Vlooien bij katten: herkennen, bestrijden en voorkomen

Hoe herken je vlooien bij je kat?

Vlooien herken je aan plotseling krabben en bijten in de vacht en aan zwarte puntjes op de huid, vooral op de rug bij de staartbasis en in de nek. Die zwarte puntjes zijn vlooienpoep.

Met een simpele test controleer je of de zwarte puntjes echt van vlooien komen. Kam de vacht met een fijne vlooienkam boven een wit, vochtig papier. Kleuren de puntjes op het natte papier roodbruin uit, dan is het verteerd bloed en heeft je kat vlooien. De volwassen vlo zelf zie je lang niet altijd: het insect is 2 tot 3 millimeter groot, donkerbruin en springt snel weg.

Deze signalen wijzen op vlooien:

• Krabben, bijten en overmatig likken, vooral bij rug, nek en staartbasis
• Zwarte puntjes in de vacht die roodbruin uitkleuren op vochtig papier
• Onrust, schrikachtig gedrag of plotseling opspringen
• Kleine rode bultjes of korstjes op de huid
• Bij zware besmetting: kale plekken door het vele likken

Hoe vaak moet je een kat ontvlooien?

Een kat ontvloo je elke 4 weken met een gewone pipet of tablet, of elke 12 weken met een langwerkend middel. De juiste frequentie staat altijd in de bijsluiter van het middel dat je gebruikt, want de werkingsduur verschilt per product volgens dierenartsenketen AniCura.

Behandel het hele jaar door, niet alleen in de zomer. In verwarmde huizen overleven vlooieneitjes, larven en poppen ook in de winter, waardoor een besmetting maandenlang kan blijven opduiken. Stop je in oktober met ontvlooien, dan begint de cyclus in huis gewoon opnieuw.

Sla geen behandeling over en geef het middel niet vaker dan de bijsluiter voorschrijft. Te vroeg herhalen verhoogt het risico op bijwerkingen, te laat herhalen geeft vlooien de kans om opnieuw eitjes te leggen. Zet de volgende datum meteen in je telefoon of agenda.

Welk vlooienmiddel werkt het best?

Pipetten en tabletten via de dierenarts of apotheek werken het best, omdat de werkzame stof en de dosering zijn afgestemd op het gewicht van je kat. De gangbare middelen en hun kenmerken staan in deze tabel.

Een pipet met werking tegen vlooien, teken en wormen tegelijk bestaat ook; die combinatiemiddelen krijg je via de dierenarts. Langwerkende tabletten zoals Bravecto beschermen tot 12 weken met 1 toediening. Kies je voor een band, lees dan eerst waar je op let bij het kiezen van een vlooienband.

Gebruik nooit een vlooienmiddel voor honden op je kat. Veel hondenmiddelen bevatten permethrine en die stof is giftig voor katten, waarschuwt het LICG.

Hoe krijg je vlooien uit huis en omgeving?

Vlooien bestrijd je alleen effectief als je naast de kat ook het huis behandelt. Het grootste deel van de vlooienpopulatie leeft niet op de kat maar in huis, als eitjes, larven en poppen in tapijt, kieren, manden en kussens.

Deze stappen maken je huis vlovrij:

1. Behandel alle huisdieren in huis tegelijk, dus ook honden en konijnen, elk met een middel voor de eigen diersoort.
2. Was manden, dekens en kussenhoezen op 60 graden.
3. Stofzuig dagelijks alle vloeren, plinten, kieren en meubels en gooi de stofzuigerzak daarna weg.
4. Gebruik bij een hardnekkige besmetting een omgevingsspray met groeiremmer op plekken waar je kat vaak ligt.
5. Blijf de kat volgens schema behandelen, minstens 3 maanden lang, tot de hele cyclus in huis doorbroken is.

Verwacht geen resultaat binnen 1 dag. Uit poppen in tapijt en kieren blijven nog weken nieuwe vlooien komen; zolang je het schema volhoudt, sterven die na een sprong op de behandelde kat.

Kunnen binnenkatten vlooien krijgen?

Binnenkatten kunnen vlooien krijgen, want vlooien en hun eitjes liften mee op kleding, schoenen en tassen. Een bezoekende hond, een nieuwe kat of een muis in huis brengt eveneens vlooien binnen.

Een binnenkat heeft wel een lager risico dan een buitenkat. Veel eigenaren van binnenkatten behandelen daarom niet standaard elke maand, maar controleren de vacht regelmatig met een vlooienkam en starten pas bij de eerste tekenen. Overleg met je dierenarts welk schema past bij jouw situatie; in een huishouden met een hond die buiten komt, blijft jaarrond behandelen de veiligste keuze.

Vergeet de wormen niet. Vlooien dragen lintwormeitjes over wanneer de kat een vlo doorslikt tijdens het wassen, dus ontworm je kat volgens schema naast het ontvlooien.

Wanneer zijn vlooien mild en wanneer bel je de dierenarts?

Een lichte vlooienbesmetting bij een volwassen, gezonde kat is mild: je behandelt kat en huis en het krabben neemt binnen enkele dagen af. Zolang je kat normaal eet, speelt en zich verder normaal gedraagt, hoef je niet naar de dierenarts.

Bel de dierenarts wel in deze situaties:

• Je kitten heeft vlooien. Vlooienmiddelen hebben een minimumleeftijd en minimumgewicht; bij jonge kittens kan bloedverlies door vlooien tot bloedarmoede leiden. Hoe je dat veilig aanpakt lees je bij kitten ontvlooien en ontwormen.
• Het tandvlees van je kat ziet bleek of je kat is sloom. Laat dit dezelfde dag beoordelen.
• Je kat heeft kale plekken, korstjes of wondjes door het krabben. Sommige katten reageren overgevoelig op vlooienspeeksel en die jeuk stopt niet vanzelf.
• Het krabben houdt aan ondanks 2 correcte behandelrondes. Laat de dierenarts meekijken naar de oorzaak en het middel.
• Je ziet witte, rijstkorrelachtige segmenten rond de anus. Dat past bij lintworm en vraagt om een passende wormenkuur.

Twijfel je of een middel is aangeslagen of over de combinatie van producten, dan is 1 telefoontje naar de praktijk voldoende; daar denken ze mee zonder dat je meteen langs hoeft te komen.

Wat doe je als je kat aan het vlooienmiddel heeft gelikt?

Heeft je kat aan een net aangebrachte pipet gelikt, bel dan de dierenarts en houd de verpakking bij de hand. Kwijlen en schuimbekken direct na het likken komen vaak door de bittere smaak en zakken meestal binnen een half uur, maar de dierenarts kan op basis van de werkzame stof inschatten of controle nodig is.

Voorkom likken door de druppels hoog in de nek aan te brengen, direct op de huid tussen de schouderbladen, op een plek waar de tong niet bij kan. Houd meerdere katten na het aanbrengen enkele uren gescheiden, zodat ze het middel niet bij elkaar aflikken.

Ga direct naar de dierenarts bij trillen, wankelen, spiertrekkingen of benauwdheid na contact met een vlooienmiddel. Dit geldt zeker wanneer een kat in aanraking kwam met een hondenmiddel met permethrine, want die situatie is een spoedgeval.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Vlooienband voor katten: werking en waar je op let
• Kitten ontvlooien en ontwormen: schema en aanpak
• Teek bij je kat: veilig verwijderen en voorkomen