Kattenkleuren
De bruine kat: zeldzame kleur en bijpassende rassen
Een egaal chocoladebruine kat is zeldzaam, omdat bruin ontstaat uit een recessief gen dat pas doorkomt als een kat van beide ouders de bruine aanleg krijgt. De meeste katten die er bruin uitzien, zijn eigenlijk warm bruin getijgerd op een zwarte basis. Deze pagina legt uit waarom bruin zo zeldzaam is, welke tinten bruin bestaan, welke rassen echt chocoladebruin zijn, waar je op let bij het kopen van een bruine kat en hoe je hem herkent.
In het kort
| Zeldzaam? | Ja, egaal bruin is een recessieve kleur |
|---|---|
| Oorzaak | Recessief bruin- of chocoladegen |
| Bekendste ras | Havana brown, altijd chocoladebruin |
| Een ras? | Nee, bruin komt bij enkele rassen voor |
Waarom is een bruine kat zo zeldzaam?
Een egaal bruine kat is zeldzaam omdat bruin een recessief gen is dat het overheersende zwart pas kan vervangen als een kat de bruine aanleg van beide ouders erft. Dragen de ouders elk maar 1 kopie, dan lijken ze zwart en blijft de bruine kleur verborgen.
Dit chocoladegen verandert de vorm van het zwarte pigment, waardoor het licht anders weerkaatst en de vacht warm bruin oogt in plaats van zwart. Omdat twee dragers elkaar moeten treffen, verschijnt egaal chocoladebruin vooral in doelbewuste fokprogramma's en zelden bij een toevallige nestworp.
Veel katten die mensen bruin noemen, zijn in werkelijkheid bruin getijgerd op een zwarte ondergrond. Dat is een tabbypatroon en geen egaal bruin. Een echt chocoladebruine kat zonder enige tekening kom je dus zelden tegen bij gewone huiskatten.
Welke tinten bruin bestaan er?
Bruin bij katten loopt van diep chocoladebruin tot een lichte, warme tint die kaneel wordt genoemd. De belangrijkste bruintinten staan hieronder opgesomd.
- Chocolade: diep, verzadigd bruin, de klassieke kleur van de havana brown.
- Kaneel of cinnamon: een lichtere, roodachtige variant van chocolade.
- Sepia: het warme bruin van de burmees, met een subtiel donkerder gezicht en poten.
- Lila of lilac: de verdunde, grijsbruine versie van chocolade.
- Bruin getijgerd: warm bruin met een tabbytekening op een zwarte grond.
De verdunningsvarianten kaneel en lila zijn nog zeldzamer dan gewoon chocolade, omdat daar een extra gen bij komt kijken. Wil je een donkerbruine kat, kies dan chocolade; zoek je een lichtbruine kat, dan kom je bij kaneel of bij een bruin getijgerde kat uit.
Welke rassen zijn echt chocoladebruin?
Slechts een handvol rassen komt echt egaal chocoladebruin voor. De rassen die je bij een bruine vacht het vaakst tegenkomt, staan in de tabel hieronder.
| Ras | Bruintint | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Havana brown | Diep chocolade | Zelfs de snorharen zijn bruin |
| Burmees | Warm sepia | Van nature aanhankelijk en sociaal |
| York chocolate | Donker chocolade | Halflanghaar, jong en zeldzaam ras |
| Oosterse korthaar | Chocolade of kaneel | Slank, in veel effen kleuren |
De havana brown geldt als een van de zeldzaamste rassen ter wereld, met wereldwijd maar een paar duizend geregistreerde katten. Het ras ontstond in Engeland in de jaren 1950 uit kruisingen met de siamees. Meer over dit ras lees je op de pagina over de havana brown en zijn karakter. Ook de burmees met zijn warme bruine vacht is een populaire keuze voor wie een bruine kat zoekt.
Waar let je op bij het kopen van een bruine kat?
Bij het kopen van een bruine kat let je vooral op een erkende fokker met gezonde ouderdieren, want een echt bruin ras is zeldzaam en gewild. Laat je niet verleiden door een hoge prijs alleen voor de kleur.
Vraag altijd naar de gezondheidstesten van de ouders, de inentingen en de ontworming van de kittens. Een kitten blijft minstens 12 weken bij de moeder, dus een fokker die het diertje eerder aanbiedt, is geen goed teken. Bekijk de omgeving: de kittens horen op te groeien tussen de mensen, niet weggestopt in een schuur.
Een betrouwbare fokker geeft je een stamboom, een aankoopcontract en de kans om terug te komen met vragen. Wil je liever geen raskat, kijk dan bij een asiel of opvang naar een bruin getijgerde kat: die warme tinten kom je daar geregeld tegen zonder wachtlijst.
Hoe herken je een echte bruine kat?
Je herkent een echte bruine kat aan een egale, warme chocoladekleur zonder strepen of vlekken, ook niet bij fel daglicht. Zie je wel een tekening, dan is het een bruin getijgerde kat en geen egaal bruin.
Bekijk de kat in daglicht en let op de snorharen en het neusleer. Bij een havana brown zijn zelfs de snorharen bruin, wat uniek is: het rasstandaard schrijft die snorkleur voor. Een egaal bruine kat mist verder de M op het voorhoofd en de aalstreep die bij een cyperse kat horen.
Twijfel je tussen bruin en een heel donker zwart, houd de vacht dan tegen het licht. Een bruine kat toont dan een duidelijke warme, roodbruine gloed, terwijl een zwarte kat koel en blauwzwart blijft. Zo scheid je een echte chocoladebruine kat van een donkere zwarte kat.
Veelgestelde vragen
Waarom zijn bruine katten zo zeldzaam?
Bruin is een recessieve kleur die pas verschijnt als een kat het chocoladegen van beide ouders erft. Dragen de ouders maar 1 kopie, dan lijken ze zwart en blijft bruin verborgen. Omdat twee dragers elkaar moeten treffen, zie je egaal bruin vooral in gerichte fokprogramma's.
Welk kattenras is echt chocoladebruin?
De havana brown is het bekendste egaal chocoladebruine ras, met zelfs bruine snorharen. Ook de burmees (warm sepia), de york chocolate en de oosterse korthaar komen in bruin voor. De havana brown geldt als een van de zeldzaamste rassen ter wereld.
Is een donkerbruine kat hetzelfde als een zwarte kat?
Nee, al lijken ze op elkaar. Houd de vacht tegen het licht: een bruine kat toont een warme, roodbruine gloed, terwijl een zwarte kat koel blauwzwart blijft. Het bruin ontstaat door een gen dat het zwarte pigment van vorm verandert.
Wat kost een bruine raskat?
De prijs verschilt sterk per ras, fokker en land, dus een vast bedrag valt niet eerlijk te noemen. Laat de prijs nooit het enige criterium zijn. Kijk vooral naar gezonde, geteste ouderdieren, een goede opvoeding van de kittens en een fokker die je een stamboom en contract geeft.
Belangrijkste punten
- Egaal bruin is zeldzaam omdat het een recessief gen is dat door zwart wordt overheerst.
- Bruin loopt van diep chocolade over sepia tot de lichtere tinten kaneel en lila.
- De havana brown is het bekendste echt chocoladebruine ras, met zelfs bruine snorharen.
- Veel zogenaamd bruine katten zijn eigenlijk bruin getijgerd op een zwarte basis.
- Kies bij het kopen voor een erkende fokker met geteste, gezonde ouderdieren.