Kattenkleuren
De tuxedo kat: alles over zwart-witte katten
Een tuxedo kat is een zwart-witte kat waarvan de tekening op een smoking lijkt: een zwarte rug en kop met een witte borst, buik en pootjes. Tuxedo is geen ras maar een vachtpatroon. Deze pagina legt uit wat een tuxedo kat is, hoe het zwart-witte patroon ontstaat, bij welke rassen het voorkomt, of de tekening het karakter bepaalt, hoe tuxedo verschilt van andere zwart-witte katten en waar je bij de verzorging op let.
In het kort
| Wat is het | Zwart-wit vachtpatroon, geen ras |
|---|---|
| Tekening | Zwarte rug, witte borst, buik en pootjes |
| Ook bekend als | Smokingkat, tuxedo poes |
| Karakter | Hangt af van het dier, niet van de kleur |
Wat is een tuxedo kat?
Een tuxedo kat is een kat met een zwart-witte vacht waarbij de borst, buik en pootjes wit zijn en de rug en kop zwart. Die verdeling doet denken aan een man in smoking, in het Engels een tuxedo, vandaar de naam. Het is een vachtpatroon en geen kattenras.
Omdat het om een tekening gaat, kan elke huiskat en bijna elk ras een tuxedo-uiterlijk hebben. Er zijn veel variaties. Sommige katten dragen een compleet 'pak' met witte sokjes en een witte bef, andere hebben alleen een witte vlek op de borst of een wit snorretje. Vaak zie je ook wit rond de neus of aan de kin.
Een tuxedo kat is dus verwant aan de bredere groep zwarte katten: het gaat om een zwarte kat met een dosis wit erbij. Hoeveel wit een kat heeft, verschilt per dier.
Hoe ontstaat het zwart-witte smokingpatroon?
Het smokingpatroon ontstaat door twee dingen samen: het gen voor een zwarte vacht en het gen voor witte vlekken. De kat maakt van nature zwart pigment. Het gen voor witte vlekken, ook wel het spotting-gen, zorgt ervoor dat op sommige lichaamsdelen geen pigment terechtkomt, zodat daar wit haar groeit.
Bij een tuxedo kat werkt dat witte gen in beperkte mate. Het wit blijft daardoor vooral op de borst, de buik, de kin en de poten, terwijl de rest zwart blijft. Krijgt een kat veel meer wit, dan spreek je van een bicolour of zelfs een overwegend witte kat met zwarte vlekken.
De hoeveelheid en de plaats van het wit liggen niet strak vast. Daardoor lijkt geen enkele tuxedo kat precies op een andere, ook al komen ze uit hetzelfde nest.
Bij welke rassen komt een tuxedo-tekening voor?
De tuxedo-tekening komt vooral voor bij gewone huiskatten, maar ook bij verschillende rassen. Rassen die zwart-wit kunnen zijn, zijn onder meer de Britse korthaar, de Maine Coon, de Noorse boskat en de Turkse van. De tekening staat los van de haarlengte, dus je vindt zowel kortharige als langharige tuxedo katten.
Een veelgestelde vraag is of Felix een tuxedo-ras is. Dat is niet zo. Felix is de bekende zwart-witte tekenfilmkat en een merknaam voor kattenvoer, geen kattenras. De zwart-witte huiskat die veel mensen kennen, is simpelweg een tuxedo kat zonder stamboom.
Zoek je een raszuivere zwart-witte kat, kies dan eerst een ras dat bij je past en let daarna op de tekening. De kleur maakt een kitten niet duurder of zeldzamer.
Heeft een tuxedo kat een bijzonder karakter?
Een tuxedo kat heeft geen vast karakter dat bij de kleur hoort. Er wordt vaak gezegd dat zwart-witte katten extra speels, brutaal of intelligent zijn, maar daar is geen wetenschappelijk bewijs voor. Het beeld komt vooral uit verhalen en van bekende tuxedo katten uit films en boeken.
Het gedrag van een kat wordt bepaald door de aanleg van het ras, de socialisatie in de eerste weken en de omgeving thuis. Twee tuxedo katten uit hetzelfde nest kunnen totaal verschillend zijn. Kijk voor het karakter dus naar het individuele dier en, bij een raskat, naar de eigenschappen van het ras.
Wat is het verschil tussen een tuxedo en andere zwart-witte katten?
Het verschil zit in de hoeveelheid wit en waar dat wit zit. Alle onderstaande katten zijn zwart-wit, maar de verdeling verschilt. De belangrijkste zwart-witte patronen staan in de tabel hieronder.
| Patroon | Verdeling van het wit |
|---|---|
| Tuxedo | Zwart overheerst, wit op borst, buik en poten |
| Bicolour | Ongeveer half zwart, half wit |
| Van | Vooral wit, zwart alleen op kop en staart |
| Harlekijn | Overwegend wit met enkele grote zwarte vlekken |
Deze namen beschrijven allemaal een tekening, geen ras. Een kat kan door de willekeurige plek van het wit precies tussen twee omschrijvingen in vallen.
Hoe verzorg je een zwart-witte kat?
Een tuxedo kat vraagt geen speciale verzorging door zijn kleur. Omdat tuxedo een patroon is en geen ras, heeft de kat geen kleurgebonden gezondheidsproblemen. De verzorging hangt af van het ras en de haarlengte, niet van het zwart-wit.
Een kortharige tuxedo kat borstel je een keer per week, een langharige vaker om klitten te voorkomen. Let net als bij elke kat op het gebit, de nagels en het gewicht, en houd de vaccinaties en ontworming bij. Wil je een passende naam, dan vind je bij de kattennamen op kleur volop ideeen voor zwart-witte katten. Een gezonde binnenkat wordt gemiddeld 12 tot 18 jaar oud.
Veelgestelde vragen
Is tuxedo een kattenras?
Nee. Tuxedo is een zwart-wit vachtpatroon dat bij veel rassen en bij gewone huiskatten voorkomt. Het zegt niets over de afkomst of het karakter van de kat.
Kan een tuxedo kat een kater of een poes zijn?
Beide. Anders dan bij de lapjeskat is de zwart-witte tekening niet gebonden aan het geslacht. Een tuxedo kat kan even goed een kater als een poes zijn.
Waarom hebben tuxedo katten witte pootjes?
De witte pootjes en borst ontstaan door het gen voor witte vlekken. Dat gen laat op die plekken geen pigment toe, waardoor het haar daar wit blijft terwijl de rug zwart is.
Hoe noem je een zwart-witte kat nog meer?
Naast tuxedo hoor je smokingkat of gewoon zwart-witte kat. Bij veel wit spreken kenners van bicolour, van of harlekijn, afhankelijk van waar het wit zit.
Belangrijkste punten
- Een tuxedo kat is een zwart-witte kat met de tekening van een smoking, geen ras.
- Het patroon ontstaat door een zwarte vacht plus het gen voor witte vlekken.
- De tekening is niet aan het geslacht gebonden: het kan een kater of een poes zijn.
- Het karakter hangt af van het individuele dier, niet van de kleur.
- Verzorging en gezondheid volgen het ras en de haarlengte, niet het zwart-wit.