Gezondheid
Hoesten bij katten: oorzaken en behandeling
Een kat hoest meestal door astma, chronische bronchitis, een infectie van de luchtwegen of een haarbal die vastzit. Deze pagina legt uit hoe je een droge hoest herkent, wat het verschil is met het ophoesten van een haarbal, welke oorzaken het vaakst voorkomen, wanneer hoesten onschuldig is en wanneer het een alarmsignaal is, wanneer je de dierenarts belt en hoe de dierenarts een hoestende kat onderzoekt en behandelt.
In het kort
| Meest voorkomende oorzaak | Astma, chronische bronchitis of een infectie van de luchtwegen |
|---|---|
| Onschuldig of alarm? | Enkele keren na inspanning is vaak onschuldig, aanhoudend of benauwd is een alarmsignaal |
| Normale ademhaling | 20 tot 30 keer per minuut in rust |
| Bel de dierenarts bij | Hoesten langer dan 1 tot 2 dagen, ademnood, lusteloosheid of gewichtsverlies |
Waarom hoest mijn kat?
Een kat hoest meestal door een prikkeling of ontsteking van de luchtwegen, en de meest genoemde oorzaken zijn astma, chronische bronchitis, een infectie van de bovenste luchtwegen en een longwormbesmetting. Ook een vreemd voorwerp of irriterende stof in de lucht, zoals rook of sterk parfum, kan de hoest uitlokken.
Hoesten is bij een kat minder vanzelfsprekend dan bij een mens: een kat hoest niet snel voor niets. Een enkele hoestbui na wild spelen of tijdens het eten is meestal onschuldig, maar terugkerend of aanhoudend hoesten wijst op een onderliggende oorzaak die een dierenarts moet vaststellen.
Wat is het verschil tussen hoesten en een haarbal ophoesten?
Een hoestende kat strekt de nek en houdt de rug recht, terwijl een kat die een haarbal ophoest juist de rug bolt en met de buikspieren perst. Beide klinken op een kattenbelevenis als een schrapend of hakkend geluid, waardoor eigenaren ze makkelijk verwisselen.
Bij het ophoesten van een haarbal komt meestal ook slijm of een langwerpige prop haar naar boven. Bij droge hoest, zonder dat er iets uitkomt, is de kans groter dat de oorzaak in de luchtwegen zelf ligt, zoals bij astma bij katten. Braakt je kat regelmatig zonder hoestbeweging, dan lees je meer over de mogelijke oorzaken op de pagina over kat braakt.
Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van een hoestende kat?
De meest voorkomende oorzaken van hoesten bij een kat zijn astma of chronische bronchitis, een infectie van de luchtwegen, een longwormbesmetting en irritatie door rook of stof. Deze oorzaken staan hieronder opgesomd met hun belangrijkste kenmerk.
- Astma of chronische bronchitis: een allergische ontsteking van de luchtwegen met aanvallen van droge hoest, soms met piepende ademhaling.
- Infectie van de bovenste luchtwegen: een verkoudheid of keelontsteking gaat vaak samen met niezen, een snotterige neus en tranende ogen. Meer hierover lees je bij kat niest veel.
- Longwormbesmetting: een parasiet in de longen die een droge, aanhoudende hoest kan veroorzaken.
- Irriterende stoffen: sigarettenrook, sterke reinigingsmiddelen of parfum prikkelen de luchtwegen en lokken een hoestbui uit.
- Vreemd voorwerp of gezwel: zeldzamer, maar een voorwerp in de keel of een gezwel in de borstkas kan aanhoudend hoesten veroorzaken.
Hartproblemen veroorzaken bij een kat veel minder vaak hoesten dan bij een hond, maar een dierenarts sluit dit bij twijfel wel uit.
Is astma de oorzaak van aanhoudend hoesten bij katten?
Astma is een van de meest voorkomende oorzaken van aanhoudende hoest bij katten. Volgens het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG) gaat astma of chronische bronchitis bij katten gepaard met terugkerende hoestbuien, soms met een piepende of fluitende ademhaling.
Bij astma reageert het lichaam overgevoelig op een prikkel in de lucht, waardoor de luchtwegen ontstoken raken en vernauwen. De aanvallen komen en gaan, wat het onderscheidt van een eenmalige verkoudheid. Meer over de symptomen en behandeling lees je op de pagina over astma bij katten.
Wanneer is hoesten bij een kat onschuldig en wanneer een alarmsignaal?
Een enkele hoestbui na wild spelen, tijdens het eten of bij het uitkomen van een haarbal is meestal onschuldig. Zo'n hoestbui duurt kort, komt af en toe voor en je kat gedraagt zich er verder normaal bij.
