Gezondheid
Artrose bij katten: herkennen en de pijn verlichten
Artrose bij een kat is slijtage van het kraakbeen in een gewricht, meestal in de heup, knie, elleboog, rug of schouder, waardoor bewegen stijf en pijnlijk wordt. Je herkent artrose bij je kat aan minder springen, stijfheid na rust en een minder goed verzorgde vacht op de rug of achterpoten. Deze pagina legt uit wat artrose is, welke symptomen je herkent, op welke leeftijd het voorkomt, wanneer je de dierenarts belt, hoe de diagnose wordt gesteld, hoe de behandeling en medicatie eruitzien en hoe je het huis makkelijker maakt voor een kat met artrose.
In het kort
| Vaakst getroffen | Heup, knie, elleboog, rug en schouder |
|---|---|
| Eerste signalen | Minder springen, stijfheid, minder goed wassen |
| Genezen? | Nee, wel af te remmen met medicatie en aanpassingen |
| Diagnose | Lichamelijk onderzoek en vaak rontgenfoto's bij de dierenarts |
| Hoger risico | Oudere katten, overgewicht en eerdere gewrichtsblessures |
Wat is artrose bij een kat?
Artrose bij een kat is slijtage van het kraakbeen in een gewricht, waardoor bewegen stijf en pijnlijk wordt. De aandoening komt het vaakst voor in de heup, knie, elleboog, rug en schouder. Kraakbeen werkt normaal als een schokdemper tussen twee botten, maar bij artrose slijt dat kraakbeen weg en schuren de botuiteinden meer over elkaar.
Katten zijn behendig en klein van bouw, waardoor ze pijn en stijfheid goed verbergen. Daardoor valt artrose bij een kat vaak pas op als de slijtage al vergevorderd is. Volgens AniCura en het LICG zijn subtiele gedragsveranderingen vaak de eerste aanwijzing, eerder dan duidelijk mank lopen.
Welke symptomen wijzen op artrose bij je kat?
De symptomen van artrose bij een kat zijn meestal subtiel en ontwikkelen zich geleidelijk. Let op signalen in het bewegen, springen en de verzorging van de vacht.
De meest voorkomende signalen staan hieronder opgesomd.
- Minder graag springen of aarzelen voor een sprong
- Moeizamer een trap op of af lopen
- Zakt af en toe door de achterpoten bij het opstaan of lopen
- Minder actief spelen of naar buiten willen
- Stijfheid na het opstaan uit een lange rust
- Minder goed wassen van de rug of achterpoten, waardoor de vacht dof of klitterig wordt
Deze signalen wijzen op mogelijke artrose, maar een kat kan ook mank lopen door een blessure of ontsteking met een andere oorzaak. Alleen de dierenarts stelt vast wat er precies aan de hand is.
Op welke leeftijd krijgen katten artrose?
Artrose komt het vaakst voor bij oudere katten, omdat kraakbeen met de jaren geleidelijk slijt. Toch kan een jongere kat ook artrose krijgen, vooral na een eerdere blessure, een aangeboren gewrichtsafwijking of bij langdurig overgewicht.
Overgewicht belast de gewrichten extra en versnelt de slijtage, ongeacht de leeftijd van de kat. Bij een dikke kat is afvallen daarom een van de belangrijkste manieren om de gewrichten te ontzien. Bij een oudere kat is een jaarlijkse controle bij de dierenarts een goede manier om artrose vroeg op te sporen, voordat de klachten duidelijk zichtbaar zijn.
Wanneer bel je de dierenarts bij artrose-signalen?
Bel de dierenarts voor een spoedafspraak als je kat plotseling niet meer kan opstaan, hevige pijn toont bij aanraking of een poot helemaal niet meer belast: dit kan wijzen op een acute blessure naast de artrose en dat vraagt om snelle beoordeling. Bij geleidelijke signalen is er meer tijd, maar wachten helpt de gewrichten niet vooruit.
Bij deze milde signalen maak je binnen enkele dagen tot een week een afspraak.
- Je kat springt merkbaar minder soepel dan een paar maanden geleden
- Je kat is stijver bij het opstaan, maar loopt na een tijdje weer normaal
- De vacht op de rug of achterpoten wordt dof of verwaarloosd
Bij deze signalen bel je dezelfde dag.
