Gezondheid
Hoe lang is een kat zwanger? Dracht en bevalling
Een kat is 63 tot 67 dagen zwanger, ongeveer 9 weken. Deze pagina legt uit hoe lang de dracht precies duurt, aan welke signalen je ziet dat je poes zwanger is, wat er per week in de buik gebeurt, hoe je een drachtige poes verzorgt, hoe de bevalling verloopt en bij welke alarmsignalen je de dierenarts belt.
In het kort
| Duur dracht | 63 tot 67 dagen, ongeveer 9 weken |
|---|---|
| Eerste signalen | Roze, opgezette tepels vanaf ongeveer 3 weken |
| Zekerheid | Echo bij de dierenarts vanaf ongeveer 3 tot 4 weken |
| Nestgrootte | Meestal 3 tot 5 kittens |
| Dierenarts bellen bij | Meer dan 60 minuten persen zonder kitten |
Hoeveel dagen is een kat zwanger?
Een kat is 63 tot 67 dagen zwanger, gerekend vanaf de dekking. Dat komt neer op ongeveer 9 weken, veel korter dan de 9 maanden bij mensen. Dierenartsen noemen de zwangerschap van een kat de dracht.
De exacte duur verschilt per poes en per nest. Een bevalling enkele dagen voor of na die range komt voor, maar kittens die voor dag 60 geboren worden zijn vaak te zwak om te overleven, meldt Dierenkliniek Marnixstraat. Duurt de dracht duidelijk langer dan 67 dagen, overleg dan met je dierenarts.
Een poes kan al jong moeder worden. Katten zijn geslachtsrijp vanaf 4 tot 6 maanden, dus een niet gesteriliseerde poes die buiten komt, kan als halfvolwassen kitten al drachtig raken. Wil je geen nestjes, laat je poes dan tijdig helpen; hoe dat werkt lees je bij kat steriliseren of castreren.
Hoe zie je dat je kat zwanger is?
Het eerste zichtbare signaal van dracht zijn de tepels: rond week 3 worden ze roze, groter en duidelijker zichtbaar doordat de vacht eromheen dunner wordt. Voor die tijd zie je aan de buitenkant vrijwel niets.
Deze symptomen wijzen op een drachtige poes:
- Roze, opgezette tepels vanaf ongeveer 3 weken
- Een geleidelijk dikkere, peervormige buik vanaf week 4 a 5
- Toenemende eetlust, vooral in de tweede helft van de dracht
- Aanhankelijker of juist rustiger gedrag
- Geen nieuwe krolse periodes meer
- Nestgedrag in de laatste week: een rustige, zachte plek zoeken
Zekerheid krijg je alleen bij de dierenarts. Met een echo is de dracht vanaf ongeveer 3 tot 4 weken zichtbaar; met een röntgenfoto in de laatste weken kan de dierenarts het aantal kittens inschatten. Druk nooit zelf op de buik om kittens te voelen, want daarmee kun je de vruchten beschadigen.
Wat gebeurt er per week van de dracht?
De dracht verloopt in 9 weken van bevruchting tot bevalling. Het overzicht per fase staat in deze tabel.
| Periode | Wat gebeurt er |
|---|---|
| Week 1 tot 2 | Bevruchting en innesteling, aan de poes zie je niets |
| Week 3 | Tepels worden roze en groter, soms wat ochtendmisselijkheid |
| Week 4 tot 5 | Buik wordt zichtbaar dikker, echo bij de dierenarts mogelijk |
| Week 6 tot 7 | Eetlust stijgt flink, kittens groeien snel en bewegen voelbaar |
| Week 8 | Poes zoekt een nestplek, melkklieren zwellen op |
| Week 9 | Onrust en minder eetlust kondigen de bevalling aan |
In de laatste week helpt een werpkist: een ruime doos met lage instap, zachte doeken en een rustige, warme plek. Zet de kist minstens een week voor de uitgerekende datum klaar, zodat de poes eraan kan wennen. Kiest ze toch de kledingkast, laat haar dan; rust telt zwaarder dan de locatie.
Hoe verzorg je een drachtige poes?
Een drachtige poes verzorg je met energierijker voer, rust en zo min mogelijk medicijnen. Vanaf de tweede helft van de dracht stijgt haar energiebehoefte flink, en kittenvoer bevat precies de extra energie, eiwitten en mineralen die ze dan nodig heeft. Welk voer geschikt is lees je bij kittenvoer kiezen.
Deze punten zijn de basis van de verzorging:
- Stap halverwege de dracht geleidelijk over op kittenvoer en blijf dat geven tot het spenen.
- Verdeel het eten over meerdere kleine porties, want de groeiende buik laat weinig ruimte voor de maag.
- Zorg altijd voor vers water.
- Geef geen ontvlooiings-, ontwormings- of andere middelen zonder overleg met de dierenarts, want niet elk middel is veilig tijdens de dracht.
