm.
• Ketchup: veel suiker en vaak uienpoeder of lookpoeder, dus bij regelmatige inname alsnog riskant.
• Hummus: bevat bijna altijd look en soms citroen, dus liever helemaal niet.
• Melk: de meeste volwassen katten verteren lactose niet; de pagina over of een kat melk mag hebben legt de uitzonderingen uit.
• Brood: een klein stukje gebakken brood kan, rauw gistdeeg is wel gevaarlijk.
• Azijn: niet giftig, maar katten mijden de geur; verdund als schoonmaakmiddel is het geen probleem.

Hoe voorkom je dat je kat iets giftigs binnenkrijgt?

Voorkomen begint met opbergen: een kat die nergens bij kan, kan niets verkeerds eten. De praktische checklist staat hieronder.

• Bewaar chocolade, rozijnen en suikervrij snoep in gesloten kasten; heb je ook een hond, dan is dat voor producten met xylitol echt noodzakelijk.
• Laat geen pannen, borden of snijplanken met ui, look of saus op het aanrecht staan.
• Geef geen restjes van tafel; kruidenmixen bevatten bijna altijd ui- of lookpoeder.
• Controleer etiketten van bouillon en babyvoeding voor je iets met je kat deelt.
• Ruim glazen met alcohol meteen op na een feestje.
• Denk aan meer dan eten: lelies zijn in alle delen dodelijk giftig, het overzicht staat bij planten die gevaarlijk zijn voor katten.
• Zet het telefoonnummer van je dierenarts en de dichtstbijzijnde spoeddienst op een vaste plek.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Chocolade en katten: hoe giftig is het echt?
• Mogen katten druiven en rozijnen eten?
• Welke planten zijn giftig voor katten?