Gezondheid
Kat steriliseren of castreren: ingreep, kosten en nazorg
Een kat steriliseren, in de praktijk meestal castreren, voorkomt ongewenste nestjes en vermindert gedrag zoals sproeien, zwerven en krols gedrag. De ingreep gebeurt onder narcose en je kat is meestal binnen 7 tot 14 dagen hersteld. Deze pagina legt uit wat het verschil is tussen steriliseren en castreren, wat de ingreep kost, hoe ze verloopt, hoe je je kat nadien verzorgt, welk gedrag verandert en welke nazorgsignalen normaal zijn tegenover signalen waarbij je direct de dierenarts belt.

In het kort
| Verschil | Castratie verwijdert de geslachtsklieren, sterilisatie knipt de eileiders of zaadleiders |
|---|---|
| Kosten | Castratie kater vanaf ongeveer 75 euro, sterilisatie poes vanaf ongeveer 125 euro, afhankelijk van praktijk en regio |
| Hersteltijd | Meestal 7 tot 14 dagen |
| Spoedgeval | Opengesprongen wond, pus of koorts na de ingreep: direct bellen |
| Beste leeftijd | Vanaf 4 tot 6 maanden, rond het geslachtsrijp worden |
Wat is het verschil tussen steriliseren en castreren?
Bij castratie verwijdert de dierenarts de geslachtsklieren, de testikels bij een kater en de eierstokken bij een poes, waardoor de aanmaak van geslachtshormonen stopt. Bij sterilisatie in de strikte betekenis blijven de geslachtsklieren zitten en knipt of dichtt de dierenarts alleen de zaadleiders of eileiders, waardoor de kat onvruchtbaar wordt maar wel hormonen blijft aanmaken.
In de spreektaal wordt sterilisatie vaak gebruikt voor beide ingrepen. Voor katten kiezen dierenartsen bijna altijd voor castratie, omdat dit naast onvruchtbaarheid ook ongewenst gedrag zoals sproeien en het risico op bepaalde ziektes vermindert.
Wat kost het steriliseren of castreren van een kat?
Het castreren van een kater kost meestal ongeveer 75 tot 220 euro, terwijl het steriliseren of castreren van een poes met ongeveer 125 tot 500 euro duurder uitvalt, omdat de ingreep bij een poes uitgebreider is. De exacte prijs hangt af van de praktijk, de regio en eventuele extra's zoals bloedonderzoek vooraf of pijnstilling voor thuis.
Een verzekering voor je kat vergoedt de ingreep soms geheel of gedeeltelijk, afhankelijk van het gekozen pakket. Vraag bij twijfel altijd een prijsopgave op bij de dierenartspraktijk zelf, want de bedragen kunnen per praktijk verschillen.
Hoe verloopt de sterilisatie of castratie?
De ingreep gebeurt onder volledige narcose in de dierenartspraktijk en je kat mag meestal dezelfde dag nog naar huis. Bij een kater duurt de operatie kort, bij een poes iets langer, omdat de dierenarts dan in de buikholte werkt.
Voor de ingreep vraagt de praktijk je kat vaak een aantal uren te laten vasten. Na de operatie blijft je kat nog enkele uren ter observatie, tot ze goed wakker is uit de narcose, voor ze mee naar huis mag.
Hoe verzorg je je kat na de sterilisatie of castratie?
Laat je kat de eerste dagen na de ingreep vooral rusten binnenshuis, zodat de wond rustig kan genezen. Een halskraag of medisch rompertje voorkomt dat je kat aan de wond likt of krabt, wat de genezing juist zou vertragen.
Deze aandachtspunten horen bij een goede nazorg.
- Controleer de wond dagelijks op roodheid, zwelling of afscheiding
- Houd je kat de eerste dagen binnen en beperk wilde spelmomenten
- Laat de halskraag of het rompertje pas afdoen na overleg met de dierenarts
- Geef alleen de pijnstilling die de dierenarts heeft voorgeschreven, nooit medicatie voor mensen
Welk gedrag verandert er bij je kat na de ingreep?
