Gezondheid
Bloedarmoede bij katten: oorzaken en symptomen
Bloedarmoede bij een kat betekent dat er te weinig rode bloedcellen of te weinig hemoglobine in het bloed zit, waardoor organen en spieren minder zuurstof krijgen. De eerste signalen zijn bleek tandvlees, lusteloosheid en snelle vermoeidheid. Deze pagina legt uit wat bloedarmoede is, welke symptomen je herkent, wat de oorzaken zijn, wanneer je direct de dierenarts belt, hoe de diagnose verloopt, hoe de behandeling eruitziet en wat de vooruitzichten zijn.
In het kort
| Eerste signalen | Bleek tandvlees, lusteloosheid, snelle vermoeidheid |
|---|---|
| Spoedgeval | Wit tandvlees, snelle ademhaling, flauwvallen: direct bellen |
| Diagnose | Bloedonderzoek (hematocriet) bij de dierenarts |
| Behandeling | Afhankelijk van oorzaak: transfusie, medicatie of dieet |
| Te genezen? | Hangt af van de oorzaak, vaak wel af te remmen |
Wat is bloedarmoede bij een kat?
Bloedarmoede bij een kat betekent dat het aantal rode bloedcellen of het hemoglobinegehalte in het bloed te laag is. Rode bloedcellen vervoeren zuurstof naar alle weefsels in het lichaam, en is er te weinig van, dan krijgen organen en spieren onvoldoende zuurstof en wordt je kat zwak en moe.
Dierenartsen verdelen de oorzaken in drie groepen: een verminderde aanmaak van rode bloedcellen in het beenmerg, bloedverlies en een verhoogde afbraak van rode bloedcellen. Welke groep van toepassing is, bepaalt de dierenarts met bloedonderzoek.
Welke symptomen wijzen op bloedarmoede bij je kat?
De bekendste symptomen van bloedarmoede bij een kat zijn bleek tandvlees, lusteloosheid en snelle vermoeidheid. De klachten ontstaan vaak geleidelijk, waardoor eigenaren de eerste signalen soms pas laat opmerken.
De meest voorkomende signalen staan hieronder opgesomd.
- Bleek of wit tandvlees in plaats van gezond roze
- Lusteloosheid en veel slapen
- Snel buiten adem na een korte inspanning
- Verminderde eetlust en gewichtsverlies
- Een versnelde hartslag
- Zwakte in de achterpoten bij ernstige gevallen
Bleek tandvlees en lusteloosheid passen ook bij nierfalen bij katten, omdat chronisch nierfalen zelf een oorzaak van bloedarmoede is. Alleen bloedonderzoek bij de dierenarts maakt het onderscheid duidelijk.
Wat zijn de oorzaken van bloedarmoede bij katten?
Bloedarmoede bij katten ontstaat door bloedverlies, een verminderde aanmaak van rode bloedcellen of een verhoogde afbraak ervan. De belangrijkste oorzaken per groep staan in deze tabel.
| Groep | Voorbeelden van oorzaken |
|---|---|
| Bloedverlies | Zware vlooienbesmetting, inwendige bloeding, een tumor in de darm |
| Verminderde aanmaak | Chronisch nierfalen, kattenleukemie (FeLV), een tekort aan ijzer |
| Verhoogde afbraak | Auto-immuunziekte, infectie met Mycoplasma haemofelis, vergiftiging |
Een zware besmetting met vlooien bij katten is bij kittens en kleine katten een bekende oorzaak van bloedverlies en dus van bloedarmoede. Kattenleukemie (FeLV) tast het beenmerg aan en is bij volwassen katten een van de bekendste oorzaken van chronische bloedarmoede, zoals ook beschreven bij kattenleukemie (FeLV). Ook nierfalen remt de aanmaak van rode bloedcellen, omdat gezonde nieren een hormoon aanmaken dat het beenmerg daartoe aanzet.
Wanneer bel je direct de dierenarts?
Bel direct de dierenarts, ook buiten de openingsuren, als het tandvlees van je kat opvallend wit of grijzig is, als je kat snel of moeizaam ademhaalt of flauwvalt: dit wijst op ernstige bloedarmoede en dat is een spoedgeval.
Bij deze milde signalen maak je binnen enkele dagen een afspraak:
- Je kat is de laatste dagen wat lusteloos of slaapt meer dan normaal
- Het tandvlees oogt lichtjes bleker dan anders
- Je kat is sneller moe tijdens spelen of een wandeling buiten
Bij deze alarmsignalen bel je meteen:
- Het tandvlees is wit of duidelijk grijzig van kleur
- Je kat ademt snel, oppervlakkig of met open bek
- Je kat valt flauw of reageert nauwelijks nog
- Je kat heeft veel bloed verloren, bijvoorbeeld na een verwonding
Hoe stelt de dierenarts de diagnose?
