Kat braakt: soorten braaksel en wanneer je moet ingrijpen

Waarom braakt mijn kat?

Katten braken meestal door haarballen, te snel eten of voedsel dat niet goed valt. Braken is bij katten een beschermingsmechanisme waarmee de maag zich leegt, en af en toe een keer overgeven komt bij veel katten voor zonder dat er iets ernstigs speelt, schrijft zooplus Magazine.

De meest voorkomende oorzaken staan hieronder op een rij:

• Haarballen: ingeslikte haren hopen zich op in de maag en irriteren de maagwand
• Te snel of te veel eten, waardoor het voer er vrijwel direct weer uitkomt
• Een plotselinge voerwissel of bedorven of ongeschikt voedsel
• Gras eten, waarmee katten hun maag bewust prikkelen
• Wormen, vooral bij kittens en buitenkatten
• Giftige stoffen, zoals giftige planten of voeding die katten niet verdragen
• Onderliggende aandoeningen, van maagdarmontsteking tot nier- of schildklierproblemen

Wat de oorzaak bij jouw kat is, kan alleen de dierenarts vaststellen. Let daarom vooral op hoe vaak je kat braakt, hoe het braaksel eruitziet en hoe je kat zich verder gedraagt; met die informatie schat de dierenarts telefonisch al veel beter in of je langs moet komen. Braakt je kat regelmatig en at hij mogelijk iets verkeerds, kijk dan ook welke voeding giftig is voor katten.

Wat betekent de kleur van het braaksel?

De kleur van het braaksel geeft een eerste aanwijzing over de oorzaak, maar is nooit een diagnose. De meest voorkomende kleuren en hun mogelijke betekenis staan in deze tabel.

Braaksel met vers of verteerd bloed is altijd een reden om meteen te bellen, benadrukt Dierenapotheek.nl. Maak bij twijfel een foto van het braaksel; dat klinkt onsmakelijk, maar helpt de dierenarts enorm bij de inschatting.

Waarom braakt mijn kat onverteerd voedsel?

Een kat die vlak na het eten onverteerde brokken uitspuugt, eet meestal te snel of te veel in 1 keer. Het voer komt dan terug voordat de maag het kon verwerken; vaak gaat het strikt genomen niet om braken maar om regurgiteren, het moeiteloos teruggeven van voer uit de slokdarm zonder kokhalzen.

Met deze aanpassingen eet een schrokkerige kat rustiger:

• Verdeel de dagportie over 3 tot 5 kleine maaltijden.
• Gebruik een anti-schrokbak of een voerpuzzel, zodat je kat langzamer en met meer moeite eet.
• Voer katten in een huishouden met meerdere dieren apart, zodat voedselconcurrentie wegvalt.
• Zet de voerbak op een rustige plek en verplaats hem weg van drukke looproutes.

Blijft je kat na deze aanpassingen brokken uitspugen, of vermagert hij ondanks goede eetlust, dan laat je de dierenarts meekijken. Aanhoudend regurgiteren kan bij een slokdarmprobleem horen en dat vraagt om onderzoek.

Wanneer is braken mild en wanneer bel je de dierenarts?

Braken is mild wanneer je kat 1 keer overgeeft, daarna weer normaal eet, drinkt en speelt en er geen bloed in het braaksel zit. In dat geval volstaat thuis aankijken.

Bel de dierenarts bij deze alarmsignalen:

• Je kat braakt vaker dan 2 tot 3 keer per dag of blijft langer dan 24 uur braken
• Er zit vers of donker, verteerd bloed in het braaksel
• Je kat is sloom, trekt zich terug of voelt slap aan
• Je kat eet of drinkt langer dan 24 uur niet
• Braken gaat samen met diarree of met koorts, dus een lichaamstemperatuur boven 39,2 graden Celsius
• Je kat probeert te braken maar er komt niets, in combinatie met een onrustige of pijnlijke buik
• Je vermoedt dat je kat iets giftigs at, zoals lelies, ui, look, chocolade, druiven of rozijnen; bel dan direct, ongeacht hoe je kat zich gedraagt

Voor kittens en oudere katten geldt een strengere regel: zij drogen sneller uit, dus bel bij hen al na enkele keren braken op 1 dag. Twijfel je of je kat verder gezond is, vergelijk zijn gedrag dan met de signalen van een zieke kat.

Wat doe je direct nadat je kat heeft gebraakt?

Laat je kat na het braken eerst een uur of 2 tot rust komen en zet vers water klaar. Bied daarna een kleine portie licht verteerbaar voer aan, bijvoorbeeld een lepel van zijn gewone natvoer of wat gekookte kip zonder vel en kruiden.

Deze stappen houd je aan:

1. Ruim het braaksel op en bekijk kleur en inhoud; noteer of fotografeer wat je ziet.
2. Zet vers water neer en laat je kat zelf bepalen of hij drinkt.
3. Wacht ongeveer 2 uur en geef dan een kleine portie licht verteerbaar voer.
4. Houdt je kat dat binnen, geef dan de rest van de dag kleine porties in plaats van 1 grote maaltijd.
5. Blijft het voer er weer uitkomen, of komen er alarmsignalen bij, bel dan de dierenarts.

Laat een kat nooit langer dan 24 uur vasten. Een kat die te lang niet eet, kan leververvetting ontwikkelen en die aandoening is levensbedreigend. Weigert je kat na het braken het eten, lees dan wat je doet als je kat niet eet en overleg met de dierenarts. Geef nooit op eigen initiatief menselijke medicijnen tegen misselijkheid, want veel daarvan zijn giftig voor katten.

Hoe voorkom je dat je kat vaak braakt?

Braken voorkom je vooral met regelmatig borstelen, rustige maaltijden en een geleidelijke aanpak van voerwissels. Wie de meest voorkomende oorzaken wegneemt, ziet het aantal incidenten meestal snel dalen.

Deze maatregelen verkleinen de kans op braken:

• Borstel je kat regelmatig, zeker in de verharingsperiode, zodat hij minder haren binnenkrijgt; een passende aanpak vind je bij kattenvacht borstelen
• Geef meerdere kleine porties per dag in plaats van 1 of 2 grote
• Wissel van voer in stappen, door het nieuwe voer over 7 tot 10 dagen te mengen met het oude
• Zorg voor kattengras als veilig alternatief voor knabbelen aan kamerplanten
• Ontworm en ontvloo volgens schema
• Houd giftige planten, medicijnen en schoonmaakmiddelen buiten bereik

Braakt je kat ondanks deze maatregelen wekelijks of vaker, dan is dat niet normaal. Chronisch braken heeft vrijwel altijd een onderliggende oorzaak en die spoort de dierenarts op met onderzoek, bijvoorbeeld bloedonderzoek of een echo.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Diarree bij je kat: oorzaken en hoe je het stopt
• Kat eet niet: oorzaken en wat je kunt doen
• Zieke kat herkennen: signalen, slaaphouding en koorts