Gezondheid
Oogontsteking en andere oogproblemen bij katten
Een oogontsteking bij een kat is meestal een bindvliesontsteking door een virus, een bacterie, een allergie of een vuiltje. Een echte ontsteking gaat zelden vanzelf over: verbetert het oog na 24 uur niet, dan maak je een afspraak bij de dierenarts. Deze pagina beschrijft wat een oogontsteking is, de mogelijke oorzaken en symptomen, of het vanzelf overgaat, of het besmettelijk is voor andere katten, wanneer je de dierenarts belt, welke andere oogproblemen bij katten voorkomen en hoe je het oog veilig schoonmaakt.

In het kort
| Meest voorkomend | Bindvliesontsteking (conjunctivitis) |
|---|---|
| Vanzelf over? | Zelden, na 24 uur geen verbetering: dierenarts |
| Besmettelijk? | Ja, virale en bacteriële vormen voor andere katten |
| Alarmsignalen | Dichtgeknepen oog, troebel hoornvlies, plotse blindheid |
Wat is een oogontsteking bij een kat?
Een oogontsteking bij een kat is meestal een bindvliesontsteking, door dierenartsen conjunctivitis genoemd: het slijmvlies dat de binnenkant van de oogleden en het oogwit bedekt raakt geprikkeld en ontstoken. Het oog wordt rood, traant en de kat knijpt het vaak half dicht.
Een ontstoken oog is een symptoom, geen diagnose. Achter dezelfde rode, tranende ogen kan een virus, een bacterie, een allergie of een vuiltje zitten. De dierenarts stelt de precieze oorzaak vast en kiest op basis daarvan de behandeling.
Welke oorzaken heeft een ontstoken oog bij een kat?
De meest voorkomende oorzaken van een ontstoken oog bij katten zijn infecties met het herpesvirus, het calicivirus en de bacterie Chlamydophila felis. Deze verwekkers veroorzaken naast oogklachten vaak de kattenziekte niesziekte met niezen en een snotneus.
De mogelijke oorzaken staan hieronder opgesomd.
- Virussen: het herpesvirus en het calicivirus, de belangrijkste verwekkers van niesziekte
- Bacteriën: vooral Chlamydophila felis, soms als tweede infectie bovenop een virus
- Allergie: pollen, huisstofmijt of andere stoffen die het bindvlies prikkelen
- Vuil en verwondingen: stof, een grasaar, een tak of een krab van een andere kat
- Afwijkingen aan het oog zelf, zoals een ooglid dat naar binnen krult (entropion)
Bij kittens en jonge katten is een infectie de meest waarschijnlijke oorzaak. Bij een volwassen kat met klachten aan één oog denkt de dierenarts eerder aan een vuiltje, een verwonding of een probleem in het oog zelf.
Welke symptomen heeft een oogontsteking bij katten?
Een oogontsteking herken je aan een rood, tranend oog dat de kat vaak half dichtknijpt. De symptomen staan hieronder op een rij.
- Rood oogwit en rode, gezwollen oogleden
- Tranende ogen of waterige uitvloeiing
- Gele of groene, etterige uitvloeiing bij een bacteriële infectie
- Dichtgeknepen of dichtgeplakt oog
- Wrijven met de poot over het oog of met de kop langs meubels
- Zichtbaar wit vlies in de binnenste ooghoek
Een mild geval beperkt zich tot een licht rood, tranend oog bij een kat die verder gewoon eet en speelt. Duidelijke pijn, etter, een troebel hoornvlies of een oog dat volledig dicht zit wijst op een ernstiger probleem.
Gaat een ontstoken oog bij een kat vanzelf over?
Een licht geïrriteerd oog door stof of tocht kan binnen 1 tot 2 dagen vanzelf verbeteren, maar een echte oogontsteking gaat meestal niet vanzelf over. Dierenartsen adviseren een afspraak te maken als het oog na 24 uur niet duidelijk opknapt.
Afwachten is riskant omdat een onbehandelde ontsteking kan uitbreiden naar het hoornvlies. Een hoornvlieszweer is pijnlijk en kan het zicht blijvend beschadigen als behandeling uitblijft. Even aankijken doe je alleen bij een kat die fit is, met een oog dat open blijft en alleen wat traant.
Is een oogontsteking bij katten besmettelijk?
Ja, een oogontsteking door een virus of een bacterie is besmettelijk voor andere katten. Het herpesvirus, het calicivirus en Chlamydophila felis verspreiden zich via direct contact, niesdruppeltjes en gedeelde voer- en drinkbakken.
Houd de zieke kat zoveel mogelijk apart en was je handen na elk contact als je meerdere katten hebt. Een oogontsteking door een allergie, een vuiltje of een verwonding is niet besmettelijk.
Voor mensen vormen deze kattenverwekkers zelden een probleem. Was uit voorzorg je handen na het schoonmaken van het oog en wrijf daarna niet in je eigen ogen.
Wanneer ga je met een oogontsteking naar de dierenarts?
