Gezondheid
Trombo-embolie bij katten: plotse verlamming van de achterpoten
Trombo-embolie bij een kat betekent dat een bloedstolsel vanuit het hart vastloopt in een bloedvat, meestal op de plek waar de grote lichaamsslagader zich splitst naar de achterpoten. Het gevolg is een plotselinge, zeer pijnlijke verlamming van een of beide achterpoten. Dit is altijd een spoedgeval. Deze pagina legt uit wat trombo-embolie is, welke symptomen je herkent, waarom het bijna altijd samenhangt met hartproblemen, wat je meteen moet doen, hoe de diagnose en behandeling verlopen en wat de vooruitzichten zijn.
In het kort
| Wat is het | Een bloedstolsel dat een bloedvat naar de achterpoten afsluit |
|---|---|
| Herkenning | Plotse verlamming, koude pootjes, hevige pijn |
| Spoedgeval | Altijd, bel onmiddellijk de dierenarts |
| Oorzaak | Vrijwel altijd een onderliggende hartaandoening |
| Vooruitzichten | Wisselend; kans op herhaling blijft bestaan |
Wat is een trombo-embolie bij een kat?
Een trombo-embolie bij een kat is een bloedstolsel dat loskomt, meestal uit de linker hartboezem, en vastloopt op de plek waar de grote lichaamsslagader zich splitst naar de achterpoten. Dierenartsen noemen dit ook wel een zadeltrombus of feline aortale trombo-embolie, afgekort FATE.
Door de afsluiting krijgen de achterpoten plots te weinig bloed en dus te weinig zuurstof. Zonder snelle behandeling ontstaat blijvende schade aan spieren en zenuwen in de poten.
Welke symptomen wijzen op een trombo-embolie?
De bekendste symptomen van een trombo-embolie bij een kat zijn een plotse verlamming van een of beide achterpoten, hevige pijn en koude, bleke of blauwige voetzolen. De kat schreeuwt het vaak uit van pijn op het moment dat het stolsel vastloopt en raakt in paniek door de plotse controleverlies.
De meest voorkomende signalen staan hieronder opgesomd.
- Plots niet meer kunnen staan of lopen op een of beide achterpoten
- Koude, bleke of blauwige voetzolen
- Harde, gezwollen spieren in de aangetaste poot
- Versnelde of moeizame ademhaling
- Geen voelbare pols meer in de aangetaste poot
- Paniek en hevige pijn op het moment zelf
Soms loopt het stolsel vast in een voorpoot in plaats van de achterpoten; de symptomen zijn dan vaak minder duidelijk herkenbaar.
Waarom hangt een trombo-embolie samen met hartproblemen?
Een trombo-embolie ontstaat vrijwel altijd doordat een onderliggende hartaandoening het bloed in de hartboezem laat opstapelen, waardoor het makkelijker stolt. De meest voorkomende oorzaak bij katten is HCM, een verdikte hartspier, zoals beschreven bij hartfalen en hartproblemen bij katten.
Door de verdikte hartspier vult de linker hartboezem zich minder efficient, waardoor bloed er langer blijft staan. Dat verhoogt de kans op stolselvorming, en zodra zo'n stolsel loskomt, reist het met de bloedstroom mee tot het vastloopt in een nauwer bloedvat.
Wat moet je meteen doen?
Bel onmiddellijk de dierenarts of een spoedkliniek zodra je kat plots niet meer op een of beide achterpoten kan staan: een trombo-embolie is levensbedreigend en elke minuut telt. Vervoer je kat voorzichtig, plat op een handdoek of deken, om extra pijn en stress te beperken.
Geef nooit zelf pijnstillers voor mensen: paracetamol en ibuprofen zijn giftig voor katten en verergeren de situatie. Houd je kat warm en rustig tijdens het vervoer naar de kliniek.
Hoe stelt de dierenarts de diagnose?
De dierenarts herkent een trombo-embolie meestal al aan de combinatie van plotse verlamming, koude pootjes en het ontbreken van een pols in de aangetaste poot, aangevuld met het beluisteren van het hart. Een hartruis of afwijkend ritme wijst vaak op de onderliggende hartaandoening.
Echografie van het hart bevestigt of er sprake is van HCM of een andere hartafwijking en toont soms het stolsel zelf in de hartboezem. Bloedonderzoek geeft aanvullende informatie over de ernst van de spierschade.
Hoe wordt een trombo-embolie behandeld?
De behandeling van een trombo-embolie bestaat uit pijnstilling, zuurstof, bloedverdunners om nieuwe stolsels te voorkomen en intensieve verpleging tijdens de eerste dagen. Een stolsel operatief verwijderen is bij katten zelden een optie vanwege de risico's van de ingreep.
Daarnaast behandelt de dierenarts de onderliggende hartaandoening op lange termijn, meestal met plaspillen en bloedverdunners. Fysiotherapie en voorzichtig bewegen helpen bij het herstel van de spierfunctie.
Wat zijn de vooruitzichten na een trombo-embolie?
De vooruitzichten na een trombo-embolie zijn wisselend: sommige katten krijgen binnen enkele weken gedeeltelijk tot grotendeels gevoel en beweging terug in de poot, andere houden blijvende schade over. Hoe ernstiger de aanvankelijke verlamming en hoe langer de doorbloeding onderbroken was, hoe kleiner de kans op volledig herstel.
Ook na herstel blijft de kans op een nieuwe trombo-embolie bestaan zolang de onderliggende hartaandoening niet onder controle is. Regelmatige controle bij de dierenarts en trouw medicatiegebruik verkleinen het risico op herhaling.
Veelgestelde vragen
Kan een kat herstellen van een trombo-embolie?
Sommige katten krijgen na verloop van weken gedeeltelijk tot grotendeels gevoel en beweging terug in de aangetaste poot, andere houden blijvende schade over of de aandoening keert terug. De dierenarts bepaalt per geval hoe realistisch herstel is.
Is een trombo-embolie bij katten pijnlijk?
Ja, een trombo-embolie is zeer pijnlijk, vooral in het eerste uur nadat het stolsel is vastgelopen. De kat schreeuwt vaak van pijn en raakt in paniek door de plotse controleverlies over de poot.
Hoe vaak komt een trombo-embolie terug?
Zolang de onderliggende hartaandoening niet goed onder controle is, blijft de kans op een nieuwe trombo-embolie bestaan. Trouw gebruik van bloedverdunners en regelmatige controle bij de dierenarts verkleinen dat risico.
Kan een trombo-embolie ook in een voorpoot optreden?
Ja, al is dat minder vaak dan in de achterpoten. Het stolsel loopt dan vast in een bloedvat naar de voorpoot en de symptomen zijn vaak minder duidelijk herkenbaar dan bij de klassieke achterpootverlamming.
Merk je aan een gezonde kat dat er risico is op een trombo-embolie?
Niet altijd: veel katten met HCM tonen jarenlang geen zichtbare klachten voordat een trombo-embolie optreedt. Een hartruis die de dierenarts bij een controle opmerkt, is vaak de enige waarschuwing vooraf.
Belangrijkste punten
- Een trombo-embolie is een bloedstolsel dat een bloedvat naar de achterpoten afsluit en een spoedgeval is.
- Plotse verlamming, koude pootjes en hevige pijn zijn de bekendste symptomen.
- De oorzaak is vrijwel altijd een onderliggende hartaandoening zoals HCM.
- Bel onmiddellijk de dierenarts of spoedkliniek zodra je kat plots niet meer op de achterpoten kan staan.
- Herstel is wisselend en de kans op herhaling blijft bestaan zolang de hartaandoening niet onder controle is.