Correcties

Hoe meld je een fout?

Stuur een mail naar info@jakency.be met de link naar de pagina en de zin of bewering die volgens jou niet klopt. Heb je een bron die het tegendeel aantoont, voeg die dan toe: dat versnelt de controle aanzienlijk.

Meldingen over gezondheids- en voedingspagina's krijgen voorrang, omdat een fout daar de meeste schade kan aanrichten.

Wat gebeurt er met je melding?

1. We controleren de bewering tegen de bronnen uit ons bronnenbeleid.
2. Klopt de melding, dan passen we de pagina aan en werken we de datum bij.
3. We controleren daarna of dezelfde bewering elders op de site staat, in beide talen, en corrigeren die ook.
4. Gaat het om een inhoudelijke fout met gevolgen voor de lezer, dan komt de correctie hieronder te staan.

Een spelfout of een kapotte link corrigeren we stil. Een feitelijke fout die het advies verandert, benoemen we openlijk.

Doorgevoerde correcties

20 augustus 2026: xylitol en katten

Belcat beschreef xylitol als altijd giftig voor katten en noemde een scherpe bloedsuikerdaling en leverschade als gevolg. Dat is onjuist. Xylitolvergiftiging is uitsluitend bij honden aangetoond. De Merck Veterinary Manual stelt dat de hond de enige diersoort is waarbij xylitoltoxicose is gemeld en dat katten geen risico lopen op hypoglykemie of leverschade. In een gecontroleerd onderzoek kregen katten xylitol tot 1000 mg/kg zonder toxische effecten of relevante verandering van de bloedsuiker.

De fout kwam voort uit het overnemen van hondeninformatie zonder te controleren of die voor katten geldt. De claim is verwijderd uit alle Nederlandstalige en Franstalige pagina's waar die stond. Het praktische advies blijft dat producten met xylitol niet in een kattendieet horen, en dat ze in een huishouden met een hond echt veilig opgeborgen moeten worden.

20 augustus 2026: druiven en rozijnen bij katten

Belcat presenteerde druiven en rozijnen als altijd giftig voor katten, met acuut nierfalen als zeker gevolg. Die zekerheid is niet terecht. Bij honden is nierfalen na druiven en rozijnen goed gedocumenteerd, maar bij katten is het bewijs beperkt: er bestaan enkele meldingen, terwijl in de grootste gepubliceerde analyse geen enkele kat nierschade ontwikkelde.

De teksten zijn aangepast zodat ze het verschil tussen hond en kat tonen en het bewijsniveau eerlijk weergeven. Het advies zelf verandert niet: geef een kat geen druiven of rozijnen, en bel bij inname de dierenarts.

20 augustus 2026: bronnen en claims op gezondheids- en voedingspagina's

De twee correcties hierboven waren aanleiding om alle pagina's met een veiligheidsclaim na te lopen op hun onderbouwing. Op ruim vijftig pagina's steunde een medische bewering uitsluitend op een webshop, een verzekeraar of een merk. Die zijn vervangen door veterinaire bronnen, en bij die controle bleken meer beweringen niet te kloppen. De belangrijkste correcties die daaruit volgden:

• Honing en botulisme. De site noemde honing riskant voor kittens vanwege botulismesporen. Dat is een risico bij menselijke zuigelingen. Veterinaire handboeken stellen dat katten juist betrekkelijk ongevoelig zijn voor botulinetoxine via de mond. De reden om een kitten geen honing te geven is suiker en een gevoelige spijsvertering.
• Solanine en koken. De site stelde dat koken het grootste deel van de solanine in aardappel afbreekt. Solanine is hittebestendig en valt pas rond 260 graden uiteen. Een gave, geschilde aardappel is veilig omdat die van zichzelf weinig solanine bevat, niet doordat koken het weghaalt.
• Allergie voor fruit. De site schreef dat katten allergisch kunnen reageren op aardbei. Een voedselallergie bij katten betreft vrijwel altijd dierlijke eiwitten zoals rund, vis en kip. Een reactie op fruit is eerder een individuele intolerantie.
• Avocado en persine. De site presenteerde persine als de giftige stof voor katten, met maagdarmklachten en schade aan de hartspier als gevolg. Persinevergiftiging is aangetoond bij vogels, knaagdieren, herkauwers en paarden. Bij hond en kat ontbreken betrouwbare meldingen. Het antwoord blijft nee, maar nu om de juiste reden: de pit kan de darm blokkeren en het vette vruchtvlees geeft maagdarmklachten.
• Angel verwijderen na een wespensteek. De site adviseerde de angel met een pincet te verwijderen. Dat is precies verkeerd om: knijpen perst het resterende gif naar binnen. De juiste methode is de angel wegschrapen met een hard randje, bijvoorbeeld een bankkaart.
• Rauw vlees. Compleet diepgevroren rauw voer werd als veilig alternatief gepresenteerd. Veterinaire beroepsorganisaties ontraden rauw dierlijk eiwit voor katten, ook commercieel bereid, vanwege het bacteriele risico. Het advies is aangepast.
• Klontvormende kattenbakvulling. De site stelde als feit dat die bij kittens opzwelt en een darmverstopping veroorzaakt. Er is geen gecontroleerd onderzoek dat dit aantoont; de meldingen zijn anekdotisch. Het blijft een voorzorgsadvies, maar niet meer als vaststaand feit.
• Levensfasen van de kat. De indeling in zes levensfasen is vervangen door de actuele veterinaire richtlijn met vier leeftijdsfasen plus een eindelevensfase, waarbij senior begint boven de tien jaar.
• Cijfers zonder bron. Enkele concrete termijnen, zoals hoe lang een kat zonder water of zonder eten kan, waren niet terug te vinden in veterinaire bronnen. Ze zijn vervangen door wat wel gedocumenteerd is.

