Welke planten zijn giftig voor katten?

Welke planten zijn giftig voor katten?

Lelies, oleander, dieffenbachia, cyclaam, azalea en de bollen van tulpen en narcissen behoren tot de bekendste giftige planten voor katten. De mate van giftigheid en de symptomen verschillen sterk per plant, van irritatie van de mond tot levensbedreigend nierfalen, en dat verschil komt door de stof die erin zit.

De onderstaande tabel toont een aantal veelvoorkomende giftige planten met de werkzame stof en het belangrijkste risico.

Deze lijst is niet volledig. Het Merck Veterinary Manual houdt een uitgebreider overzicht bij van kamerplanten en sierplanten die giftig zijn voor dieren, en Cornell Feline Health Center noemt honderden planten die voor katten giftig zijn.

Waarom is een lelie extra gevaarlijk voor een kat?

Een lelie zit in een eigen categorie, om drie redenen. Ten eerste zijn katten volgens het Merck Veterinary Manual bijzonder gevoelig voor deze vergiftiging: alle plantdelen kunnen nierschade veroorzaken. Ten tweede is de hoeveelheid die nodig is klein. Het Antigifcentrum beschrijft dat een beetje stuifmeel op de vacht, dat je kat vervolgens oplikt tijdens het wassen, al genoeg is om vergiftigd te raken. Je kat hoeft dus niet eens van de plant te hebben gegeten.

Ten derde geldt de waarschuwing niet voor alles wat lelie heet. Alleen de echte lelies, dus soorten uit de geslachten Lilium en Hemerocallis, veroorzaken deze nierschade. Planten met lelie in de naam die tot een ander geslacht horen, geven meestal een ander soort klachten, vaak irritatie van de mond.

Het gevaar zit ook in het verloop. De eerste verschijnselen lijken mild: speekselen, verminderde eetlust, sloomheid en braken. Daarna volgen meer plassen en uitdroging, tekenen dat de nieren al schade oplopen. Onbehandeld kan een lelievergiftiging binnen drie tot zeven dagen dodelijk aflopen. Had je kat contact met een echte lelie, in welke vorm dan ook, bel dan meteen, ook zonder symptomen.

Welke symptomen zie je bij een plantenvergiftiging?

Cornell Feline Health Center noemt als veelvoorkomende verschijnselen van een vergiftiging bij katten: ongewone sloomheid, onvast lopen, kwijlen, zwaar ademen, diarree, stuipen en plotselinge braakbuien. Bij planten met calciumoxalaatkristallen, zoals dieffenbachia, monstera en philodendron, ontstaat de pijn in de mond vrijwel onmiddellijk, waardoor een kat met de poot naar het gezicht slaat, veel slikt of ineens niet meer wil eten.

De symptomen verschillen dus per plant en per hoeveelheid. Een hapje van een licht giftige plant zoals de kerstster geeft vaak alleen milde maagdarmklachten, terwijl een klein stukje lelie of oleander tot levensbedreigende problemen kan leiden. Bij oleander gaat het bovendien niet om de maag maar om het hart: de hartglycosiden kunnen ritmestoornissen en een fatale circulatoire collaps veroorzaken.

Wat is het verschil tussen een milde reactie en een alarmsignaal?

Een milde reactie blijft beperkt tot kortdurend braken of wat extra speekselen, terwijl een alarmsignaal wijst op een ernstigere vergiftiging die snel behandeld moet worden. Het onderscheid staat in de tabel hieronder.

Let bij plassen op beide kanten van het spectrum: veel plassen en dorst hoort bij het beginnende nierletsel van een lelievergiftiging, terwijl helemaal niet meer plassen betekent dat de nieren stilvallen. Bij contact met een plant die bekend staat als zeer giftig, zoals de echte lelie of oleander, geldt altijd bellen, ook als je kat nog geen enkel symptoom laat zien.

Wat doe je als je kat van een giftige plant at of knaagde?

Bel meteen de dierenarts of het antigifcentrum wanneer je kat contact heeft gehad met een plant die je niet met zekerheid als veilig herkent, en doe dat zonder te wachten op symptomen. Neem indien mogelijk een foto of een stukje van de plant mee, zodat de dierenarts snel kan inschatten om welke stof het gaat.

Probeer je kat niet zelf te laten braken. Cornell Feline Health Center is daar uitdrukkelijk over: laat een dier niet braken tenzij je daartoe expliciet opdracht krijgt. Geef ook geen zout water, melk of andere huismiddelen. Verwijder plantenresten uit de bek als dat veilig kan zonder jezelf of je kat te verwonden, en houd je kat rustig tot je bij de dierenarts bent.

Wat de dierenarts vervolgens doet, hangt af van de plant en het tijdstip. Bij een lelievergiftiging bestaat de aanpak volgens het Antigifcentrum uit ontgiften, bloedonderzoek en infuustherapie, waarbij je kat enkele dagen opgenomen blijft. Hoe eerder dat start, hoe beter de kansen.

Wanneer bel je direct de dierenarts of het antigifcentrum?

Bel direct bij contact met een plant die bekend staat als zeer giftig, zoals de echte lelie of oleander, en bij deze signalen na contact met een onbekende plant: herhaaldelijk braken, sloomheid, wankel lopen, opvallend veel of juist helemaal niet plassen, zwelling in de mond of moeite met ademhalen. Wacht bij deze signalen niet af tot de volgende dag.

Bel ook wanneer je kat gedurende een dag opvallend minder actief blijft na plantencontact, ook zonder duidelijke andere symptomen, want sommige vergiftigingen ontwikkelen zich pas na enkele uren. Meer over de signalen van ziekte lees je op de pagina over wanneer je kat ziek is.

Welke planten zijn wel veilig voor katten?

Kattengras, catnip, valeriaan, viooltjes en zonnebloemen behoren tot de planten die over het algemeen veilig zijn voor katten. Deze katvriendelijke opties staan hieronder opgesomd.

• Kattengras, speciaal gekweekt om aan te knagen.
• Catnip, ook wel kattenkruid genoemd.
• Valeriaan, dat net als catnip een speels effect kan geven.
• Viooltjes, een veilige bloeiende plant voor binnen.
• Zonnebloemen, geschikt als snijbloem in huis.

Ook een veilige plant kan bij overmatig knagen milde maagklachten geven, dus geef je kat liever specifiek gekweekt kattengras als knaagplant in plaats van elke plant in huis vrij toegankelijk te laten. Kies bij een boeket bewust voor lelievrij, want juist snijbloemen brengen de gevaarlijkste soort het huis binnen. Een breder overzicht van giftige voeding en stoffen voor katten vind je op de pagina over giftige voeding voor katten.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Giftige voeding voor katten: wat mogen katten niet eten?
• Zieke kat herkennen: signalen, slaaphouding en koorts
• Kat braakt: soorten braaksel en wanneer je moet ingrijpen