De dierenarts stelt bloedarmoede vast met bloedonderzoek, meestal een hematocriet en een volledig bloedbeeld. Deze test toont het percentage rode bloedcellen in het bloed en hoe ernstig de bloedarmoede is.
Om de oorzaak te vinden, breidt de dierenarts het onderzoek vaak uit met een test op kattenleukemie (FeLV) en kattenaids (FIV), een controle van de nierwaarden en soms een echografie van de buik. Bij een onduidelijke oorzaak verwijst de dierenarts door naar een interne specialist voor verder onderzoek van het beenmerg.
Hoe wordt bloedarmoede bij een kat behandeld?
De behandeling van bloedarmoede richt zich altijd op de onderliggende oorzaak, want zonder die aanpak keert de bloedarmoede terug. Bij acuut bloedverlies of een zeer laag hematocriet geeft de dierenarts eerst een bloedtransfusie om het leven van de kat te redden.
De vervolgbehandeling hangt af van de oorzaak.
- Bij een vlooienbesmetting: de vlooien bestrijden zodat het bloedverlies stopt
- Bij kattenleukemie: ondersteunende zorg, omdat er geen behandeling bestaat die het virus zelf wegneemt
- Bij nierfalen: een nierdieet en voldoende vocht om de nieren te ontlasten
- Bij een auto-immuunziekte: medicatie die het afweersysteem afremt
Geef nooit voedingssupplementen voor mensen op eigen houtje: te veel ijzer is schadelijk voor katten en lost de onderliggende oorzaak niet op.
Wat zijn de vooruitzichten en kun je bloedarmoede voorkomen?
De vooruitzichten bij bloedarmoede hangen volledig af van de oorzaak: bloedverlies door vlooien is vaak snel te verhelpen, terwijl bloedarmoede door kattenleukemie of een ernstige auto-immuunziekte moeilijker te behandelen is. Hoe eerder de dierenarts de oorzaak vindt, hoe groter de kans op herstel of een goede afremming.
Volledig voorkomen kan niet, maar het risico verklein je wel. Bestrijd vlooien regelmatig, zeker bij kittens, laat je kat het basisvaccinatieschema volgen en laat een oudere kat jaarlijks bloed prikken bij een controle.
Veelgestelde vragen
Kan een kat volledig herstellen van bloedarmoede?
Herstel is mogelijk als de onderliggende oorzaak goed te behandelen is, bijvoorbeeld bloedverlies door vlooien. Bij een chronische oorzaak zoals nierfalen of kattenleukemie is de bloedarmoede vaak wel af te remmen, maar niet altijd volledig te genezen.
Hoe herken ik bleek tandvlees bij mijn kat?
Til de bovenlip van je kat voorzichtig op en bekijk het tandvlees boven de hoektanden. Gezond tandvlees is stevig roze, bij bloedarmoede oogt het bleekroze, wit of grijzig. Vergelijk bij twijfel met een eerdere foto, zodat je een verandering makkelijker opmerkt.
Is bloedarmoede bij katten besmettelijk voor andere katten?
Bloedarmoede zelf is niet besmettelijk, maar sommige onderliggende oorzaken wel. Kattenleukemie en de bloedparasiet Mycoplasma haemofelis zijn overdraagbaar naar andere katten, dus houd een besmette kat gescheiden tot de dierenarts advies geeft.
Wat eet een kat met bloedarmoede het best?
Geef het voer dat de dierenarts adviseert op basis van de onderliggende oorzaak, bijvoorbeeld een nierdieet bij nierfalen. Een apart bloedarmoede dieet bestaat niet, goede voeding en voldoende rust ondersteunen wel het herstel.
Kunnen kittens ook bloedarmoede krijgen?
Ja, kittens met een zware vlooienbesmetting lopen extra risico op bloedarmoede, omdat hun totale bloedvolume klein is. Controleer kittens regelmatig op vlooien en laat een sloom of bleek kitten snel door de dierenarts nakijken.
Belangrijkste punten
- Bleek tandvlees, lusteloosheid en snelle vermoeidheid zijn de bekendste symptomen van bloedarmoede bij katten.
- De oorzaken vallen in drie groepen uiteen: bloedverlies, verminderde aanmaak en verhoogde afbraak van rode bloedcellen.
- Wit of grijzig tandvlees, snelle ademhaling of flauwvallen zijn een spoedgeval, bel dan direct de dierenarts.
- De diagnose wordt gesteld met bloedonderzoek, de behandeling richt zich altijd op de onderliggende oorzaak.
- Regelmatige vlooienbestrijding en een jaarlijkse controle bij oudere katten verkleinen het risico.