De onderstaande tabel zet de milde situaties tegenover de alarmsignalen.
| Situatie | Milde hoest | Alarmsignaal |
|---|---|---|
| Duur | Kort, eenmalig | Langer dan 1 tot 2 dagen of terugkerend |
| Ademhaling | Normaal, 20 tot 30 keer per minuut | Snel, moeizaam of met open bek |
| Gedrag | Speelt en eet normaal | Lusteloos, verstopt zich, eet minder |
| Bijkomende signalen | Geen | Gewichtsverlies, blauwe tint aan tandvlees of tong |
Meer over ademhalingsproblemen in het algemeen lees je op de pagina over ademhaling bij katten.
Wanneer bel je de dierenarts als je kat hoest?
Bel de dierenarts wanneer je kat langer dan 1 tot 2 dagen hoest, wanneer de hoest terugkeert of wanneer je kat moeite heeft met ademhalen. Ademnood met een open bek, een snel ademhalingsritme in rust boven de 30 keer per minuut, of een blauwachtige tint aan tandvlees of tong is een spoedgeval en vraagt om onmiddellijk contact.
Bel ook wanneer de hoest gepaard gaat met lusteloosheid, minder eten, gewichtsverlies of koorts. Twijfel je of het om een haarbal of om echte hoest gaat, dan is een telefonische check bij de dierenartspraktijk de veiligste keuze: de dierenarts kan aan de hand van je beschrijving inschatten of een bezoek nodig is.
Hoe onderzoekt en behandelt de dierenarts een hoestende kat?
De dierenarts onderzoekt een hoestende kat met auscultatie van de longen, en afhankelijk van de bevindingen volgen een rontgenfoto van de borstkas, bloedonderzoek of een test op longworm. Zo brengt de dierenarts de exacte oorzaak in kaart voor er behandeld wordt.
De behandeling hangt volledig af van de oorzaak: bij astma of chronische bronchitis schrijft de dierenarts vaak ontstekingsremmers of luchtwegverwijders voor, bij een infectie kan een antibioticakuur nodig zijn en bij longworm bestaat er een gerichte ontwormingskuur. Zelf medicijnen geven zonder diagnose wordt afgeraden, omdat de verkeerde behandeling de echte oorzaak kan maskeren.
Wat noteer je voor het bezoek aan de dierenarts?
Deze checklist helpt je om de belangrijkste informatie paraat te hebben.
- Sinds wanneer hoest je kat, en hoe vaak per dag.
- Klinkt het droog of komt er slijm of een haarbal mee.
- Is er contact geweest met rook, stof of een nieuwe kattenbak vulling.
- Eet, drinkt en speelt je kat nog normaal.
- Is er gewichtsverlies of een veranderde ademhaling waargenomen.
Veelgestelde vragen
Kan een kat hoesten door stress?
Stress veroorzaakt bij een kat zelden rechtstreeks hoesten, maar aanhoudende stress kan het afweersysteem verzwakken waardoor een luchtweginfectie makkelijker toeslaat. Blijft de hoest aanhouden, dan is een medische oorzaak waarschijnlijker dan stress alleen.
Is hoesten bij een kitten anders dan bij een volwassen kat?
Een kitten hoest om dezelfde redenen als een volwassen kat, maar een infectie van de luchtwegen komt bij kittens vaker voor omdat hun afweersysteem nog in ontwikkeling is. Houd een hoestend kitten extra goed in de gaten en bel sneller de dierenarts.
Kan een verkoudheid bij een kat vanzelf overgaan?
Een milde verkoudheid met wat niezen kan bij een verder gezonde kat vanzelf overgaan binnen enkele dagen. Gaat de verkoudheid gepaard met hoesten, minder eten of afgesloten neusgaten, dan is een dierenartsbezoek verstandig.
Hoe klinkt een droge hoest bij een kat precies?
Een droge hoest bij een kat klinkt vaak als een korte, hakkende serie geluiden met de nek gestrekt, zonder dat er iets uitkomt. Dit onderscheidt de droge hoest van het ophoesten van een haarbal, waarbij de kat de rug bolt en er wel iets naar boven komt.
Kan hoesten bij een kat wijzen op een hartprobleem?
Hoesten door een hartprobleem komt bij katten veel minder vaak voor dan bij honden, maar het kan een van de oorzaken zijn bij een oudere kat met bijkomende signalen zoals snelle ademhaling of vermoeidheid. Alleen een dierenarts kan dit met onderzoek bevestigen of uitsluiten.
Belangrijkste punten
- Astma, chronische bronchitis en infecties van de luchtwegen zijn de meest voorkomende oorzaken van hoesten bij katten.
- Een gestrekte nek bij het hoesten en een gebogen rug bij het ophoesten van een haarbal zijn twee verschillende bewegingen.
- Een enkele hoestbui is meestal onschuldig, maar aanhoudend hoesten, ademnood of lusteloosheid zijn alarmsignalen.
- Bel de dierenarts bij hoesten langer dan 1 tot 2 dagen of bij moeite met ademhalen.
- De dierenarts stelt de oorzaak vast met auscultatie, een rontgenfoto of bloedonderzoek voor de behandeling start.