- Laat de poes zelf haar activiteit bepalen en til haar zo min mogelijk op.
Ben je zelf zwanger, laat dan iemand anders de kattenbak verschonen of draag handschoenen. Via kattenontlasting kan toxoplasmose worden overgedragen en die infectie is riskant tijdens een menselijke zwangerschap, waarschuwt het RIVM.
Hoe verloopt de bevalling van een kat?
De bevalling begint met onrust, mauwen, hijgen en het verliezen van wat helder slijm; daarna volgen de weeën en wordt binnen enkele uren de eerste kitten geboren. De meeste poezen bevallen zelfstandig en hebben geen hulp nodig.
De bevalling verloopt in deze stappen:
- Voorfase: de poes is onrustig, wast zich veel, eet weinig en zoekt haar nest op. Deze fase duurt enkele uren tot ongeveer een dag.
- Persweeën: na het afkomen van vruchtwater wordt de eerste kitten meestal binnen een uur geboren.
- Volgende kittens: tussen twee kittens zit meestal een pauze van 10 minuten tot een uur, soms langer terwijl de poes rustig ligt te wassen.
- Nageboortes: bij elke kitten hoort een placenta; de poes eet die vaak op en bijt zelf de navelstreng door.
Een gemiddeld nest telt 3 tot 5 kittens. Hoeveel het er kunnen worden en waarvan dat afhangt, lees je bij hoeveel kittens krijgt een kat. Blijf tijdens de bevalling op afstand aanwezig: toekijken mag, ingrijpen is alleen nodig als het misgaat.
Wanneer bel je de dierenarts tijdens dracht of bevalling?
Bel de dierenarts zodra een poes langer dan 60 minuten hard perst zonder dat er een kitten komt. Dat is het belangrijkste alarmsignaal tijdens de bevalling en wachten maakt de kans op problemen groter.
Milde verschijnselen horen bij een normale dracht: wat minder eetlust vlak voor de bevalling, onrust, zachte roepgeluiden en lange pauzes waarin de poes ontspannen tussen twee kittens ligt. Daarbij hoef je niets te doen.
Bij deze alarmsignalen bel je direct:
- Meer dan 60 minuten krachtig persen zonder kitten
- Meer dan 2 tot 3 uur pauze terwijl de poes onrustig blijft persen en er duidelijk nog kittens komen
- Groene of stinkende afscheiding zonder dat er snel een kitten volgt
- Aanhoudend helderrood bloedverlies
- Een kitten dat halverwege blijft steken
- Een suffe, slappe of koortsige poes tijdens of na de bevalling
- Tijdens de dracht: eten volledig weigeren, aanhoudend braken of stinkende uitvloeiing
Ook na de bevalling blijf je opletten. Kittens horen te drinken en bij te komen in gewicht en blijven minstens 12 weken bij de moeder. Hoe je het nest de eerste weken begeleidt, staat bij pasgeboren kittens verzorgen.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak kan een kat per jaar zwanger worden?
Een niet gesteriliseerde poes kan 2 tot 3 nesten per jaar krijgen. Ze kan al tijdens het zogen opnieuw krols worden en kort na de bevalling opnieuw drachtig raken. Sterilisatie is de enige betrouwbare manier om dat te voorkomen.
Kan een hond een kat zwanger maken?
Nee, een hond kan een kat niet zwanger maken. Honden en katten zijn verschillende diersoorten met een verschillend aantal chromosomen, waardoor een kruising biologisch onmogelijk is.
Voelen katten dat je zelf zwanger bent?
Katten merken veranderingen in geur, lichaamstemperatuur en gedrag op en reageren daar soms op door extra aanhankelijk te zijn. Wetenschappelijk bewijs dat katten een menselijke zwangerschap echt herkennen is er niet.
Wat is de beste leeftijd voor een eerste nestje?
Een poes is lichamelijk pas rond 12 maanden volgroeid, dus fokkers wachten met een eerste nest tot ze minstens 1 jaar oud is. Een dracht bij een poes die zelf nog kitten is, geeft meer risico voor moeder en jongen. Wil je geen nest, laat haar dan voor die tijd steriliseren.
Hoe lang blijven kittens bij de moeder?
Kittens blijven minstens 12 weken bij de moeder. In die periode drinken ze eerst melk, leren ze vast voer eten en leren ze van moeder en nestgenoten hoe ze zich als kat gedragen. Eerder weghalen geeft vaker gedragsproblemen.
Belangrijkste punten
- Een kat is 63 tot 67 dagen zwanger, ongeveer 9 weken.
- Roze, opgezette tepels rond week 3 zijn het eerste zichtbare signaal.
- Geef vanaf de tweede helft van de dracht kittenvoer in meerdere kleine porties.
- Bel de dierenarts bij meer dan 60 minuten persen zonder kitten.
- Een poes kan kort na de bevalling alweer drachtig raken; sterilisatie voorkomt nieuwe nesten.