Gezondheid
Hartfalen en hartproblemen bij katten
Hartfalen bij een kat betekent dat het hart niet meer krachtig genoeg rondpompt, meestal door HCM, een verdikte hartspier. De eerste signalen zijn kortademigheid, sneller moe worden en minder eten. Deze pagina legt uit wat hartfalen en HCM zijn, welke symptomen je herkent, wat een trombo-embolie is, wanneer je direct de dierenarts belt, wat de oorzaak is, hoe de diagnose verloopt en hoe de behandeling en levensverwachting eruitzien.
In het kort
| Wat is het | Het hart pompt niet meer krachtig genoeg rond, vaak door HCM |
|---|---|
| Belangrijkste signalen | Kortademigheid, sneller moe, minder eten |
| Spoedgeval | Plotse ademnood, blauw tandvlees of verlamde achterpoten: direct bellen |
| Diagnose | Echografie van het hart, rontgenfoto en bloeddrukmeting |
| Behandeling | Plaspillen en bloedverdunners, geen genezing maar wel afremmen |
Wat is hartfalen bij een kat?
Hartfalen bij een kat betekent dat het hart niet meer krachtig genoeg rondpompt, waardoor bloed zich opstapelt en vocht in de longen of de buik kan lekken. De meest voorkomende oorzaak bij katten is een verdikte hartspier, in vaktaal hypertrofische cardiomyopathie of HCM.
Door de verdikte spierwand kan het hart zich minder goed vullen met bloed. Bloed hoopt zich daardoor op in de linker hartboezem, de druk in de longvaten loopt op en er ontstaat longoedeem, vocht achter de longen, wat de kat kortademig maakt.
Wat is HCM (hypertrofische cardiomyopathie) bij katten?
HCM, voluit hypertrofische cardiomyopathie, is de meest voorkomende hartaandoening bij katten en houdt in dat de wand van de hartspier abnormaal dik wordt. Een dikkere hartspier klinkt sterk, maar heeft juist minder ruimte om te vullen met bloed voor elke hartslag.
Sommige kattenrassen, waaronder de Maine Coon en de Ragdoll, hebben een verhoogd risico op erfelijke HCM. HCM ontwikkelt zich vaak sluipend en veel katten tonen jarenlang geen zichtbare klachten voordat het hart duidelijk tekortschiet.
Welke symptomen wijzen op hartproblemen bij je kat?
De bekendste symptomen van hartproblemen bij een kat zijn kortademigheid, sneller moe worden, minder eten en vermageren. Anders dan bij mensen krijgen katten zelden een plotse pijn op de borst; wat mensen een hartaanval noemen, is bij katten vrijwel altijd een langzaam sluipend proces of een acute verslechtering van bestaand hartfalen.
De meest voorkomende signalen staan hieronder opgesomd.
- Sneller of zwaarder ademhalen, ook in rust
- Sloomheid en minder zin om te spelen of te springen
- Verminderde eetlust en geleidelijk vermageren
- Een snellere hartslag dan de normale 140 tot 220 slagen per minuut
- Flauwvallen of even wegvallen bij inspanning
Hoesten door hartfalen komt bij katten veel minder vaak voor dan bij honden. Aanhoudende kortademigheid kan ook wijzen op andere ademhalingsproblemen bij katten, niet alleen op het hart.
Wat is een trombo-embolie bij een kat?
Een trombo-embolie bij een kat is een bloedstolsel dat loskomt uit de linker hartboezem en vastloopt op de plek waar de grote lichaamsslagader zich splitst naar de achterpoten. Het gevolg is een plotselinge, zeer pijnlijke verlamming van beide achterpoten, vaak met koude, bleke pootjes.
Deze complicatie ontstaat doordat opgehoopt bloed in een vergrote hartboezem makkelijker stolt. Een trombo-embolie is een absoluut spoedgeval: bel onmiddellijk de dierenarts als je kat plots niet meer op de achterpoten kan staan.
Wanneer bel je direct de dierenarts?
Bel direct de dierenarts, ook buiten de openingsuren, bij plotse ademnood, blauw of bleek tandvlees en een plotselinge verlamming van de achterpoten: dit zijn tekenen van acuut hartfalen of een trombo-embolie. Beide zijn levensbedreigende spoedgevallen.
