Gezondheid
Krolse kat: gedrag herkennen en wat je kunt doen
Een krolse kat is een vruchtbare poes die met luid miauwen, rollen over de grond en haar achterste omhoog duwen laat weten dat ze gedekt wil worden. Deze pagina legt uit wat krolsheid precies is, aan welk gedrag en geluid je het herkent, hoe lang en hoe vaak een kat krols is, wat je kunt doen om de periode draaglijk te maken, waarom de wattenstaafjestruc gevaarlijk is en wanneer je de dierenarts belt.
In het kort
| Wat is het | De vruchtbare periode van een poes |
|---|---|
| Vanaf | Geslachtsrijp rond 4 tot 6 maanden |
| Duur | Gemiddeld ongeveer 7 dagen |
| Herhaling | Om de 2 a 3 weken in het krolse seizoen |
| Definitieve oplossing | Sterilisatie |
Wat is een krolse kat?
Een krolse kat is een poes in haar vruchtbare periode: alleen tijdens de krolsheid kan ze gedekt en drachtig worden. Krolsheid is dus geen ziekte maar een normaal onderdeel van de voortplantingscyclus, vergelijkbaar met de loopsheid bij honden.
Poezen worden geslachtsrijp rond 4 tot 6 maanden en kunnen vanaf dat moment krols worden. Oosterse rassen zoals de siamees zijn er gemiddeld vroeg bij, langharige rassen vaak later.
De cyclus van de kat is bijzonder: de eisprong vindt pas plaats na een dekking. Wordt een krolse poes niet gedekt, dan komt er geen eisprong en keert de krolsheid na een korte pauze gewoon terug. Wordt ze wel gedekt, dan is de kans op dracht groot; hoe die verloopt lees je bij hoe lang een kat zwanger is.
Hoe herken je krols gedrag en het typische geluid?
Krols gedrag herken je aan luid, klagend miauwen, rollen over de grond en een poes die haar achterste omhoog duwt terwijl ze haar staart opzij houdt. Het geluid van een krolse kat is onmiskenbaar: een langgerekt, jammerend roepen dat dag en nacht kan doorgaan en voor onbekenden klinkt alsof de kat pijn heeft.
Deze signalen horen bij een krolse poes:
- Luid en aanhoudend roepen, vaak vooral in de nacht
- Rollen en kronkelen over de grond
- De paarhouding: voorlichaam laag, achterste omhoog, staart opzij, trappelende achterpoten
- Extra aanhankelijk gedrag, veel kopjes geven en strijken langs je benen
- Onrust en de drang om naar buiten te glippen
- Minder eetlust
- Soms sproeien van kleine beetjes urine tegen muren of meubels
Anders dan bij loopse honden zie je bij een krolse poes vrijwel nooit bloedverlies of een gezwollen vulva volgens Royal Canin. Houdt het nachtelijke roepen aan buiten de krolse periodes, dan spelen er mogelijk andere oorzaken; die vind je bij kat miauwt 's nachts.
Hoe lang en hoe vaak is een kat krols?
Een kat is gemiddeld ongeveer 7 dagen krols, met uitschieters van enkele dagen tot ruim 2 weken. Wordt de poes niet gedekt, dan volgt na een pauze van 1 tot 3 weken een nieuwe krolse periode.
Krolsheid is seizoensgebonden en wordt gestuurd door daglicht. Het krolse seizoen loopt grofweg van de late winter tot de vroege herfst; in de donkere wintermaanden zijn veel poezen tijdelijk niet krols. Binnenkatten die veel kunstlicht zien, kunnen het hele jaar door krols worden.
De cyclus stopt niet vanzelf op leeftijd. Een niet gesteriliseerde poes blijft haar hele leven krols worden, en telkens opnieuw krols worden zonder dekking is belastend: de poes eet slecht, slaapt slecht en staat wekenlang onder stress.
Wat kun je doen tegen krolsheid?
Sterilisatie is de enige veilige en definitieve oplossing tegen krolsheid: na de ingreep stopt zowel de krolsheid als de kans op nestjes. Wat de ingreep inhoudt, wat hij kost en hoe de nazorg verloopt, lees je bij kat steriliseren of castreren.
Tijdens een lopende krolse periode maak je het je poes zo comfortabel mogelijk met deze aanpak:
- Houd haar binnen en sluit kattenluik en ramen, want een krolse poes glipt naar buiten zodra het kan
- Geef extra speelmomenten overdag, zodat ze energie kwijt kan en 's nachts rustiger is
- Bied een warme, rustige ligplek aan
- Blijf zelf rustig en straf haar nooit voor het roepen, want ze kan er niets aan doen
- Houd katers uit de buurt, ook die van de buren
Hormoonbehandelingen zoals de krolsheidspil bestaan, maar dierenartsen raden ze af voor langdurig gebruik vanwege het verhoogde risico op baarmoederontsteking en melkkliertumoren. Loopt er bij jou thuis een ongecastreerde kater rond, herken dan ook zijn gedrag via bronstige kater, want een kater bij een krolse poes betekent vrijwel zeker een dekking.
