Oorontsteking bij katten: symptomen en behandeling

Wat is een oorontsteking bij een kat?

Een oorontsteking bij een kat is een ontsteking van de gehoorgang of van het middenoor, waarbij de huid rood, gezwollen en pijnlijk wordt. Dierenartsen noemen een ontsteking van de uitwendige gehoorgang otitis externa en een ontsteking dieper in het oor otitis media.

Een oorontsteking is een gevolg, geen op zichzelf staande ziekte. Oormijt, een bacterie, een gist, een allergie of een vreemd voorwerp in het oor kunnen allemaal tot dezelfde rode, pijnlijke gehoorgang leiden, en de dierenarts zoekt eerst de onderliggende oorzaak voor hij een behandeling kiest.

Welke symptomen heeft een oorontsteking bij een kat?

De meest opvallende symptomen van een oorontsteking bij een kat zijn kopschudden en krabben aan het oor. Andere signalen zijn een onaangename geur uit het oor, donker of overvloedig oorsmeer, roodheid en zwelling van de gehoorgang, een scheve kopstand en een oor dat de kat laat hangen.

Niet elk oorprobleem is even ernstig. Het verschil tussen een mild geval en een alarmsignaal staat in deze tabel.

Een kat met alleen milde kenmerken kun je eerst zelf voorzichtig observeren. Zwalken, een scheve kop, pus of bloed vraagt direct een afspraak bij de dierenarts.

Wat veroorzaakt een oorontsteking bij een kat?

De meest voorkomende oorzaak van een oorontsteking bij een kat is oormijt, een piepklein mijtje dat net met het blote oog zichtbaar is en hevige jeuk veroorzaakt. De andere veelvoorkomende oorzaken staan hieronder opgesomd.

• Oormijt (Otodectes cynotis): veroorzaakt donker, korrelig oorsmeer en intense jeuk
• Bacteriele infectie: vaak een gevolg van een ander oorprobleem, met pus als mogelijk signaal
• Gistinfectie: geeft vaak een muffe geur en vettig oorsmeer
• Allergie: maakt de huid in en rond het oor gevoelig voor infecties
• Een vreemd voorwerp, zoals een grasaar, vast in de gehoorgang
• Een tumor van de oorsmeerklieren, vooral bij een oudere kat

Bij een jonge kat of een kat met contact met andere dieren is oormijt de eerste verdachte. Bij een oudere kat met terugkerende klachten aan een oor denkt de dierenarts eerder aan een tumor of een chronische infectie.

Wat is een middenoorontsteking en hoe behandel je die bij een kat?

Een middenoorontsteking bij een kat is een ontsteking dieper in het oor, vaak veroorzaakt door bacterien die vanuit de gehoorgang of via de neus en keelholte naar binnen trekken. Deze vorm kan zich verbergen zonder duidelijke afwijking aan de buitenkant van het oor, terwijl de kat wel klachten heeft.

Typische signalen van een middenoorontsteking zijn een scheve kopstand, zwalken of struikelen en soms draaien in cirkels, omdat het evenwichtsorgaan zich in het middenoor bevindt. De dierenarts behandelt een middenoorontsteking meestal met een langere kuur antibiotica, soms aangevuld met een ontstekingsremmer.

Bij een hardnekkige of terugkerende middenoorontsteking overweegt de dierenarts verder onderzoek en eventueel een ingreep om vocht en ontstoken weefsel te verwijderen. Onbehandeld kan de ontsteking blijvende evenwichtsproblemen of gehoorverlies veroorzaken.

Waarom hangt of flapt het oor van mijn kat?

Een oor dat hangt of dik aanvoelt bij een kat wijst meestal op een bloedoor, in de diergeneeskunde othematoom genoemd: een bloeduitstorting tussen de huid en het kraakbeen van de oorschelp. De kat schudt of krabt vaak overmatig met het hoofd door een onderliggende oorontsteking of oormijt, waardoor een bloedvat in de oorschelp scheurt.