Al deze correcties zijn in het Nederlands en het Frans doorgevoerd.

20 augustus 2026: tweede controleronde

De controle hierboven leverde een vraag op die we niet konden laten liggen: als een webshop onder een medische bewering stond, hoe vaak stond er dan ook iets onjuists boven? Daarom is de hele site nog een keer nagelopen, nu op de inhoud zelf. Dat leverde een tweede reeks correcties op, die in drie patronen uiteenvalt.

Kennis die van de ene soort of plantenfamilie naar de andere was overgezet

Dit is hetzelfde patroon als bij xylitol, maar dan tussen planten. Een waarschuwing die klopt voor de ene soort werd overgenomen voor een familielid waar die niet geldt.

• Paprika en solanine. De site waarschuwde dat vooral groene paprika solanine bevat. De eetbare paprika is Capsicum annuum en hoort tot een ander geslacht dan de aardappel en de tomaat. De solaninewaarschuwingen gaan over echte nachtschades uit het geslacht Solanum. Verwarrend genoeg bestaat er wel een giftige sierplant die in het Engels ornamental pepper heet, maar dat is Solanum pseudocapsicum en geen paprika.
• Watermeloenpitten en cyanogene stoffen. De site schreef dat de zwarte pitten cyanogene stoffen bevatten. Dat geldt voor pitten van steenvruchten uit de rozenfamilie, zoals kers, appel en abrikoos. De watermeloen is een komkommerachtige. Geen enkele veterinaire bron beschrijft cyanide in watermeloenpitten. Het risico is mechanisch: pitten en schil kunnen de darm blokkeren.
• Pica en een tekort aan mineralen. De pagina over beton likken noemde een tekort aan calcium of ijzer een van de best gedocumenteerde oorzaken. Pica bij katten is primair gedragsmatig. Daarnaast liep de uitleg over nierziekte via een verstoorde calcium-fosforbalans, en dat mechanisme klopt niet: de link loopt via erytropoetine en bloedarmoede. Dezelfde verklaring stond op de pagina over likken aan metaal, in beide talen. Alle vier de pagina's zijn herschreven.

Advies waar het onderzoek juist het tegenovergestelde laat zien

• Belletje tegen het vangen van vogels. De site noemde het belletje bij de maatregelen die aantoonbaar helpen, met als motivering dat het gerinkel vogels en muizen op tijd waarschuwt. In een gecontroleerd onderzoek uit 2021 deed een belletje niets meetbaars, terwijl een opvallend gekleurde halsbandhoes het aantal gevangen vogels met ruim veertig procent verlaagde. In datzelfde onderzoek brachten katten met een voerpuzzel juist meer prooien mee, ongeveer een derde meer.
• Waterpistool om gedrag af te leren. Dit stond als bruikbare correctie op de site. De RSPCA ontraadt het: de kat leert niet dat het gedrag fout is, maar dat jij onvoorspelbaar bent.
• Rijst bij diarree. Gekookte rijst werd als middel tegen diarree gepresenteerd. Dat advies komt uit de hondengeneeskunde. Een kat is een obligate carnivoor en heeft bij diarree baat bij een veterinair dieet, niet bij zetmeel.
• Vaccineren tijdens de dracht. Op de Franstalige pagina over ataxie stond het advies een drachtige poes tegen parvovirus te laten vaccineren. Levend verzwakte vaccins zijn tijdens de dracht juist geen eerste keuze, omdat het vaccinvirus zelf de kleine hersenen van de kittens kan aantasten. Volledig vaccineren hoort voor de dekking te gebeuren. Hetzelfde advies bleek op de Nederlandstalige ataxiepagina te staan; die is mee gecorrigeerd.

