Gezondheid
Kattenziekte (parvo): symptomen en bescherming
Kattenziekte, ook wel parvo of panleukopenie genoemd, is een ernstige en zeer besmettelijke virusziekte bij katten met koorts, braken en vaak bloederige diarree als bekendste symptomen. Deze pagina legt uit wat kattenziekte is, welke symptomen op parvovirus wijzen, wanneer je direct de dierenarts belt, hoe besmettelijk het virus is, hoe de diagnose en behandeling verlopen, hoe ernstig de ziekte is en hoe je je kat het best beschermt met vaccinatie.
In het kort
| Oorzaak | Feline parvovirus (panleukopenievirus) |
|---|---|
| Eerste signalen | Sloomheid, koorts, geen eetlust, braken |
| Spoedgeval | Bloederige diarree, aanhoudend braken, apathie: direct bellen |
| Bescherming | Vaccinatie vanaf 8 tot 9 weken, herhaling om de 3 jaar |
| Overdraagbaar op mensen? | Nee |
Wat is kattenziekte (parvo) bij een kat?
Kattenziekte is een ernstige, zeer besmettelijke virusziekte bij katten, veroorzaakt door het feline parvovirus. Dierenartsen noemen de ziekte ook wel panleukopenie, omdat het virus het aantal witte bloedcellen sterk verlaagt en zo het afweersysteem van je kat aantast.
Het virus valt vooral snel delende cellen aan: de darmwand, het beenmerg en bij drachtige poezen ook de ongeboren kittens. Daardoor ontstaan de typische klachten aan darmen en afweer. Ook een kat die altijd binnen blijft, loopt risico, want het virus verspreidt zich via besmet materiaal en overleeft maandenlang buiten de kat, meldt LICG.
Welke symptomen wijzen op kattenziekte?
De bekendste symptomen van kattenziekte zijn plotselinge sloomheid, hoge koorts, geen eetlust en braken. Bij een deel van de katten volgt binnen enkele dagen ook hevige, soms bloederige diarree, waardoor de kat snel uitdroogt.
De meest voorkomende signalen van parvovirus bij een kat staan hieronder opgesomd.
- Plotselinge sloomheid en zich terugtrekken
- Hoge koorts
- Volledig wegvallen van de eetlust
- Braken, vaak al in een vroeg stadium
- Hevige, soms bloederige diarree
- Snelle uitdroging door braken en diarree
Bij kittens verloopt de ziekte soms zo snel dat ze doodgaan zonder dat je eerst duidelijke symptomen ziet, meldt LICG. Bij een drachtige poes die besmet raakt, kan de worp voortijdig eindigen of kunnen kittens met blijvende coördinatieproblemen geboren worden.
Wanneer bel je direct de dierenarts?
Bel direct de dierenarts, ook buiten de openingsuren, zodra je kat braakt in combinatie met bloederige diarree, niet meer eet of drinkt en slap in een hoekje ligt: dit wijst op een spoedgeval en uitstel vergroot het risico op uitdroging en sterfte.
Het verschil tussen een licht signaal en een alarmsignaal staat in deze tabel.
| Signaal | Urgentie |
|---|---|
| Kat is een dagdeel stiller dan normaal, eet nog wel | Hou in de gaten, bel bij twijfel |
| Kat eet een dag niet en is duidelijk sloom | Binnen enkele dagen een afspraak |
| Kat braakt herhaaldelijk en heeft bloederige diarree | Spoedgeval, bel direct |
| Kitten of niet-gevaccineerde kat is plots apathisch | Spoedgeval, bel direct |
Neem sowieso contact op als een niet-gevaccineerd kitten in huis later ziek bleek, want andere katten in huis lopen dan ook risico.
Hoe besmettelijk is het virus en hoe verspreidt het zich?
Kattenziekte is uiterst besmettelijk en verspreidt zich via de ontlasting en het braaksel van een zieke kat. Ook indirect contact met besmette voerbakjes, kattenbakken, kleding of handen brengt het virus over, en het overleeft maandenlang in de omgeving.
Volgens LICG kunnen honden en katten elkaar met hun eigen parvovirus ziek maken, al gaat het om verwante maar niet identieke virussen. Mensen kunnen kattenziekte niet krijgen: het virus is niet overdraagbaar op de mens.
Een kat die het virus overleeft, blijft na herstel nog een tijd besmettelijk voor andere katten. Houd een zieke kat daarom apart van andere katten in huis en ontsmet bakjes, mand en kattenbak grondig.