Na castratie vermindert bij de meeste katten de drang om te zwerven, te sproeien en te vechten, omdat de invloed van geslachtshormonen wegvalt. Ook krols gedrag bij een poes en bronstig roepen bij een kater verdwijnen bij castratie vrijwel altijd.
De stofwisseling van een gecastreerde kat ligt vaak iets lager, waardoor het risico op overgewicht bij katten toeneemt als je de portie voer niet aanpast. Weeg je kat regelmatig en overleg met de dierenarts over de juiste hoeveelheid voer na de ingreep.
Milde nazorgsignalen versus alarmsignalen bij de wond: wanneer bel je de dierenarts?
Bel direct de dierenarts als de wond opnieuw opengaat, er pus uit komt of je kat koorts krijgt: dit wijst op een infectie en dat vraagt om snelle behandeling. Onbehandeld kan een ontstoken wond uitgroeien tot een abces bij je kat.
Bij deze milde signalen in de eerste dagen na de ingreep hoef je meestal niet te bellen:
- Lichte roodheid of een klein beetje zwelling rond de wond
- Een kleine hoeveelheid helder vocht bij de wond
- Je kat is de eerste dag na de ingreep wat suf of minder actief
Bij deze alarmsignalen bel je meteen:
- De wond is opengesprongen of gaat open bij beweging
- Er komt pus of troebel vocht uit de wond
- Je kat heeft koorts of is duidelijk lusteloos
- Je kat blijft aan de wond likken of krabben ondanks de kraag
Wanneer kan je kat weer naar buiten en normaal spelen?
Je kat mag pas weer volledig naar buiten en uitbundig spelen als de wond genezen is en de dierenarts dat bij de nacontrole bevestigt, meestal na 10 tot 14 dagen. Voor die tijd verhoogt intensief bewegen het risico dat de wond weer opengaat.
Plan de nacontrole altijd in, ook als de wond er goed uitziet, zodat de dierenarts kan bevestigen dat de genezing compleet is voor je kat weer haar gewone gang mag gaan.
Veelgestelde vragen
Wordt mijn kat dikker na de sterilisatie of castratie?
De stofwisseling kan na de ingreep iets trager worden, waardoor een kat sneller aankomt bij dezelfde hoeveelheid voer. Pas de portie voer aan en weeg je kat regelmatig om overgewicht te voorkomen.
Mag mijn kat na de sterilisatie meteen weer naar buiten?
Nee, houd je kat binnen tot de wond genezen is en de dierenarts bij de nacontrole groen licht geeft. Buiten lopen verhoogt in de eerste dagen het risico op vuil in de wond of een wond die weer opengaat.
Hoe lang draagt mijn kat de kraag of het rompertje?
Meestal draagt je kat de kraag of het rompertje tot de wond volledig genezen is, vaak 7 tot 14 dagen. Doe het pas af na overleg met de dierenarts, ook als de wond er al goed uitziet.
Kan mijn kat nog krols worden na de castratie?
Na een volledige castratie stopt de aanmaak van geslachtshormonen, waardoor krols gedrag bij vrijwel alle katten wegblijft. Blijft je kat toch signalen vertonen, bespreek dit dan met de dierenarts.
Is de sterilisatie of castratie gevaarlijk voor mijn kat?
Het is een routine-ingreep onder narcose die dierenartsen dagelijks uitvoeren, met bij gezonde katten weinig complicaties. Bespreek eventuele risico's die specifiek voor jouw kat gelden vooraf met de dierenarts.
Belangrijkste punten
- Bij castratie verwijdert de dierenarts de geslachtsklieren, bij sterilisatie in de strikte zin blijven die zitten en worden alleen de eileiders of zaadleiders afgesloten.
- De kosten liggen meestal tussen ongeveer 75 en 220 euro voor een kater en tussen ongeveer 125 en 500 euro voor een poes, afhankelijk van praktijk en regio.
- Na de ingreep is rust, een halskraag of rompertje en een schone wond belangrijk, herstel duurt meestal 7 tot 14 dagen.
- Sproeien, zwerven en krols gedrag nemen sterk af na castratie, terwijl het risico op overgewicht juist toeneemt.
- Een opengesprongen wond, pus of koorts zijn alarmsignalen: bel dan direct de dierenarts.