Gezondheid
Ademhalingsproblemen bij katten: hijgen, benauwdheid en longontsteking
Een gezonde kat ademt in rust 20 tot 30 keer per minuut, zonder hoorbaar geluid en zonder dat de borstkas of buik opvallend meebeweegt. Deze pagina legt uit wat buikademhaling betekent, waarom een kat hijgt, wat het aangeeft als een kat zwaar door de neus ademt, wat de symptomen van longontsteking zijn, of longontsteking besmettelijk is, wanneer je met spoed moet bellen en wat je zelf kunt doen tot je bij de dierenarts bent.
In het kort
| Normale ademhaling in rust | 20 tot 30 keer per minuut |
|---|---|
| Normale hartslag | 140 tot 220 slagen per minuut |
| Normale lichaamstemperatuur | 38,0 tot 39,2 graden Celsius |
| Alarmsignaal | ademen met open bek of een blauwe/grijze tong |
Wat is een normale ademhaling bij een kat?
Een gezonde kat ademt in rust 20 tot 30 keer per minuut, met een rustige, nauwelijks zichtbare beweging van de borstkas. Daarbij hoort een hartslag van 140 tot 220 slagen per minuut en een lichaamstemperatuur tussen 38,0 en 39,2 graden Celsius.
Tel de ademhaling door 15 seconden lang de bewegingen van de borstkas te tellen en dat aantal met 4 te vermenigvuldigen, het liefst terwijl je kat rustig slaapt of ligt. Een adem sneller dan 30 keer per minuut in volledige rust, of duidelijk zichtbare bewegingen van de buik, zijn de eerste signalen dat er iets mis is.
Wat betekent het als een kat buikademhaling heeft?
Buikademhaling bij een kat betekent dat de buik duidelijk meebeweegt bij elke ademhaling, wat wijst op extra inspanning om lucht binnen te krijgen. Een gezonde kat ademt vooral met de borstkas; wordt de buik ingeschakeld, dan is de normale ademhaling niet meer voldoende.
Buikademhaling gaat vaak samen met een gestrekte nek, een lage, gehurkte houding en ademen met de ellebogen naar buiten. Deze combinatie van signalen wijst op ernstige benauwdheid, bijvoorbeeld door vocht in de longen bij hartfalen, door astma bij de kat, of door een longontsteking, en is altijd een reden om direct een dierenarts te bellen.
Waarom hijgt mijn kat?
Een kat die hijgt, ademt met open bek, een gekromde tong en een snel tempo, iets wat bij een hond normaal is maar bij een kat zelden voorkomt. Kortdurend hijgen na een felle speelsessie, bij hitte in de auto of bij grote stress kan onschuldig zijn en gaat vanzelf over zodra de kat rust.
Stopt het hijgen niet binnen enkele minuten, of hijgt de kat zonder duidelijke aanleiding zoals hitte of inspanning, dan wijst dit vaak op pijn, benauwdheid of een onderliggend hart- of longprobleem. Blijf dan niet afwachten en bel de dierenarts.
Wat betekent het als een kat zwaar door de neus ademt?
Zwaar door de neus ademen bij een kat wijst meestal op een verstopte neus door slijm, ontsteking of een vreemd voorwerp, waardoor lucht moeilijker passeert. Een veelvoorkomende oorzaak is niesziekte, een virale luchtweginfectie die de neus doet verstoppen en vaak samengaat met niezen, een snotterige neus en tranende ogen.
Andere mogelijke oorzaken zijn een allergie, een poliep in de neusholte of een tand die is doorgebroken naar de neusholte. Blijft de kat wekenlang door de neus reutelen of ademen zonder verbetering, dan is onderzoek door de dierenarts nodig om de oorzaak vast te stellen, want de behandeling verschilt sterk per oorzaak.
Wat zijn de symptomen van longontsteking bij een kat?
Longontsteking bij een kat geeft hoesten, variërend van een zachte kuch tot een harde, productieve hoest, samen met sloomheid, een verminderde eetlust en vaak koorts. Gaat hoesten gepaard met een snelle of moeizame ademhaling, dan zet de ontsteking mogelijk verder door in de longen.
In ernstige gevallen wordt de kat duidelijk benauwd en kunnen het tandvlees en de tong een blauwgrijze kleur krijgen door zuurstofgebrek. Dit is een spoedgeval. Longontsteking ontstaat vaak als gevolg van niesziekte, chronische bronchitis, astma of longwormen, maar ook door verslikking of het inademen van een vreemd voorwerp zoals een grasaar.
Is longontsteking bij een kat besmettelijk?
