Gedrag
Waarom maakt mijn kat een biddende beweging met haar poten?
De biddende of smekende beweging die een kat met haar voorpoten maakt, is vermoedelijk een variant van het kneedgedrag dat katten al als kitten aanleren bij hun moeder. Deze pagina legt uit hoe de beweging eruitziet, waarom katten hem waarschijnlijk maken, of het hetzelfde is als gewoon kneden, op welke momenten je het gedrag het vaakst ziet, en wanneer overdreven bewegen een signaal is om op te letten.
In het kort
| Normaal gedrag? | Ja, vermoedelijk een vorm van kneedgedrag |
|---|---|
| Meest waarschijnlijke reden | Comfort en ontspanning, aangeleerd als kitten |
| Zelfde als kneden? | Grotendeels wel, met een iets andere, zwaaiende beweging |
| Let op bij | Overdreven herhaling samen met ander stressgedrag |
| Wat je kunt doen | Een zachte ondergrond aanbieden en de kat laten begaan |
Wat is de biddende beweging met de voorpoten precies?
De biddende of smekende beweging is een ritmisch duwen en trekken met beide voorpoten, vaak met de klauwtjes licht uitgestoken, waarbij de kat op haar zij of rug ligt en de pootjes naar zich toe en weer van zich af beweegt. De beweging oogt alsof de kat om iets vraagt, vandaar de bijnaam.
Bij veel katten gaat de beweging samen met spinnen en een half dichtgeknepen blik, twee signalen die apart aan bod komen bij waarom katten spinnen en in de bredere lichaamstaal van een kat. De poten bewegen daarbij losser en met een grotere zwaai dan bij het klassieke kneden op een schoot, wat de indruk van een smekend gebaar versterkt.
Waarom maken katten deze beweging waarschijnlijk?
Katten maken deze beweging waarschijnlijk om dezelfde reden als kneden: het gedrag lijkt terug te gaan op het zuiggedrag van kittens, die met hun pootjes tegen de buik van hun moeder duwen om de melktoevoer te stimuleren. Die verklaring is niet met harde metingen bewezen, maar wordt breed aangehouden in bronnen over kattengedrag.
Bij volwassen katten keert de beweging vermoedelijk terug op momenten van comfort en veiligheid, bijvoorbeeld op een zachte deken, in de buurt van een vertrouwd persoon of vlak voor het slapen gaan. De associatie met de geborgenheid van het nest blijft blijkbaar behouden, ook lang nadat de kat is gespeend.
Is dit hetzelfde als kneden of een aparte beweging?
De biddende beweging is grotendeels dezelfde reflex als kneden, met een net iets andere uitvoering. Bij kneden duwt de kat meestal rechtop zittend of liggend met afwisselende poten tegen een zachte ondergrond, terwijl de biddende variant vaker plaatsvindt terwijl de kat op haar zij of rug ligt en beide poten tegelijk of in een grotere boog bewegen.
Omdat beide vormen dezelfde oorsprong lijken te delen en bij dezelfde katten voorkomen, wordt de biddende beweging in de meeste bronnen niet als apart gedrag maar als variant van kneden beschreven.
Op welke momenten zie je dit gedrag het vaakst?
Katten vertonen deze beweging het vaakst vlak voor het slapen gaan, tijdens aaimomenten op schoot en wanneer ze aandacht van hun eigenaar willen. Een zachte deken, een kussen of een schoot met een dekentje erover werkt als trigger, vermoedelijk omdat de textuur lijkt op de vacht van de moederkat.
Sommige katten combineren de beweging met spinnen en zuigen aan een deken of trui, vooral katten die vroeg bij hun moeder zijn weggehaald. Dat gedrag wordt vaak samen genoemd met de biddende beweging, al ontbreekt hiervoor eenduidig wetenschappelijk bewijs.
Wanneer zou je opletten bij dit gedrag?
Let op wanneer de biddende beweging overdreven vaak en intens optreedt en samengaat met ander stressgedrag, zoals overmatig likken, verstoppen, veranderd eetgedrag of agressief reageren op aanraking, want dan wijst het mogelijk niet meer op comfort alleen. Op zichzelf is de beweging, ook in een intensere vorm, doorgaans onschuldig.
Deze combinatie van signalen sluit aan bij bredere kenmerken van een gestreste kat, waarbij herhaald, dwangmatig gedrag samen met terugtrekken of eetproblemen een reden is om de oorzaak te laten nakijken. Gaat het alleen om de beweging zelf, zonder die bijkomende signalen, dan is er geen aanleiding tot zorg.
Wat kun je doen als je kat dit gedrag vaak vertoont?
Vertoont je kat de biddende beweging regelmatig zonder andere signalen, dan hoef je niets aan te passen. Wil je het gedrag toch ondersteunen of iets rustiger maken, dan helpen de volgende stappen.
- Bied een zachte deken of kussen aan op de favoriete rustplek van de kat.
- Laat de kat begaan zonder de poten weg te trekken of de beweging te onderbreken.
- Knip de nagels regelmatig, zodat de klauwtjes tijdens de beweging niemand pijn doen.
- Let op bijkomend gedrag zoals verstoppen of minder eten, vooral bij een recente verandering in huis.
Blijft het gedrag beperkt tot momenten van rust en comfort, dan hoort het bij het normale repertoire van een ontspannen kat.
Veelgestelde vragen
Is de biddende beweging een vorm van pijn of ongemak?
Nee, de beweging wijst in de meeste gevallen niet op pijn. Het is vermoedelijk een variant van kneedgedrag dat samenhangt met comfort en ontspanning. Alleen in combinatie met kreupelheid, terugtrekken van een poot of een ander pijnsignaal is verder onderzoek door een dierenarts zinvol.
Doen alle katten deze beweging?
Niet elke kat vertoont de biddende beweging even duidelijk. Sommige katten kneden alleen rechtop op een schoot, terwijl andere vooral de meer liggende, biddende variant laten zien. Beide vormen worden als normaal beschouwd.
Waarom zuigt mijn kat aan een deken tijdens deze beweging?
Zuigen aan stof tijdens de biddende beweging komt vermoedelijk vaker voor bij katten die vroeg gespeend zijn, dus voor de gebruikelijke leeftijd van minstens 12 weken bij de moeder. Een eenduidige, wetenschappelijk vastgestelde oorzaak ontbreekt hiervoor nog.
Kan ik mijn kat dit gedrag afleren?
Afleren is niet nodig, omdat het om onschuldig comfortgedrag gaat. Wil je de intensiteit verminderen, geef de kat dan een andere zachte ondergrond of leid de aandacht af met spelen, zonder de kat tijdens de beweging zelf te onderbreken.
Belangrijkste punten
- De biddende beweging met de voorpoten is vermoedelijk een variant van kneedgedrag.
- De oorsprong ligt waarschijnlijk in het zuiggedrag van kittens bij hun moeder.
- Je ziet het gedrag het vaakst vlak voor het slapen gaan of tijdens aaimomenten.
- Op zichzelf is de beweging onschuldig, ook in een intensere vorm.
- Let op bij overdreven herhaling samen met ander stressgedrag zoals verstoppen of minder eten.