Oormijt bij katten: herkennen en behandelen

Wat zijn de symptomen van oormijt bij een kat?

De belangrijkste symptomen van oormijt bij een kat zijn hevige jeuk aan de oren, veel schudden met de kop en donker, korrelig oorsmeer dat lijkt op koffiedik. De mijt Otodectes cynotis leeft op het oppervlak van de gehoorgang en voedt zich met huidschilfers en oorsmeer, wat irritatie en een overmatige aanmaak van oorsmeer veroorzaakt, meldt LICG.

Herken je kat aan deze signalen.

• Veel krabben aan een of beide oren, soms tot bloedens toe
• Herhaaldelijk schudden met de kop
• Donkerbruin tot zwart, korrelig oorsmeer, vaak in grote hoeveelheden
• Kale plekjes of wondjes rond de oorbasis door het krabben
• Een onaangename geur uit het oor bij een langer bestaande besmetting

Beide oren zijn meestal tegelijk besmet, ook als je kat maar aan 1 oor krabt. Twijfel je of het om oormijt gaat of om een andere oorontsteking, dan zet de pagina over oorontsteking bij katten de verschillen op een rij.

Hoe komt een kat aan oormijt?

Een kat krijgt oormijt door direct contact met een besmet dier, want de mijt Otodectes cynotis verspreidt zich via aanraking tussen katten, honden en fretten. Vooral kittens lopen de besmetting op via hun moeder in het nest, en katten in een asiel, pension of meerkattenhuishouden wisselen de mijt makkelijk uit.

Ook een buitenkat die contact heeft met zwerfkatten of andere dieren in de buurt loopt een hoger risico. De volledige levenscyclus van de mijt duurt ongeveer 3 weken en speelt zich vrijwel volledig af in het oor van de gastheer, van eitje tot volwassen mijt. Woon je met meerdere huisdieren samen en heeft 1 kat oormijt, ga er dan van uit dat de andere dieren ook onderzocht en mogelijk behandeld moeten worden.

Is oormijt bij een kat besmettelijk voor andere dieren en voor mensen?

Oormijt is besmettelijk voor andere huisdieren, vooral voor katten, honden en fretten die in hetzelfde huishouden leven. Bij mensen komt besmetting zelden voor; in uitzonderlijke gevallen meldt een enkele bron tijdelijke jeuk aan armen of romp na intensief contact met een besmet dier, maar dit is geen blijvende vestiging op de menselijke huid en verdwijnt vanzelf.

Vanwege de besmettelijkheid tussen huisdieren behandel je bij oormijt het liefst alle katten, honden en fretten in huis tegelijk, ook zonder zichtbare klachten. Was daarnaast mandjes, dekens en speeltjes waar de mijt op kan overleven.

Wanneer is oormijt mild en wanneer is het een alarmsignaal?

Oormijt is mild wanneer je kat af en toe met de kop schudt, wat donker oorsmeer heeft en verder alert en actief blijft. Zwelling, pijn, een scheve kophouding of evenwichtsverlies zijn signalen die niet bij gewone oormijt horen en kunnen wijzen op een uitgebreidere infectie.

De milde en de alarmerende signalen staan hieronder tegenover elkaar.

Een scheve kophouding of evenwichtsverlies kan wijzen op een middenoor- of binnenoorontsteking die vanuit onbehandelde oormijt is ontstaan, en dat vraagt om snelle beoordeling.

Wanneer moet je met oormijt naar de dierenarts?

Je gaat met oormijt naar de dierenarts zodra je kat veel donker oorsmeer heeft, herhaaldelijk met de kop schudt of aan de oren krabt, want een otoscopisch onderzoek is nodig om oormijt te onderscheiden van een bacteriele of schimmelinfectie. Alleen op het oog is dat onderscheid niet altijd te maken en een verkeerde behandeling helpt dan niet.

Maak in elk geval een afspraak bij deze signalen.

• Veel zwart tot donkerbruin, korrelig oorsmeer in 1 of beide oren
• Aanhoudend schudden met de kop of krabben aan de oren
• Wondjes, kale plekjes of een onaangename geur rond het oor
• Een scheve kophouding, evenwichtsverlies of zichtbare pijn bij aanraking van het oor
• Meerdere huisdieren in huis met vergelijkbare klachten

De dierenarts bevestigt oormijt met een kleine hoeveelheid oorsmeer onder de microscoop en schrijft op basis daarvan de juiste behandeling voor.

Hoe behandelt de dierenarts oormijt bij een kat?

De dierenarts behandelt oormijt meestal met een parasitenmiddel uit de ivermectine-achtige groep, toegediend als pipet in de nek of als oordruppels. Voorbeelden van dit soort spot-on producten zijn Stronghold en Advocate, die naast oormijt ook andere parasieten bestrijden, zoals een actieve vlooienbesmetting.

Vaak reinigt de dierenarts eerst de oren, zodat het middel goed bij de mijt komt, en krijg je een reinigingsproduct mee voor thuis. Bij ontstoken of geirriteerde oren komt daar soms een oorzalf of -druppel met een ontstekingsremmer bij. Omdat de levenscyclus van de mijt ongeveer 3 weken duurt, herhaal je de behandeling meestal na een aantal weken om ook net uitgekomen mijten te vangen. Behandel bij een meerkattenhuishouden alle dieren tegelijk, ook honden en fretten, om herbesmetting te voorkomen.

Kun je oormijt bij een kat zelf behandelen?

Je behandelt oormijt bij een kat het beste niet volledig zelf, want een betrouwbare diagnose vraagt om onderzoek van oorsmeer onder de microscoop bij de dierenarts. Vrij verkrijgbare oorreinigers verlichten wel tijdelijk de jeuk en helpen bij het schoonhouden, maar ze doden de mijt zelf niet altijd afdoende.

Wil je ondertussen wel iets doen, houd dan deze aanpak aan.

1. Maak een afspraak bij de dierenarts voor een bevestigde diagnose, zeker bij twijfel met een oorontsteking
2. Reinig de oren voorzichtig met een product dat specifiek voor katten is gemaakt, zie ook oren van je kat schoonmaken, en nooit met een wattenstaafje diep in de gehoorgang
3. Was mandjes, dekens en speeltjes op minstens 60 graden om mijten en eitjes te doden
4. Behandel alle katten, honden en fretten in huis mee, ook zonder klachten
5. Volg het volledige behandelschema van de dierenarts af, ook als de klachten al na een paar dagen minder lijken

Stop nooit voortijdig met een voorgeschreven behandeling. Doe je dat wel, dan overleven mijten die nog niet zijn uitgekomen en begint de jeuk na een paar weken weer opnieuw.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Oorontsteking bij katten: symptomen en behandeling
• Oren van je kat schoonmaken
• Vlooien bij katten: herkennen, bestrijden en voorkomen