Longontsteking zelf is meestal niet rechtstreeks besmettelijk, maar de onderliggende infectie die de longontsteking veroorzaakt, kan dat wel zijn. Virussen zoals het feline calicivirus en het feline herpesvirus, die niesziekte veroorzaken, verspreiden zich makkelijk tussen katten, vooral in asielen of fokkerijen waar veel katten dicht bij elkaar leven.
Een kat met longontsteking houd je daarom voorzichtigheidshalve apart van andere katten in huis, tot de dierenarts de oorzaak heeft vastgesteld en de kat merkbaar opknapt.
Wanneer bel je de dierenarts bij ademhalingsproblemen?
Bel direct de dierenarts als je kat ademt met open bek, een blauwe of grijze tong heeft, of niet rustig kan liggen door de ademhaling, want dit wijst op een levensbedreigend zuurstoftekort. Ook aanhoudend hijgen zonder hitte of inspanning, en een ademhaling die sneller blijft dan 30 keer per minuut in volledige rust, zijn reden voor een spoedafspraak.
De onderstaande signalen helpen je het verschil te zien tussen een milde situatie en een noodgeval.
- Milde signalen: kortdurend hijgen na inspanning of hitte dat binnen enkele minuten overgaat, een licht verstopte neus zonder verdere klachten.
- Alarmsignalen: ademen met open bek, buikademhaling, een blauwe of grijze tong, niet stil kunnen liggen, hoesten met koorts en sloomheid.
Twijfel je of de ademhaling van je kat normaal is, bel dan de dierenarts of een spoedkliniek: bij ademhalingsproblemen kan wachten sneller misgaan dan bij de meeste andere klachten.
Wat kun je zelf doen als je kat moeilijk ademt?
Houd je kat rustig en beperk beweging, want inspanning verhoogt de zuurstofbehoefte net op het moment dat je kat die het minst kan missen. Vervoer een benauwde kat plat in de reismand, niet rechtop vastgehouden, en zet geen deken strak om het lichaam die de borstkas kan beperken.
Meet als het kan de ademhaling door 15 seconden te tellen en dat aantal met 4 te vermenigvuldigen, zodat je bij de dierenarts een concreet cijfer kunt geven. Geef nooit zelf menselijke hoestmedicatie of neusspray: veel van die middelen zijn giftig voor katten. Bel onderweg alvast de dierenarts of een spoedkliniek zodat het team zich kan voorbereiden op je komst.
Veelgestelde vragen
Hoeveel keer per minuut ademt een gezonde kat?
Een gezonde kat ademt in rust 20 tot 30 keer per minuut. Een kitten of een kat die net heeft gespeeld, ademt tijdelijk sneller, maar dat zakt binnen enkele minuten weer naar het rustniveau.
Kan stress ervoor zorgen dat een kat sneller ademt?
Stress en angst kunnen de ademhaling tijdelijk versnellen, bijvoorbeeld tijdens een dierenartsbezoek of een autorit. Zakt de ademhaling niet terug naar 20 tot 30 keer per minuut zodra de kat weer rustig is, dan is een medische oorzaak waarschijnlijker.
Is snurken bij een kat normaal?
Licht snurken tijdens diepe slaap komt vaker voor bij plat gebouwde rassen zoals de perzische kat en is meestal onschuldig. Snurken dat plots begint bij een kat die dat nooit deed, kan wijzen op een verstopte neus of een poliep en verdient een controle.
Gaat een verkoudheid bij een kat vanzelf over?
Een milde neusverkoudheid gaat bij een verder gezonde kat vaak binnen 1 tot 2 weken vanzelf over. Blijft de kat benauwd, eet ze niet meer of houdt de klacht langer aan, dan is een dierenartsbezoek nodig omdat een onbehandelde infectie kan doorzetten naar de longen.
Hoe lang duurt de behandeling van longontsteking bij een kat?
Een behandeling van longontsteking bij een kat duurt vaak 3 tot 6 weken, afhankelijk van de oorzaak en hoe snel de kat op medicatie reageert. Een kat met ernstige benauwdheid wordt in de eerste dagen soms opgenomen voor extra zuurstof.
Belangrijkste punten
- Een gezonde kat ademt in rust 20 tot 30 keer per minuut, zonder duidelijke buikbeweging.
- Buikademhaling, een open bek of een blauwe tong zijn alarmsignalen die om spoed vragen.
- Longontsteking bij katten is meestal niet rechtstreeks besmettelijk, maar de onderliggende infectie soms wel.
- Een behandeling van longontsteking duurt vaak 3 tot 6 weken.