Zieke kat herkennen: signalen, slaaphouding en koorts

Hoe herken je dat je kat ziek is?

Een zieke kat herken je aan veranderd gedrag: meer slapen, minder eten en drinken, zich verstoppen, minder wassen en minder contact zoeken. Katten verbergen pijn en ziekte instinctief, waardoor de signalen in het begin subtiel blijven.

De meest voorkomende milde signalen staan hieronder opgesomd.

• Je kat slaapt duidelijk meer dan de normale 12 tot 16 uur per dag
• Je kat eet of drinkt minder dan anders
• De vacht wordt dof omdat je kat zich minder wast
• Je kat zoekt vreemde, afgezonderde slaapplekken op
• Je kat reageert trager op geluiden of op jou

Een enkel mild signaal dat 1 dag duurt, is meestal geen reden voor paniek. Houd je kat dan goed in de gaten. Meerdere signalen tegelijk, of signalen die langer dan 24 tot 48 uur aanhouden, zijn een reden om de dierenarts te bellen.

Welke slaaphouding heeft een zieke kat?

Een zieke kat slaapt vaak gespannen: strak opgerold tot een bal met de poten dicht tegen het lichaam, of op de borst met de poten eronder gevouwen en de kop laag. De ogen blijven daarbij regelmatig halfopen en de spieren ontspannen niet volledig.

Een gezonde kat ligt juist los en uitgestrekt, op de zij of zelfs op de rug met de buik bloot. Alle normale houdingen en hun betekenis vind je in het overzicht van hoe een kat het liefst ligt.

Let naast de houding op de plek. Een kat die zich niet lekker voelt, verruilt de vertrouwde mand vaak voor een verstopplek onder het bed of achter een kast. Een slaaphouding alleen bewijst geen ziekte: pas de combinatie van een gespannen houding, meer slapen en andere signalen maakt een dierenartsbezoek nodig.

Hoe meet je koorts bij je kat?

Koorts meet je bij een kat rectaal met een digitale thermometer, want alleen die meting is betrouwbaar. Warme oren voelen zegt weinig: de temperatuur van de oren wisselt ook bij gezonde katten.

Zo pak je het aan:

1. Doe wat glijmiddel of vaseline op de punt van de thermometer.
2. Laat een tweede persoon de kat rustig vasthouden, eventueel in een handdoek gewikkeld.
3. Breng de thermometer 1 tot 2 centimeter in de anus en wacht op het signaal.

De normale lichaamstemperatuur van een kat is 38,0 tot 39,2 graden Celsius. Boven 39,2 graden spreek je van verhoging of koorts. Meet je 40,0 graden of meer, bel dan direct de dierenarts.

Welke waarden zijn normaal bij een gezonde kat?

Een gezonde volwassen kat heeft in rust een temperatuur van 38,0 tot 39,2 graden, een ademhaling van 20 tot 30 keer per minuut en een hartslag van 140 tot 220 slagen per minuut. De normale waarden staan in deze tabel, zodat je een meting thuis meteen kunt beoordelen.

Tel de ademhaling terwijl je kat rustig ligt en niet net gespeeld heeft: 1 op en neer gaande beweging van de borstkas telt als 1 ademhaling.

Wanneer bel je direct de dierenarts?

Bel direct de dierenarts als je kat langer dan 24 uur niet eet, benauwd is of niet kan plassen. Deze 3 situaties kunnen snel levensbedreigend worden en wachten maakt de vooruitzichten slechter.

Alle alarmsignalen waarbij je meteen belt, staan in deze lijst.

• Niet eten langer dan 24 uur, zeker bij kittens en oudere katten; de oorzaken lees je op de pagina over een kat die niet eet
• Benauwdheid, ademen met open mond of andere problemen met de ademhaling
• Niet kunnen plassen of alleen druppels: vooral bij katers een spoedgeval
• Aanhoudend braken of waterdunne diarree
• Gemeten temperatuur van 40,0 graden of hoger
• Apathie: je kat reageert nauwelijks nog op prikkels

Twijfel je, bel dan gewoon. Een telefonische inschatting kost niets en de dierenarts hoort liever een vals alarm dan een kat die te laat komt.

Hoe herken je uitdroging bij een zieke kat?

Uitdroging herken je met de huidplooitest: pak het nekvel losjes tussen duim en wijsvinger, trek het iets omhoog en laat los. Bij een goed gehydrateerde kat veert de huid binnen 1 tot 2 seconden terug; blijft de plooi staan, dan is je kat waarschijnlijk uitgedroogd.

Andere signalen van uitdroging zijn droog of plakkerig tandvlees, ingezonken ogen en sloomheid. Uitdroging ontstaat snel bij braken, diarree of koorts, omdat een kat dan meer vocht verliest dan hij drinkt.

Een uitgedroogde kat heeft dezelfde dag nog een dierenarts nodig. Thuis water aanbieden blijft zinvol, maar een kat die al uitgedroogd is, drinkt het tekort zelden zelf weer bij.

Hoe help je een zieke kat thuis?

Een zieke kat help je met rust, een warme tochtvrije ligplek en vers water binnen handbereik. Zet ook de voerbak en kattenbak dichtbij, zodat je kat er geen trap voor hoeft te nemen.

Eet je kat slecht, verwarm dan natvoer kort tot lichaamstemperatuur: dat versterkt de geur en maakt eten aantrekkelijker. Geef nooit menselijke medicijnen; paracetamol en ibuprofen zijn giftig voor katten, zelfs in kleine hoeveelheden.

Bij een chronisch zieke of oude kat draait de zorg om levenskwaliteit: eet en drinkt je kat nog, wast hij zich, zoekt hij nog contact? Bespreek die vragen open met je dierenarts. Gaat je kat ondanks behandeling achteruit, lees dan hoe je de signalen van een stervende kat herkent en hoe je rustig afscheid neemt.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Kat eet niet: oorzaken en wat je kunt doen
• Slaaphoudingen van katten: dit betekenen ze
• Stervende kat: signalen herkennen en afscheid nemen