Een bloedoor voelt zacht en gezwollen aan en geeft vooral ongemak, niet per se pijn. Zonder behandeling kan een bloedoor binnen ongeveer 8 weken vanzelf slinken, op voorwaarde dat het kopschudden stopt en de onderliggende oorontsteking wordt behandeld. De dierenarts kan er ook voor kiezen het bloedoor onder narcose te openen en leeg te maken, gevolgd door hechtingen door de hele oorschelp, wat sneller herstel geeft maar wel een verkreukeld oor als litteken kan achterlaten.

Een hangend oor kan ook simpelweg wijzen op pijn: een kat met een pijnlijk oor draagt het oor vaak plat of naar opzij, zonder dat er een bloedoor aanwezig is. Laat de dierenarts in beide gevallen de oorzaak vaststellen voor je zelf gaat behandelen.

Welke medicijnen gebruikt de dierenarts bij een oorontsteking?

De dierenarts kiest de medicijnen voor een oorontsteking op basis van de oorzaak, met een oorzalf of oordruppels als meest gebruikte vorm. Bij oormijt schrijft de dierenarts een antiparasitair middel voor, vaak dezelfde druppels die ook tegen vlooien werken.

Bij een bacteriele infectie volgt een kuur antibiotica, soms gecombineerd met een ontstekingsremmer om de zwelling en de jeuk te verminderen. Bij een gistinfectie krijgt de kat een schimmelwerend middel, en bij een allergie zoekt de dierenarts mee naar de uitlokkende stof.

Gebruik nooit medicijnen van een vorige kat of oordruppels voor mensen bij je kat. De juiste keuze hangt af van de precieze oorzaak, en een verkeerd middel kan de genezing vertragen of het trommelvlies beschadigen als dat beschadigd is.

Kun je een oorontsteking bij een kat zelf behandelen?

Je kunt een oorontsteking bij een kat niet volledig zelf behandelen, omdat de juiste medicatie afhangt van de precieze oorzaak. Je kunt wel de zichtbare buitenkant van het oor voorzichtig schoonvegen, zoals beschreven bij oren van je kat schoonmaken, om overtollig smeer te verwijderen voor je naar de dierenarts gaat.

Ga hierbij voorzichtig te werk en volg deze stappen.

1. Bevochtig een gaasje of watje met een reinigingsmiddel speciaal voor kattenoren.
2. Veeg alleen de zichtbare, buitenste plooien van het oor schoon.
3. Ga nooit met een wattenstaafje diep de gehoorgang in, want dat duwt vuil dieper naar binnen en kan het trommelvlies beschadigen.
4. Gebruik nooit alcohol, azijn of oordruppels voor mensen, want die kunnen de gehoorgang extra irriteren.
5. Maak een afspraak bij de dierenarts als het oor rood, vuil of pijnlijk blijft.

Voorzichtig schoonmaken verlicht het ongemak, maar lost de onderliggende oorzaak niet op.

Wanneer ga je met een oorontsteking naar de dierenarts?

Ga direct naar de dierenarts bij wondjes, bloeduitstortingen, pus, een scheve kopstand of een kat die zwalkt, struikelt of in cirkels loopt. Deze signalen kunnen wijzen op een middenoorontsteking, een ernstige infectie of een bloedoor en vragen snelle behandeling.

Maak binnen enkele dagen een afspraak bij aanhoudend kopschudden of krabben, of bij een onaangename geur uit het oor of donker oorsmeer, zelfs als de kat verder fit lijkt. Wacht bij deze signalen niet te lang, want onbehandelde oormijt of een infectie kan zich verspreiden naar het middenoor.

De dierenarts onderzoekt de gehoorgang met een otoscoop en neemt indien nodig een uitstrijkje om te bepalen of de oorzaak een mijt, een bacterie of een gist is, zodat de behandeling gericht gekozen kan worden.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Oormijt bij katten: herkennen en behandelen
• Oren van je kat schoonmaken
• Oogontsteking en andere oogproblemen bij katten