Getallen en mechanismen die nergens op steunden

• Prijzen van een kattenverzekering. De pagina noemde een maandbedrag dat op de Nederlandse markt is gebaseerd, op een site voor Belgische lezers. Dat bedrag is geschrapt. In de plaats staat nu waar de prijs van afhangt: formule, franchise, terugbetalingspercentage, jaarplafond, en het gegeven dat een kat bij de strengste polissen vanaf acht jaar niet meer nieuw verzekerbaar is.
• Zuiveringszout in de kattenbak. De uitleg was dat het de zuren in kattenurine bindt. Dat mechanisme is nergens te staven. Zuiveringszout neemt vocht en geurstoffen op en is een aanvulling op vaak scheppen, geen oplossing.
• Kwijlen en gebitsproblemen. De leeftijdsgrens stond op drie jaar, zonder herkomst. De beschikbare schatting hoort bij katten boven de vier jaar, en de opgegeven bandbreedte is breed: ergens tussen de helft en negen op de tien.
• Rasgegevens van de korat. De site zei dat de korat op twaalf maanden volgroeid is en noemde de oogkleur als vast raskenmerk. Het ras rijpt traag, tot ongeveer drie jaar, en de ogen kleuren pas op twee tot vier jaar helder groen uit.
• Een verzonnen productnorm. Bij de reismand stond de eis dat die aan drie zijden ventilatie moet hebben. Die norm bestaat niet. Ook de dosering solanine bij tomaat en een kaliumclaim over kokoswater waren getallen zonder vindbare bron.
• Gevriesdroogd vlees. Dat werd als bewerkt alternatief voor rauw vlees gepresenteerd. Vriesdrogen haalt het vocht eruit, niet de bacterien: het blijft rauw vlees.

Medicatiepagina's: bijsluiter boven blog

Op pagina's over diergeneesmiddelen stonden dosering en indicatie soms op gezag van een blog of een webshop. Die zijn vervangen door de geregistreerde productinformatie: het Europese geneesmiddelenbureau, de officiele bijsluiterdatabanken en veterinaire compendia. Daarbij kwamen fouten aan het licht die het gebruik raken.

• Cerenia en reisziekte. De site presenteerde Cerenia bij de kat als middel tegen reisziekte, en de tablet als de kattenvorm. Beide kloppen niet. Bij de kat sluit de geregistreerde indicatie misselijkheid door reisziekte uitdrukkelijk uit, en alleen de injectie is voor de kat geregistreerd. De tablet met die indicatie is het hondenproduct.
• Credelio en teken bij kittens. De aanvangstijden waren gunstiger weergegeven dan de productinformatie aangeeft, en die raadt het middel tegen teken af bij kittens van vijf maanden of jonger. Dat ontbrak.
• Prednisolon en contra-indicaties. Infectie, maagdarmzweer en nier- of hartaandoening stonden omschreven als reden tot terughoudendheid. Het zijn contra-indicaties. Diabetes, glaucoom, hoornvlieszweer en osteoporose ontbraken helemaal.
• Metacam en bijwerkingen. De pagina sprak van de vaakst gemelde bijwerkingen. De productinformatie plaatst alle bijwerkingen bij de kat in de laagste frequentiecategorie. De reden voor voorzichtigheid is de smalle veiligheidsmarge, niet een trage afbraak.
• Bravecto als kauwtablet. Op de overzichtspagina stond Bravecto tussen de kauwtabletten. Bij de kat is het een spot-on. Ook het advies om boven 6,25 kilo twee pipetten te gebruiken klopte niet: daarvoor bestaat een eigen pipetsterkte.
• Ontworming op vaste frequentie. Twee tot vier keer per jaar stond er als algemene regel. De Europese richtlijn maakt onderscheid: een binnenkat zit lager, een kat die buiten komt en jaagt hoger.
• Vaaswater van lelies. De site stelde dat vaaswater nierfalen veroorzaakt. Geen enkele veterinaire vakbron draagt die claim. De wel gedocumenteerde route is stuifmeel dat op de vacht komt en eraf gelikt wordt. Toegevoegd is dat het om echte lelies gaat, en het uitdrukkelijke advies om een kat nooit zelf te laten braken.

Alle correcties uit deze ronde zijn in het Nederlands en het Frans doorgevoerd. De sterkste ervan zijn ook vastgelegd als bouwcontrole, op dezelfde manier als hieronder beschreven.

Hoe we voorkomen dat een correctie terugkomt

Een correctie doorvoeren is niet hetzelfde als een fout oplossen. De xylitolfout stond niet alleen in de pagina's, maar in de schrijfinstructie die die pagina's voortbracht. Zolang alleen de pagina's worden aangepast, kan dezelfde fout er later gewoon weer in komen.

Elke correctie op deze pagina is daarom ook vastgelegd als een controle die bij iedere publicatie draait. Komt een afgevoerde formulering ergens terug, in het Nederlands of het Frans, dan gaat de site niet live. De controle kent ook de uitzonderingen: dat druiven bij honden wel degelijk nierfalen veroorzaken mag gewoon op de site staan, want dat is de context die de bewering juist maakt.

Daarnaast houdt diezelfde controle bij hoeveel stellige formuleringen er in de gezondheids- en voedingspagina's staan, woorden als altijd, nooit, bewezen en dodelijk. Die zijn niet verboden, maar ze vragen een sterkere bron. Zo blijft zichtbaar waar de hoogste bewijslast ligt.

Waarom staat dit openbaar?

Omdat een site die over gezondheid schrijft, controleerbaar hoort te zijn. Een correctie stil doorvoeren maakt de site er beter uit zien dan hij is, en neemt bij de lezer de mogelijkheid weg om te beoordelen hoe zorgvuldig er gewerkt wordt.

Hoe we bronnen wegen en waarom een webshop geen medische bron is, staat op de pagina bronnenbeleid. De volledige werkwijze staat op de pagina redactioneel beleid.