Voeding

Giftige voeding voor katten: wat mogen katten niet eten?

Nee, katten mogen geen ui, look, chocolade, druiven, rozijnen, alcohol of xylitol eten: deze voeding is altijd giftig, in elke vorm en elke hoeveelheid. Deze pagina zet alle giftige voeding in een tabel, legt uit waarom ui en look zo gevaarlijk zijn, geeft het stappenplan als je kat iets giftigs at, beantwoordt de vraag of basilicum en andere kruiden kwaad kunnen, waarschuwt voor tincturen en etherische olie en somt het eten op dat ongezond maar niet direct giftig is.

Kat kijkt naar voedingsmiddelen op tafel die giftig zijn voor katten
Ui, look, chocolade, druiven en rozijnen zijn voor katten in elke hoeveelheid giftig.

In het kort

Altijd giftigUi, look, chocolade, druiven, rozijnen, alcohol, xylitol
Ook gevaarlijkCafeïne, rauw gistdeeg, rauw varkensvlees, veel zout
Eerste stap na innameMeteen de dierenarts bellen
Ongezond, niet giftigFriet, ketchup, hummus, melk

Welke voeding is giftig voor katten?

Ui, look, chocolade, druiven, rozijnen, alcohol, xylitol en cafeïne zijn de belangrijkste giftige voedingsmiddelen voor katten. De volledige lijst met de giftige stof en het gevolg staat in deze tabel.

VoedingGiftige stofGevolg voor de kat
Ui, look, prei, sjalot, bieslookZwavelverbindingenBloedarmoede door afbraak van rode bloedcellen
Chocolade en cacaoTheobromine en cafeïneOnrust, hartritmestoornissen, toevallen
Druiven en rozijnenOnbekende stofAcuut nierfalen
AlcoholEthanolSloomheid, ademhalingsproblemen, coma
Xylitol (zoetstof in kauwgom en snoep)XylitolScherpe bloedsuikerdaling, leverschade
Koffie, thee, energiedrankCafeïneOnrust, hartkloppingen, trillen
Rauw gistdeegGist en ethanolOpgezette maag en alcoholvergiftiging
AvocadoPersineBraken en diarree
Grote hoeveelheid zoutNatriumNierschade, stuipen
Rauw varkensvleesAujeszky-virusDodelijke hersenontsteking

Chocolade is altijd giftig, en pure chocolade het sterkst door het hoge theobrominegehalte; de dosissen per soort vind je bij chocolade en katten. Voor de nieren geldt hetzelfde harde nee bij druiven en rozijnen: zelfs enkele stuks kunnen nierfalen veroorzaken.

Waarom zijn ui en look zo gevaarlijk voor katten?

Ui en look breken de rode bloedcellen van een kat af, waardoor bloedarmoede ontstaat. De verantwoordelijke zwavelverbindingen zitten in rauwe, gebakken, gekookte en gedroogde vormen, dus net zo goed in uienpoeder en lookpoeder. Daardoor zijn bouillon, sauzen, chips, kant-en-klaarmaaltijden en zelfs babyvoeding riskant.

Look is per gram nog geconcentreerder dan ui, en de hele familie doet mee: prei, sjalot en bieslook werken op dezelfde manier. De klachten komen vertraagd. Bleek tandvlees, sloomheid, snelle ademhaling, braken en donkere urine verschijnen vaak pas 1 tot 3 dagen na het eten, wanneer de bloedarmoede al op gang is. Wacht daarom nooit op symptomen voor je hulp zoekt.

Wat doe je als je kat ui of iets anders giftigs heeft gegeten?

Bel meteen je dierenarts als je kat ui, look, chocolade, druiven of een ander product uit de tabel heeft gegeten, ook buiten de openingsuren. Snel handelen beperkt de schade. Het stappenplan na inname staat hieronder.

  1. Haal het product weg en schat in hoeveel er ontbreekt.
  2. Bel de dierenarts en vermeld het product, de hoeveelheid, het tijdstip en het gewicht van je kat.
  3. Laat je kat nooit zelf braken; braken opwekken is bij katten gevaarlijk zonder begeleiding.
  4. Neem de verpakking of het etiket mee naar de praktijk.
  5. Let de dagen erna op braken, diarree, sloomheid, bleek tandvlees en donkere urine.

Heeft je kat ui gegeten, dan kan de dierenarts in de eerste uren braken opwekken of actieve kool geven, nog voor de bloedafbraak begint. Een afwachtende houding is bij ui, look, druiven en chocolade altijd de verkeerde keuze.

Is basilicum giftig voor katten en welke kruiden wel?

Nee, basilicum is niet giftig voor katten: een kat die aan een basilicumplant knabbelt, loopt geen gevaar. Dat geldt niet voor alle keukenkruiden. De veilige en de riskante kruiden staan hieronder.

Veilige kruiden:

  • Basilicum
  • Dille
  • Tijm
  • Rozemarijn
  • Peterselie, alleen in kleine hoeveelheden
  • Catnip en valeriaan

Giftige of riskante kruiden:

  • Bieslook: hoort bij de look-familie en veroorzaakt bloedarmoede
  • Oregano: irriteert maag en darmen
  • Laurier: geeft braken en diarree

Knabbelt je kat graag op groen, zet dan veilig groen neer zoals kattengras en houd riskante kruidenpotten buiten bereik.