- Je kat kan een poot plotseling niet meer belasten
- Je kat mauwt van pijn bij het optillen of aanraken
- Je kat wil niet meer opstaan of eten door de pijn
Hoe stelt de dierenarts artrose bij een kat vast?
De dierenarts stelt artrose vast met een lichamelijk onderzoek, waarbij hij de gewrichten buigt en strekt en let op pijnreacties en een verminderde bewegingsvrijheid. Vaak volgen rontgenfoto's om de mate van slijtage te bevestigen en andere oorzaken van pijn of mank lopen uit te sluiten.
Een diagnose op basis van symptomen die je thuis waarneemt, kan de dierenarts niet stellen: gedrag zoals minder springen kan namelijk ook door andere problemen komen. Onderzoek bij de dierenarts blijft daarom nodig voor een betrouwbare diagnose.
Welke medicatie en behandeling helpen bij artrose?
Artrose bij een kat is niet te genezen, maar de pijn en de achteruitgang zijn wel af te remmen. De dierenarts kan speciale pijnstillers voor katten voorschrijven, die het snelst verlichting geven, vaak samen met gewrichtsondersteunende voeding of supplementen.
Geef nooit op eigen houtje pijnstillers voor mensen aan een kat met artrose: paracetamol en ibuprofen zijn giftig voor katten. Alleen de dierenarts bepaalt welke pijnstiller en welke dosering veilig zijn voor jouw kat.
Naast medicatie helpt gewichtscontrole: elke kilo minder scheelt merkbaar in de belasting op een versleten gewricht.
Hoe maak je het huis makkelijker voor een kat met artrose?
Een paar aanpassingen in huis verlichten de pijn van een kat met artrose merkbaar, zonder dat daar extra medicatie voor nodig is. De belangrijkste aanpassingen staan hieronder opgesomd.
- Zet een opstapje bij de bank, het bed of de vensterbank, zodat springen niet meer nodig is
- Kies een kattenbak met een lage instap, zeker als de rug of heupen pijnlijk zijn
- Leg een zacht kussen op de favoriete slaapplek
- Zet voer- en waterbakjes op een vaste, makkelijk bereikbare plek
- Borstel de rug en achterpoten vaker, omdat je kat dat zelf minder goed kan
Deze aanpassingen nemen de pijn niet weg, maar verkleinen wel de dagelijkse belasting op de gewrichten.
Veelgestelde vragen
Kan een kat genezen van artrose?
Nee, artrose is niet te genezen omdat versleten kraakbeen niet terugkomt. Met pijnstilling, een aangepaste leefomgeving en gewichtscontrole is de pijn wel goed te verminderen, waardoor een kat met artrose nog jarenlang een goede levenskwaliteit kan hebben.
Is artrose bij katten pijnlijk?
Ja, artrose is een pijnlijke aandoening, ook al laten katten dat minder duidelijk zien dan honden. Stijfheid, minder springen en een prikkelbaarder humeur zijn vaak tekenen dat een kat pijn heeft.
Welke katten hebben een hoger risico op artrose?
Oudere katten hebben het hoogste risico, samen met katten met overgewicht of een eerdere gewrichtsblessure. Ook bepaalde aangeboren gewrichtsafwijkingen kunnen op jongere leeftijd al tot artrose leiden.
Mag een kat met artrose nog naar buiten of springen?
Een kat met artrose mag actief blijven, het beste met minder sprongen op grote hoogte. Opstapjes en een rustige omgeving helpen om bewegen comfortabel te houden zonder de gewrichten extra te belasten.
Belangrijkste punten
- Artrose bij katten is slijtage van het kraakbeen, vaak in heup, knie, elleboog, rug of schouder.
- Minder springen, stijfheid en een minder goed verzorgde vacht zijn de meest voorkomende signalen.
- Bel dezelfde dag de dierenarts als je kat een poot plots niet meer belast of duidelijk pijn toont.
- Genezen kan niet, maar pijnstillers, gewichtscontrole en aanpassingen in huis verminderen de klachten merkbaar.