Bij deze milde signalen maak je binnen enkele dagen een afspraak:
- Je kat is de laatste weken sneller moe of speelt merkbaar minder
- Lichte gewichtsafname zonder duidelijke andere oorzaak
Bij deze alarmsignalen bel je onmiddellijk:
- Zware, snelle ademhaling, ook in rust, of ademen met open mond
- Blauw of bleek tandvlees
- Plotse verlamming, kou of pijn aan een of beide achterpoten
- Flauwvallen of instorten
Wat is de oorzaak van hartfalen bij katten?
HCM ontstaat meestal zonder aanwijsbare oorzaak en heeft bij bepaalde rassen een erfelijke component, maar hartfalen bij een kat kan ook het gevolg zijn van een andere aandoening. De belangrijkste onderliggende oorzaken zijn een te snel werkende schildklier en hoge bloeddruk, die het hart allebei extra belasten.
Hyperthyreoidie bij katten versnelt de hartslag en kan op termijn de hartspier verdikken, vooral bij oudere katten. Ook aangeboren hartafwijkingen en, veel zeldzamer, ontstekingen van de hartspier kunnen tot hartfalen leiden.
Hoe stelt de dierenarts de diagnose?
De dierenarts stelt de diagnose met een combinatie van lichamelijk onderzoek, echografie van het hart en soms rontgenfoto's van de borstkas. Bij het beluisteren van het hart valt vaak een hartruis of een afwijkend ritme op, wat aanleiding geeft tot verder onderzoek.
Echografie van het hart toont de dikte van de hartspier en de werking van de hartkleppen, rontgenfoto's tonen vocht in de longen of een vergroot hart. Bloedonderzoek en een bloeddrukmeting helpen onderliggende oorzaken zoals hyperthyreoidie op te sporen.
Hoe wordt hartfalen bij een kat behandeld en wat is de levensverwachting?
Hartfalen bij een kat wordt behandeld met plaspillen, meestal furosemide, om vocht uit de longen te verwijderen, aangevuld met bloedverdunners om de kans op een trombo-embolie te verkleinen. Genezen kan niet, maar met de juiste medicatie is de kwaliteit van leven vaak lang draaglijk.
De levensverwachting bij hartfalen verschilt sterk per kat en hangt af van de onderliggende oorzaak en hoe vroeg de behandeling start. Sommige katten met HCM leven nog jaren met medicatie, terwijl andere binnen maanden duidelijk achteruitgaan, vooral na een eerste trombo-embolie. Regelmatige controle bij de dierenarts helpt de behandeling bij te sturen.
Veelgestelde vragen
Bestaat een hartaanval bij katten zoals bij mensen?
Een plotse hartaanval zoals bij mensen komt bij katten zelden voor; wat baasjes een hartaanval noemen, is meestal een acute verslechtering van bestaand hartfalen of een trombo-embolie. Beide uiten zich met plotse ademnood of een plotse verlamming en zijn spoedgevallen.
Wat is een normale hartslag bij een kat?
Een gezonde kat heeft een hartslag tussen 140 en 220 slagen per minuut in rust. Een aanhoudend hogere hartslag, vooral samen met kortademigheid of sloomheid, is reden voor onderzoek door de dierenarts.
Hoe lang leeft een kat met hartfalen nog?
Een vaste levensverwachting bestaat niet: sommige katten leven met medicatie nog jaren, andere gaan sneller achteruit, vooral na een trombo-embolie. Hoe vroeg de diagnose wordt gesteld en hoe goed de kat op medicatie reageert, maken het grootste verschil.
Is HCM bij katten erfelijk?
Bij sommige rassen, waaronder de Maine Coon en de Ragdoll, is een erfelijke vorm van HCM aangetoond. Bij andere katten ontstaat HCM zonder duidelijke erfelijke oorzaak.
Kan een kat herstellen van een trombo-embolie?
Sommige katten krijgen na verloop van weken gedeeltelijk gevoel en beweging terug in de achterpoten, andere houden blijvende schade over of de aandoening keert terug. De dierenarts bepaalt per geval of herstel realistisch is.
Belangrijkste punten
- Hartfalen bij een kat ontstaat meestal door HCM, een verdikking van de hartspier.
- Kortademigheid, sneller moe worden en minder eten zijn de bekendste signalen van hartproblemen.
- Een trombo-embolie veroorzaakt een plotse, pijnlijke verlamming van de achterpoten en is een spoedgeval.
- Plotse ademnood, blauw tandvlees of verlamming van de achterpoten: bel onmiddellijk de dierenarts.
- Genezen kan niet, maar plaspillen en bloedverdunners houden de kwaliteit van leven vaak lang draaglijk.