Gezondheid
Cerenia voor katten: dosering en bijwerkingen
Cerenia is een receptplichtig middel met de werkzame stof maropitant dat de dierenarts inzet tegen braken en misselijkheid bij katten. Bij de kat is alleen de injectie geregistreerd; de tabletten zijn in Europa geregistreerd voor honden. Deze pagina legt uit waarvoor Cerenia bij katten dient, welke dosering de productinformatie noemt, waarom reisziekte een apart geval is, welke bijwerkingen mild zijn en welke een alarmsignaal zijn, wanneer extra voorzichtigheid nodig is en wanneer je tijdens een behandeling belt. De dierenarts bepaalt of dit middel bij jouw kat past en in welke hoeveelheid.
In het kort
| Werkzame stof | Maropitant |
|---|---|
| Vorm bij de kat | Injectie door de dierenarts, tabletten zijn voor honden |
| Dosering | 1 mg per kg, eenmaal daags, maximaal 5 dagen |
| Niet geregistreerd voor | Braken door reisziekte |
| Vaakste bijwerking | Pijn op de injectieplek |
Wat is Cerenia en waarvoor krijgt een kat het?
Cerenia is een receptplichtig middel tegen braken, met als werkzame stof maropitant. Maropitant is een neurokinine-1-blokker: het verhindert dat de stof substance P zich bindt in het braakcentrum in de hersenstam, waardoor het signaal om te braken niet doorkomt.
De geregistreerde toepassing bij de kat staat in de officiele productinformatie van de injectie en bestaat uit twee delen: het voorkomen van braken en het verminderen van misselijkheid, met uitzondering van misselijkheid door reisziekte, en het behandelen van braken in combinatie met andere ondersteunende maatregelen. Dat laatste is belangrijk: Cerenia onderdrukt het symptoom, het behandelt de oorzaak niet. Braken kan bij een kat wijzen op een ernstige aandoening, bijvoorbeeld een verstopping in de darm, dus hoort er altijd onderzoek naast te staan.
De werkzaamheid bij katten is aangetoond in studies met een model waarin misselijkheid werd opgewekt met xylazine. Bij katten waarbij het braken hoort bij een behandeling, een operatie of een aandoening, is Cerenia daarmee een middel dat de dierenarts gericht kiest.
Waarom krijgt een kat de injectie en de hond de tablet?
Cerenia bestaat in twee vormen: tabletten van 16, 24, 60 en 160 mg en een oplossing voor injectie van 10 mg/ml. De registratie verschilt per diersoort. De injectie is geregistreerd voor honden en katten, de tabletten zijn geregistreerd voor honden. In Europa is er dus geen kattentablet van Cerenia.
Dat betekent niet dat een kat nooit maropitant in tabletvorm krijgt. Een dierenarts mag een middel buiten de geregistreerde diersoort voorschrijven wanneer er geen passend alternatief is, op eigen verantwoordelijkheid en met een eigen doseringsafweging. Krijg je thuis tabletten mee voor je kat, dan is dat zo'n keuze van je dierenarts en geen standaardregistratie. Vraag in dat geval expliciet naar de hoeveelheid, het aantal dagen en waar je op moet letten.
Omgekeerd geldt: koop nooit zelf tabletten die voor honden bedoeld zijn en reken die niet zelf om naar het gewicht van je kat. De sterktes zijn op honden afgestemd en een rekenfout is snel gemaakt.
Wat is de dosering van Cerenia bij een kat?
De productinformatie van de injectie noemt voor honden en katten dezelfde dosering: 1 mg maropitant per kg lichaamsgewicht, eenmaal per dag, onderhuids of in de ader, maximaal vijf opeenvolgende dagen. Voor een kat van 4 kg komt dat neer op 0,4 ml van de oplossing van 10 mg/ml.
De dierenarts dient de injectie zelf toe en bepaalt hoeveel dagen de behandeling doorloopt. Enkele punten uit de productinformatie zijn daarbij van belang.
- Om braken te voorkomen wordt het middel meer dan een uur van tevoren gegeven; de werking houdt ongeveer 24 uur aan.
- Maropitant stapelt zich bij dagelijks herhalen op in het lichaam, waardoor bij sommige dieren een lagere dosis al volstaat.
- Bij een behandeling van veertien dagen treedt verzadiging van de afbraak op, dus bij langer gebruik controleert de dierenarts de leverfunctie.
Merk je na de eerste gift geen verbetering, of blijft je kat braken, bel dan de praktijk in plaats van zelf te herhalen. Aanhoudend braken vraagt onderzoek naar de oorzaak.
Helpt Cerenia tegen reisziekte bij een kat?
Hier zit het grootste misverstand rond dit middel. De geregistreerde indicatie bij de kat sluit misselijkheid door reisziekte uitdrukkelijk uit, en de productinformatie zegt er in de waarschuwingen bij dat het gebruik van de injectie tegen braken door reisziekte niet wordt aanbevolen. De indicatie voor reisziekte hoort bij de tabletten voor honden, niet bij de kat.
Tegelijk is er een klinische reden waarom dierenartsen bij een kat toch aan maropitant denken. Het Merck Veterinary Manual wijst erop dat katten geen histaminereceptoren in de chemoreceptor-triggerzone hebben, waardoor antihistaminica bij deze diersoort niet werken tegen reisziekte, en noemt maropitant daarom voor katten de betere keuze dan een zuivere H1-blokker.
De eerlijke samenvatting is dus: reisziekte staat niet in de registratie voor de kat, maar de dierenarts kan het middel er wel voor kiezen op eigen verantwoordelijkheid. Ga daarom nooit zelf met een restje aan de slag voor een autorit, maar leg de reis vooraf voor aan de praktijk, samen met de vraag of stressvermindering of een ander middel beter past.