Bel de dierenarts direct bij een dichtgeknepen oog, een troebel of blauwgrijs hoornvlies, bloed in of rond het oog, een vergrote oogbol of plotse blindheid. Deze alarmsignalen passen bij een hoornvlieszweer of glaucoom en vragen behandeling op dezelfde dag.
Maak binnen 1 tot 2 dagen een afspraak bij een rood, tranend oog dat na 24 uur niet verbetert, bij etterige uitvloeiing en bij elk kitten met oogklachten.
De dierenarts onderzoekt het oog, kleurt het hoornvlies zo nodig met een fluoresceïnetest en schrijft een passende oogzalf of oogdruppels voor, bij een bacteriële infectie soms met antibiotica. Gebruik nooit oogdruppels voor mensen bij je kat: sommige bevatten stoffen die het kattenoog kunnen beschadigen.
Welke andere oogproblemen komen bij katten voor?
Naast bindvliesontsteking komen bij katten nog andere oogproblemen voor, van onschuldig tot spoedgeval. De belangrijkste staan in deze tabel.
| Oogprobleem | Wat je ziet | Hoe snel handelen? |
|---|---|---|
| Zichtbaar derde ooglid | Wit vlies in de binnenste ooghoek | Laat nakijken, vaak teken van ziekte of pijn |
| Cherry eye | Rood bolletje in de ooghoek | Behandeling nodig, zelden spoed |
| Entropion | Ooglid krult naar binnen, haartjes schuren over het oog | Afspraak maken, vaak operatie nodig |
| Hoornvlieszweer | Troebel hoornvlies, veel pijn, dichtgeknepen oog | Snel naar de dierenarts |
| Cataract (staar) | Witte, troebele lens | Afspraak maken, zicht verslechtert geleidelijk |
| Glaucoom | Vergrote, pijnlijke oogbol, troebel oog | Spoedgeval |
| Iris melanosis | Bruine vlekken op de iris | Meestal onschuldig, groei laten controleren |
Bij oudere katten kan hoge bloeddruk plotse blindheid veroorzaken. Dat is een spoedgeval waarbij snelle behandeling het zicht soms nog kan redden.
Hoe maak je het oog van je kat veilig schoon?
Een ontstoken oog maak je schoon met een gaasje of watje en lauw, vooraf gekookt en afgekoeld water of een fysiologische zoutoplossing. Volg deze stappen.
- Was eerst je handen.
- Maak het gaasje vochtig en veeg van de binnenste ooghoek naar buiten.
- Gebruik voor elk oog een nieuw gaasje, zodat je geen infectie van het ene naar het andere oog overbrengt.
- Week aangekoekte korstjes eerst los en trek ze nooit droog weg.
- Was na afloop opnieuw je handen.
Schoonmaken verzacht, maar geneest de oorzaak niet. Druppels of zalf geef je alleen op voorschrift van de dierenarts.
Veelgestelde vragen
Mijn kitten heeft een ontstoken oog, wat doe ik?
Ga met een kitten met een ontstoken oog binnen 1 tot 2 dagen naar de dierenarts. Kittens raken vaak besmet met het herpesvirus of Chlamydophila felis en een onbehandelde infectie kan het oog blijvend beschadigen. Maak dichtgeplakte oogjes tot die tijd voorzichtig schoon met een vochtig gaasje.
Mag ik oogdruppels voor mensen gebruiken bij mijn kat?
Nee. Oogdruppels voor mensen kunnen stoffen bevatten die voor katten schadelijk zijn, en middelen met corticosteroïden verergeren een hoornvlieszweer. Gebruik alleen oogmedicatie die de dierenarts voor jouw kat voorschrijft.
Hoe lang duurt een oogontsteking bij een kat?
Met de juiste behandeling verbetert een bindvliesontsteking meestal binnen enkele dagen tot 1 a 2 weken. Een infectie met het herpesvirus kan bij stress terugkeren, omdat een besmette kat dat virus levenslang bij zich draagt.
Kan ik zelf een oogontsteking krijgen van mijn kat?
De kans daarop is klein. De virussen achter niesziekte besmetten mensen niet en de bacterie Chlamydophila felis veroorzaakt slechts zelden oogklachten bij mensen. Was je handen na het verzorgen van het oog en wrijf daarna niet in je eigen ogen.
Mag ik het oog van mijn kat spoelen met kamillethee?
Kamillethee wordt afgeraden, omdat kleine plantendeeltjes het oog extra kunnen irriteren. Gebruik lauw, vooraf gekookt en afgekoeld water of een fysiologische zoutoplossing om het oog schoon te maken.
Belangrijkste punten
- Een oogontsteking bij katten ontstaat meestal door het herpesvirus, het calicivirus of de bacterie Chlamydophila felis.
- Verbetert een ontstoken oog na 24 uur niet, maak dan een afspraak bij de dierenarts.
- Virale en bacteriële oogontstekingen zijn besmettelijk voor andere katten.
- Dichtgeknepen oog, troebel hoornvlies of plotse blindheid: ga direct naar de dierenarts.
- Gebruik nooit oogdruppels voor mensen bij je kat.