Gedrag
Waarom ruiken katten aan elkaars billen?
Katten ruiken aan elkaars billen om elkaar te identificeren via de unieke geur van de anaalklieren, net zoals mensen elkaar herkennen aan een gezicht. Deze pagina legt uit wat anaalklieren zijn en waar ze zitten, welke informatie een kat allemaal uit die geur haalt, of dit gedrag tussen alle katten normaal is, wat het betekent als een kat wegloopt bij deze begroeting en wanneer dit gedrag juist op een probleem wijst.
In het kort
| Wat ruikt de kat? | De geur van de anaalklieren, uniek per kat |
|---|---|
| Doel | Elkaar herkennen en informatie over sekse, gezondheid en stemming uitwisselen |
| Normaal gedrag? | Ja, tussen katten die elkaar kennen of net kennismaken |
| Let op bij | Overmatig likken aan de eigen anus of een onaangename geur |
Waarom ruiken katten aan elkaars billen?
Katten ruiken aan elkaars billen om elkaar te identificeren, omdat de geur bij de anus van elke kat uniek is. Die geur werkt voor katten als een soort visitekaartje, vergelijkbaar met hoe mensen elkaar herkennen aan een gezicht of stem.
Katten zijn van oorsprong overwegend stille, solitaire dieren die veel minder communiceren via geluid dan bijvoorbeeld honden. Geur is daardoor het belangrijkste kanaal waarlangs katten informatie over elkaar uitwisselen, en de anaalklieren leveren daarvoor de meest specifieke geur die een kat te bieden heeft.
Wat zijn anaalklieren en waar zitten ze?
De anaalklieren van een kat zijn twee kleine kliertjes die net onder de huid rond de anus zitten, ongeveer op de posities die overeenkomen met vier en acht uur op een klok. De klieren produceren een sterk ruikende vloeistof die normaal gesproken vanzelf leegloopt bij het poepen.
Die vloeistof heeft een geursamenstelling die per kat verschilt, ongeveer zoals een geurafdruk. Wanneer een kat aan de billen van een andere kat ruikt, ruikt ze dus in feite de specifieke geuridentiteit van die kat.
Welke informatie haalt een kat uit deze geur?
Een kat leest uit de anale geur van een soortgenoot onder andere het geslacht, de voortplantingsstatus en of de andere kat gestrest of angstig is geweest. Deze informatie helpt een kat inschatten of de ander een bekende, een vreemdeling, een mogelijke partner of een concurrent is.
Bij katers speelt deze geur ook een rol rond de voortplanting: een krolse kater laat via geur en gedrag merken dat hij op zoek is naar een partner, en andere katten ruiken dat aan zijn achterste.
Is dit gedrag normaal tussen alle katten?
Ja, aan elkaars billen ruiken is normaal begroetingsgedrag tussen katten die elkaar al kennen en tussen katten die net kennismaken. Katten die dit gedrag met elkaar delen, tonen daarmee vaak juist een zekere mate van vertrouwen, omdat de anus een kwetsbaar deel van het lichaam is.
Dit gedrag hoort bij de bredere manier waarop katten met elkaar communiceren, samen met andere signalen die je terugvindt in de lichaamstaal van een kat, zoals staarthouding, oorstand en de afstand die katten tot elkaar bewaren.
Wat betekent het als een kat wegloopt bij deze begroeting?
Een kat die wegloopt of zich omdraait zodra een andere kat wil ruiken, geeft daarmee aan dat ze de ander niet vertrouwt of de situatie te dichtbij vindt. Dit gebeurt vaker bij katten die elkaar nog niet goed kennen of bij een kat die zich onzeker voelt over haar plek in de groep.
Dwing een kat nooit tot dit contact, want een gedwongen ontmoeting vergroot wantrouwen juist in plaats van het te verminderen. Bekijk bij herhaald wegblijven ook of er sprake is van bredere stress bij een van beide katten.
Wanneer wijst dit gedrag op een probleem?
Dit gedrag zelf is nooit een probleem, maar een sterk onaangename geur rond de anus van een kat, overmatig likken op die plek of een kat die met de billen over de grond schuift, wijst wel op een probleem met de anaalklieren zelf. Verstopte of ontstoken anaalklieren kunnen pijnlijk worden en vragen om een controle bij de dierenarts.
Als andere katten opvallend veel en langdurig aan de billen van een specifieke kat blijven ruiken of likken, kan dat ook een signaal zijn dat er iets aan de hand is met die kat, bijvoorbeeld een wondje of ontsteking.
Veelgestelde vragen
Ruiken katten ook aan de billen van mensen?
Een kat kan ook interesse tonen in de geur van mensen, bijvoorbeeld door aan kleding of handen te snuffelen, maar dit gebeurt minder gericht dan bij een andere kat omdat mensen geen anale geurklieren met een vergelijkbare functie hebben.
Waarom ruikt mijn kitten al aan de billen van oudere katten?
Een kitten leert dit gedrag al vroeg als onderdeel van de sociale ontwikkeling en oefent ermee bij oudere katten in huis. Dit hoort bij normale socialisatie en vraagt geen ingrijpen.
Kan ik voorkomen dat mijn katten aan elkaars billen ruiken?
Nee, en dat is ook niet nodig, want dit is normaal en gezond begroetingsgedrag tussen katten. Ingrijpen is alleen nodig als het gedrag gepaard gaat met agressie of stress.
Waarom likt mijn kat na het ruiken soms haar eigen anus?
Een kat kan na contact met een andere kat de eigen anus schoonlikken als onderdeel van normale verzorging, dit is meestal onschuldig tenzij het overmatig of dwangmatig wordt.
Belangrijkste punten
- Katten ruiken aan elkaars billen om elkaar te identificeren via de unieke geur van de anaalklieren.
- De anaalklieren zitten net onder de huid rond de anus en produceren een geur die per kat verschilt.
- Uit deze geur leest een kat onder andere geslacht, voortplantingsstatus en recente stress af.
- Wegblijven bij deze begroeting wijst op wantrouwen, niet op een probleem, en vraagt geen ingrijpen.
- Een sterke geur, overmatig likken of schuiven met de billen over de grond wijst wel op een probleem met de anaalklieren.