Welke bijwerkingen zijn mild en welke zijn een alarmsignaal?
De vaakst gemelde bijwerking is pijn op de injectieplek. De productinformatie zet die in de hoogste frequentiecategorie, zeer vaak, oftewel bij meer dan 1 op de 10 behandelde dieren, en vermeldt daarbij dat bij ongeveer een derde van de katten een matige tot ernstige reactie te zien is bij onderhuidse toediening. Het middel gekoeld injecteren kan die pijn verminderen; dat staat zo in de voorzorgen.
Het onderscheid tussen mild en ernstig maak je zo. Kort miauwen of wegtrekken op het moment van de injectie hoort bij het bekende beeld en zakt snel weg. Bel de dierenarts bij deze alarmsignalen.
- Sufheid of lethargie die niet overgaat.
- Wankel lopen, spiertrillingen of een toeval.
- Zwelling, netelroos, bleke slijmvliezen of benauwdheid, tekenen van een reactie op het middel.
- Braken dat ondanks de behandeling doorgaat of erger wordt.
De productinformatie noemt lethargie, neurologische verschijnselen en anafylactische reacties zeer zelden, dus bij minder dan 1 op de 10.000 behandelde dieren. Zeldzaam betekent niet onbelangrijk: juist omdat ze zeldzaam zijn, hoort elke melding bij de dierenarts terecht te komen.
Wanneer is extra voorzichtigheid nodig en wanneer bel je?
De productinformatie noemt geen contra-indicaties, maar wel duidelijke voorzorgen. De veiligheid is niet vastgesteld bij katten jonger dan 16 weken en evenmin bij drachtige of zogende poezen; daar gebruikt de dierenarts het middel alleen na een afweging van voordeel tegen risico. Maropitant wordt in de lever afgebroken, dus bij een leveraandoening is voorzichtigheid geboden. Omdat de stof affiniteit heeft voor calcium- en kaliumkanalen, geldt hetzelfde bij hartaandoeningen en mag het niet samen met calciumantagonisten worden gebruikt.
Meld daarom altijd welke andere medicatie je kat krijgt, ook vrij verkrijgbare middelen tegen vlooien of wormen. Maropitant bindt sterk aan plasma-eiwitten en kan concurreren met andere sterk gebonden geneesmiddelen.
Bel de dierenarts wanneer het braken aanhoudt, wanneer je kat niet meer eet of drinkt, of wanneer je een van de alarmsignalen uit de vorige sectie ziet. Braken dat langer dan een dag duurt of samengaat met sloomheid, uitdroging of buikpijn hoort altijd beoordeeld te worden. Eet je kat na een behandeling langere tijd niet, kijk dan ook bij hoe lang een kat zonder eten kan. Een overzicht van andere middelen staat op de pagina over medicijnen voor katten.
Veelgestelde vragen
Bestaan er Cerenia-tabletten voor katten?
In Europa zijn de Cerenia-tabletten geregistreerd voor honden; bij de kat is alleen de injectie geregistreerd. Schrijft je dierenarts toch tabletten voor, dan gebeurt dat buiten de registratie en onder zijn verantwoordelijkheid, met een dosering die hij zelf vaststelt.
Helpt Cerenia tegen reisziekte bij katten?
De geregistreerde indicatie bij de kat sluit misselijkheid door reisziekte uit en de productinformatie raadt gebruik daartegen af. Een dierenarts kan maropitant er wel voor kiezen, omdat antihistaminica bij katten niet werken tegen reisziekte. Overleg dat vooraf.
Hoeveel Cerenia krijgt een kat?
De productinformatie van de injectie noemt 1 mg maropitant per kg lichaamsgewicht, eenmaal per dag, maximaal vijf dagen achter elkaar. De dierenarts dient de injectie toe en bepaalt hoeveel dagen de behandeling nodig is.
Waarom reageert mijn kat pijnlijk op de Cerenia-injectie?
Pijn op de injectieplek is de vaakst gemelde bijwerking en bij ongeveer een derde van de katten matig tot ernstig bij onderhuidse toediening. Het middel gekoeld injecteren kan die pijn verminderen.
Mag een kitten Cerenia krijgen?
De veiligheid is niet vastgesteld bij katten jonger dan 16 weken. Dat is geen absoluut verbod maar een voorzorg: de dierenarts weegt bij een jongere kat het voordeel af tegen het risico en kiest zo nodig een ander middel.
Belangrijkste punten
- Cerenia bevat maropitant en is bij de kat geregistreerd als injectie, niet als tablet.
- De productinformatie noemt 1 mg per kg eenmaal daags, maximaal vijf dagen.
- Braken door reisziekte valt uitdrukkelijk buiten de geregistreerde indicatie bij de kat.
- Pijn op de injectieplek is de vaakst gemelde bijwerking en is bij ongeveer een derde van de katten matig tot ernstig.
- De veiligheid is niet vastgesteld onder 16 weken en bij drachtige of zogende poezen.
Lees ook
Bronnen
- EMA-productendatabank: registratie van Cerenia 10 mg/ml injectie voor honden en katten
- NOAH Compendium: klinische gegevens van Cerenia injectie, met de indicatie bij de kat zonder reisziekte, de leeftijdsgrens van 16 weken en de injectiepijn
- Merck Veterinary Manual over reisziekte, met de reden waarom antihistaminica bij katten niet werken en maropitant de voorkeur krijgt
- VetCompendium (BCFI) over Cerenia 10 mg/ml, met dosering 1 mg/kg gedurende maximaal 5 dagen en receptplicht