Zijn tincturen en etherische olie veilig voor katten?

Nee, tincturen zijn niet veilig voor katten. Een tinctuur is een geconcentreerd plantenextract op alcohol en combineert twee problemen: alcohol is giftig voor katten en de geconcentreerde plantenstoffen zijn dat vaak zelf al. De lever van een kat mist bovendien enzymen om veel plantenstoffen af te breken, waardoor gif zich opstapelt.

Etherische olie is nog riskanter dan een tinctuur. Tea tree olie, eucalyptusolie en citrusolie kunnen al in kleine hoeveelheden vergiftiging geven, via de mond maar net zo goed via de vacht en de huid. Gebruik geen oliebranders of verdampers in ruimtes waar je kat komt en geef nooit menselijke kruidenpreparaten zonder overleg met de dierenarts.

Welk eten is ongezond maar niet direct giftig?

Friet, chips, ketchup, hummus en melk zijn niet acuut giftig, maar horen niet in een kattenmaag. De reden per product staat in deze lijst.

  • Friet en patat: te veel zout en vet, met buikklachten en op termijn overgewicht als gevolg.
  • Chips: hetzelfde zout- en vetprobleem in geconcentreerde vorm.
  • Ketchup: veel suiker en vaak uienpoeder of lookpoeder, dus bij regelmatige inname alsnog riskant.
  • Hummus: bevat bijna altijd look en soms citroen, dus liever helemaal niet.
  • Melk: de meeste volwassen katten verteren lactose niet; de pagina over of een kat melk mag hebben legt de uitzonderingen uit.
  • Brood: een klein stukje gebakken brood kan, rauw gistdeeg is wel gevaarlijk.
  • Azijn: niet giftig, maar katten mijden de geur; verdund als schoonmaakmiddel is het geen probleem.

Hoe voorkom je dat je kat iets giftigs binnenkrijgt?

Voorkomen begint met opbergen: een kat die nergens bij kan, kan niets verkeerds eten. De praktische checklist staat hieronder.

  • Bewaar chocolade, rozijnen en kauwgom of snoep met xylitol in gesloten kasten.
  • Laat geen pannen, borden of snijplanken met ui, look of saus op het aanrecht staan.
  • Geef geen restjes van tafel; kruidenmixen bevatten bijna altijd ui- of lookpoeder.
  • Controleer etiketten van bouillon en babyvoeding voor je iets met je kat deelt.
  • Ruim glazen met alcohol meteen op na een feestje.
  • Denk aan meer dan eten: lelies zijn in alle delen dodelijk giftig, het overzicht staat bij planten die gevaarlijk zijn voor katten.
  • Zet het telefoonnummer van je dierenarts en de dichtstbijzijnde spoeddienst op een vaste plek.

Veelgestelde vragen

Mijn kat heeft een stukje ui gegeten, moet ik naar de dierenarts?

Ja, bel altijd de dierenarts als je kat ui at, ongeacht de hoeveelheid. De schade aan de rode bloedcellen begint voor je symptomen ziet en de dierenarts kan in de eerste uren nog ingrijpen. Vermeld hoeveel ui je kat ongeveer binnenkreeg en wanneer.

Mogen katten knoflook?

Nee, knoflook is giftig voor katten en per gram zelfs sterker dan ui. Rauw, gebakken en als poeder: elke vorm beschadigt de rode bloedcellen en kan bloedarmoede veroorzaken. Vermijd daarom sauzen, worst en kruidenmixen met lookpoeder.

Is een likje chocolademelk gevaarlijk voor een kat?

Een likje chocolademelk bevat weinig theobromine en loopt meestal goed af, maar chocolade blijft in elke vorm giftig. Bel bij twijfel de dierenarts en noteer wat en hoeveel je kat binnenkreeg. Geef chocolademelk nooit bewust.

Mogen katten friet of patat?

Liever niet. Friet is niet giftig, maar bevat te veel zout en vet voor een kat. Frietsaus, mayonaise en vooral sauzen met ui- of lookpoeder maken het echt riskant. Eén gevallen frietje is geen ramp, een vast gewoontehapje wel.

Wat zijn de eerste symptomen van vergiftiging bij een kat?

Veelvoorkomende eerste signalen zijn braken, diarree, speekselen, sloomheid, trillen en een wankele gang. Bij ui en look volgen bleek tandvlees en donkere urine vaak pas na 1 tot 3 dagen. Bel bij deze signalen direct de dierenarts.

Belangrijkste punten

  • Ui, look, chocolade, druiven, rozijnen, alcohol en xylitol zijn voor katten altijd giftig.
  • Ui en look zijn in elke vorm gevaarlijk, dus net zo goed als poeder in saus of bouillon.
  • Bel na inname meteen de dierenarts en wacht niet op symptomen.
  • Basilicum is veilig; bieslook, oregano en laurier vermijd je.
  • Friet, ketchup, hummus en melk zijn niet giftig maar wel ongezond voor katten.

Lees ook

Bronnen