Gezondheid
Kattenleukemie (FeLV): symptomen en verloop
Kattenleukemie, ook wel FeLV genoemd, is een virusziekte die het immuunsysteem van een kat verzwakt en de kat vatbaarder maakt voor infecties, bloedarmoede en bepaalde tumoren. Je herkent kattenleukemie aan sloomheid, verminderde eetlust, gewichtsverlies, bleek tandvlees en terugkerende infecties, al zijn deze signalen niet uniek voor FeLV. Deze pagina legt uit wat kattenleukemie is, welke symptomen je herkent, hoe het virus wordt overgedragen, wanneer je de dierenarts belt, hoe de diagnose wordt gesteld, wat het verloop van de ziekte is en hoe je kattenleukemie kunt voorkomen.
In het kort
| Wat is het | Virus (FeLV) dat het immuunsysteem van een kat verzwakt |
|---|---|
| Eerste signalen | Sloomheid, minder eten, gewichtsverlies, bleek tandvlees |
| Besmetting | Vooral via speeksel, bijtwonden en langdurig nauw contact |
| Besmettelijk voor mensen? | Nee, het virus is specifiek voor katten |
| Genezen? | Niet te genezen, verloop verschilt sterk per kat |
Wat is kattenleukemie (FeLV)?
Kattenleukemie, ook wel FeLV genoemd naar het feline leukemievirus, is een virusziekte die het immuunsysteem van een kat ernstig verzwakt. Een kat met FeLV wordt daardoor vatbaarder voor allerlei andere infecties, bloedarmoede en bepaalde vormen van kanker, zoals lymfoom.
Het virus verspreidt zich door het lichaam en nestelt zich onder andere in het beenmerg. Sommige katten ruimen het virus zelf op na een korte infectie, andere katten blijven levenslang drager. Bij een blijvende infectie gaat de gezondheid van de kat meestal geleidelijk achteruit, al kan dat weken, maanden of jaren duren.
Welke symptomen wijzen op FeLV bij een kat?
De symptomen van FeLV bij een kat zijn wisselend en niet specifiek voor deze ziekte alleen, waardoor alleen een test uitsluitsel geeft. In het begin van de infectie laten veel katten weinig tot geen klachten zien.
De meest voorkomende signalen staan hieronder opgesomd.
- Sloomheid en minder zin om te spelen
- Verminderde eetlust en geleidelijk gewichtsverlies
- Bleek tandvlees door bloedarmoede
- Terugkerende koorts
- Vaker terugkerende infecties, zoals van de luchtwegen, de huid of de mond
- Een doffe vacht
Deze signalen kunnen op FeLV wijzen, maar passen ook bij andere ziektes zoals FIV of bloedarmoede met een andere oorzaak. Alleen een bloedtest bij de dierenarts geeft zekerheid.
Hoe wordt kattenleukemie overgedragen?
Kattenleukemie wordt vooral overgedragen via speeksel en neusslijm, bijvoorbeeld bij het gezamenlijk poetsen, delen van voerbakjes of door een bijtwond tijdens een gevecht. Het virus is daarnaast aantoonbaar in bloed, urine en ontlasting, al is langdurig nauw contact de belangrijkste besmettingsroute.
Een drachtige kat met FeLV kan het virus ook doorgeven aan haar kittens, via de baarmoeder of via de moedermelk. Kattenleukemie is niet overdraagbaar op mensen, honden of andere diersoorten: het virus is specifiek voor katten.
Wanneer bel je de dierenarts?
Bel dezelfde dag de dierenarts als je kat plotseling erg lusteloos is, hoge koorts heeft, bleek tandvlees toont of benauwd ademhaalt: dit kan wijzen op een ernstige infectie of bloedarmoede door FeLV en dat vraagt om snelle beoordeling.
Bij deze milde signalen maak je binnen enkele dagen een afspraak.
- Je kat is al langere tijd wat minder actief of speelt minder
- Je kat eet minder goed en vermagert langzaam
- Je kat heeft vaker een lichte infectie, zoals aan de ogen of de luchtwegen
Bij deze signalen bel je dezelfde dag.
- Je kat is plotseling extreem lusteloos of reageert nauwelijks
- Je kat heeft bleek of wit tandvlees
- Je kat ademt zichtbaar zwaar of snel
Hoe stelt de dierenarts de diagnose vast?
De dierenarts stelt de diagnose met een bloedtest die antigenen van het FeLV-virus opspoort, vaak als snelle test op de praktijk zelf. Bij een positieve uitslag volgt meestal een bevestigingstest, omdat een enkele sneltest niet altijd genoeg zekerheid geeft.
Test een nieuwe kat altijd voordat je hem samen met andere katten in huis haalt, zeker als de voorgeschiedenis van de kat onbekend is.
Wat is het verloop van kattenleukemie?
Het verloop van kattenleukemie verschilt sterk per kat: sommige katten leven jarenlang zonder ernstige klachten, andere gaan sneller achteruit. Bij een blijvende infectie verzwakt het immuunsysteem geleidelijk, waardoor een kat uiteindelijk vatbaarder wordt voor infecties, bloedarmoede en bepaalde tumoren.
Een kat met FeLV is niet te genezen, maar met goede verzorging, regelmatige controles bij de dierenarts en een rustige leefomgeving is de kwaliteit van leven vaak nog jarenlang goed.
Kun je kattenleukemie voorkomen?
Vaccinatie tegen FeLV verlaagt het risico duidelijk, vooral bij katten die naar buiten gaan of contact hebben met onbekende katten. Laat een dierenarts beoordelen of vaccinatie past bij de leefstijl van jouw kat.
Houd een kat met FeLV bij voorkeur binnenshuis en gescheiden van niet besmette katten, om verspreiding via speeksel of bijtwonden te voorkomen. Test daarnaast elke nieuwe kat voordat je hem aan een bestaand huishouden toevoegt.
Veelgestelde vragen
Is kattenleukemie besmettelijk voor mensen?
Nee, FeLV is specifiek voor katten en gaat niet over op mensen of andere diersoorten zoals honden. Alleen katten kunnen met dit virus besmet raken.
Hoe lang leeft een kat met FeLV?
Een vaste levensverwachting bestaat niet: sommige katten leven jarenlang met weinig klachten, andere gaan sneller achteruit door herhaalde infecties of bloedarmoede. Regelmatige controles bij de dierenarts helpen om problemen vroeg op te sporen.
Kan een kat FeLV weer kwijtraken?
Sommige katten ruimen het virus na een korte infectie zelf op, vooral als ze op jonge leeftijd besmet raken en een sterk immuunsysteem hebben. Andere katten blijven levenslang drager en blijven dan besmettelijk voor andere katten.
Moet een kat met FeLV binnen blijven?
Ja, binnen houden wordt aangeraden om verspreiding naar andere katten te voorkomen en om de kat zelf te beschermen tegen extra infecties. Een rustige, stressarme omgeving ondersteunt bovendien het verzwakte immuunsysteem.
Belangrijkste punten
- Kattenleukemie (FeLV) is een virus dat het immuunsysteem van een kat verzwakt en de kat vatbaarder maakt voor infecties, bloedarmoede en bepaalde tumoren.
- Sloomheid, minder eten, gewichtsverlies en bleek tandvlees zijn veelvoorkomende signalen, maar geen ervan is uniek voor FeLV.
- Het virus verspreidt zich vooral via speeksel, bijtwonden en langdurig nauw contact, en is niet overdraagbaar op mensen.
- FeLV is niet te genezen, maar vaccinatie, testen van nieuwe katten en een kat binnenshuis houden verlagen het risico duidelijk.