Hoe stelt de dierenarts de diagnose en hoe verloopt de behandeling?
De dierenarts stelt de diagnose met bloedonderzoek en een sneltest op ontlasting, nooit op basis van symptomen alleen. Typisch voor kattenziekte is een sterk verlaagd aantal witte bloedcellen, wat de naam panleukopenie verklaart.
Een medicijn dat het virus zelf uitschakelt, bestaat niet. De behandeling is daarom ondersteunend en bestaat meestal uit opname met een infuus tegen uitdroging, medicatie tegen misselijkheid en braken, en soms antibiotica tegen bijkomende bacteriële infecties. Bij ernstige gevallen is intensieve verzorging in de kliniek nodig.
Zie je dat je kat braakt of heeft ze aanhoudende diarree zonder duidelijke oorzaak, laat dan altijd onderzoek doen: hoe eerder de behandeling start, hoe groter de kans op herstel.
Hoe ernstig is kattenziekte?
Kattenziekte is een ernstige ziekte: volgens LICG overlijdt ongeveer 30 tot 50 procent van de zieke katten, ondanks intensieve behandeling. In asielen en andere omgevingen met veel katten samen loopt de sterfte op tot ongeveer 80 procent.
Kittens en niet-gevaccineerde katten lopen het grootste risico, omdat hun afweersysteem het virus minder goed aankan. Bij katten die de eerste dagen overleven en op tijd ondersteunende zorg krijgen, is volledig herstel wel degelijk mogelijk.
Twijfel je of je kat ziek is, laat haar dan sowieso nakijken in plaats van af te wachten, want vroege zorg maakt bij kattenziekte echt verschil.
Hoe bescherm je je kat tegen kattenziekte?
Vaccinatie is volgens LICG de enige manier om je kat goed te beschermen tegen kattenziekte. Kittens krijgen de eerste prik rond 8 tot 9 weken, gevolgd door een tweede rond 12 weken en vaak een derde rond 16 weken. Volwassen katten met een compleet basisschema krijgen daarna om de 3 jaar een herhalingsvaccinatie.
Naast vaccinatie helpt hygiëne: maak kattenbak, voerbakjes en mand regelmatig schoon, zeker na contact met een onbekende of zieke kat. Kom je met een kitten in aanraking met een asiel of pension, vraag dan na of daar recent kattenziekte is vastgesteld.
Wacht je nog op de eerste vaccinaties van een kitten, houd het dier dan uit de buurt van plekken waar veel onbekende katten samenkomen.
Veelgestelde vragen
Kan een hond kattenziekte krijgen van een kat?
Ja, honden en katten kunnen door elkaars parvovirus ziek worden, ook al gaat het om verwante maar niet identieke virussen, meldt LICG. Vaccineer daarom ook een hond in huis volgens het reguliere schema, zeker als er een kitten bijkomt.
Is kattenziekte gevaarlijk voor mensen?
Nee, mensen kunnen het feline parvovirus niet krijgen. De ziekte is niet overdraagbaar op de mens, alleen op katten en in mindere mate op honden.
Kan een gevaccineerde kat toch kattenziekte krijgen?
Een volledig gevaccineerde kat loopt een veel kleiner risico, maar honderd procent bescherming bestaat niet. Zorg dat het basisschema op tijd voltooid wordt en dat de herhalingsvaccinatie niet wordt overgeslagen.
Hoe lang blijft het virus besmettelijk in huis?
Het virus overleeft maandenlang buiten de kat, op oppervlaktes, in kattenbakken en op voorwerpen. Grondig reinigen en ontsmetten van bakjes, mand en kattenbak is daarom nodig voor je een nieuwe kat in huis haalt.
Belangrijkste punten
- Sloomheid, koorts, geen eetlust, braken en vaak bloederige diarree zijn de bekendste symptomen van kattenziekte.
- Ook binnenkatten lopen risico, want het virus overleeft maandenlang buiten de kat.
- Bloederige diarree, aanhoudend braken of een apathische kat zijn spoedgevallen: bel dan direct de dierenarts.
- Vaccinatie vanaf 8 tot 9 weken is volgens LICG de enige manier om je kat goed te beschermen.
- Ondanks behandeling overlijdt volgens LICG 30 tot 50 procent van de zieke katten, kittens lopen het grootste risico.