Werkt de wattenstaafjestruc bij een krolse kat?
Nee, de wattenstaafjestruc is gevaarlijk en je moet hem nooit toepassen. Bij deze truc, die rondgaat op sociale media, wordt een wattenstaafje in de vagina van de krolse poes gebracht om een dekking na te bootsen en zo de eisprong op te wekken.
De risico's zijn groot. Een wattenstaafje is niet steriel en kan de kwetsbare slijmvliezen beschadigen en infecties veroorzaken, tot een baarmoederontsteking toe. Daarnaast leidt een opgewekte eisprong zonder dekking regelmatig tot schijnzwangerschap, waarbij de poes wekenlang hormonaal ontregeld blijft en het melkklierweefsel kan opzwellen.
De krolsheid lijkt na zo'n ingreep hooguit tijdelijk onderdrukt, maar het onderliggende patroon verandert niet: de poes wordt daarna gewoon opnieuw krols. Wil je van de krolsheid af, dan is sterilisatie de enige aanpak die veilig en blijvend werkt.
Wanneer bel je de dierenarts bij een krolse kat?
Krolsheid zelf is onschuldig en vraagt geen dierenartsbezoek: luid roepen, rollen en aanhankelijk gedrag zijn mild en horen erbij, hoe heftig ze soms klinken. Na hooguit 2 weken keert het normale gedrag vanzelf terug.
Bel de dierenarts wel bij deze alarmsignalen:
- Je poes is sloom, eet meer dan 24 uur niet of verstopt zich, want dat past niet bij gewone krolsheid
- Er komt pus of stinkende, bruinrode afscheiding uit de vulva; laat dit dezelfde dag beoordelen, zeker in combinatie met sloomheid, veel drinken of koorts
- Ze drinkt en plast opvallend veel of heeft een pijnlijke, gespannen buik
- De krolsheid duurt vrijwel onafgebroken door zonder de gebruikelijke pauzes
- Je poes is mogelijk gedekt en je wilt geen nest; overleg dan snel over de opties
Bel de praktijk daarnaast gewoon voor een afspraak wanneer je de krolsheid definitief wilt stoppen. Sterilisatie kan bij een gezonde poes vaak al vanaf ongeveer een halfjaar en voorkomt naast de krolsheid ongewenste nestjes.
Veelgestelde vragen
Hoe klinkt een krolse kat?
Een krolse kat maakt een langgerekt, luid en jammerend miauwgeluid dat dag en nacht kan aanhouden. Het klinkt alsof de poes pijn heeft, maar het is normaal lokgedrag richting katers. Het geluid stopt vanzelf zodra de krolse periode voorbij is.
Heeft een krolse kat pijn?
Nee, krolsheid doet geen pijn. Het luide roepen en het onrustige gedrag komen door hormonen, niet door pijn. De periode is wel stressvol voor de poes, zeker als ze telkens opnieuw krols wordt zonder gedekt te worden.
Kan een gesteriliseerde kat nog krols worden?
Een gesteriliseerde poes wordt normaal niet meer krols, omdat de eierstokken zijn weggenomen. Vertoont een gesteriliseerde kat toch krols gedrag, dan kan er een restje eierstokweefsel actief zijn. Laat dat door de dierenarts onderzoeken.
Op welke leeftijd wordt een kat voor het eerst krols?
De meeste poezen worden voor het eerst krols tussen 4 en 6 maanden, het moment waarop ze geslachtsrijp worden. Het ras speelt mee: oosterse rassen zoals de siamees zijn er vaak vroeg bij, langharige rassen soms pas na 10 maanden.
Hoe vaak wordt een kat krols?
In het krolse seizoen, grofweg van late winter tot vroege herfst, wordt een niet gedekte poes om de 2 a 3 weken opnieuw krols. Elke periode duurt gemiddeld ongeveer 7 dagen. Binnenkatten met veel kunstlicht kunnen het hele jaar door krols worden.
Belangrijkste punten
- Een krolse kat rolt, roept luid en duwt haar achterste omhoog; dit gedrag is normaal en doet geen pijn.
- Krolsheid duurt gemiddeld ongeveer 7 dagen en herhaalt zich om de 2 a 3 weken in het seizoen.
- Sterilisatie is de enige veilige en definitieve oplossing tegen krolsheid.
- Pas nooit de wattenstaafjestruc toe, want die kan infecties en schijnzwangerschap veroorzaken.
- Bel de dierenarts bij sloomheid, niet eten of stinkende afscheiding, want dat hoort niet bij krolsheid.