Gezondheid
Medicijnen voor katten: overzicht en veilig gebruik
Medicijnen voor katten worden altijd door of in nauw overleg met de dierenarts voorgeschreven, nooit op eigen initiatief en nooit met medicijnen die voor mensen bedoeld zijn. Deze pagina geeft een overzicht van de belangrijkste medicijngroepen voor katten: middelen tegen wormen, vlooien en teken, medicatie tegen pijn en ontsteking, middelen bij misselijkheid en verminderde eetlust, en antibiotica bij infecties. Voor de exacte dosering en toepassing verwijst elke sectie door naar de pagina van het specifieke medicijn, waar de uiteindelijke keuze en dosering altijd bij je dierenarts blijft liggen.

In het kort
| Wie bepaalt de dosering | Altijd de dierenarts, nooit zelf aanpassen |
|---|---|
| Vormen | Tablet, kauwtablet, spot-on, vloeistof of pasta |
| Veelgebruikte groepen | Ontworming, vlooien en teken, pijnstilling, misselijkheid, antibiotica |
| Bij bijwerkingen | Direct contact opnemen met de dierenarts |
Welke medicijnen gebruik je tegen wormen, vlooien en teken?
Tegen inwendige en uitwendige parasieten bestaan aparte, gerichte middelen die de dierenarts afstemt op leeftijd, gewicht en leefsituatie van je kat. Milbemax is een veelgebruikte ontwormingstablet tegen rondwormen en lintwormen.
Tegen vlooien en teken verschilt de toedieningsvorm per middel, en dat verschil bepaalt hoe je het gebruikt. Credelio is een kauwtablet met lotilaner die je maandelijks bij het eten geeft, terwijl Bravecto voor katten een spot-on met fluralaner is die je op de huid aanbrengt en die tot twaalf weken werkt. Beide zijn isoxazolines die pas werken zodra de parasiet zich vasthecht en begint te eten. Inwendige en uitwendige bescherming vullen elkaar aan en worden herhaald volgens het schema dat de dierenarts aangeeft.
Welke medicijnen helpen bij pijn en ontsteking?
Bij pijn en ontsteking schrijft de dierenarts meestal een ontstekingsremmer of specifieke pijnstiller voor, afgestemd op de oorzaak. Metacam met meloxicam is een veelgebruikte ontstekingsremmer bij onder meer artrose en na een operatie; bij katten luistert de dosering nauw, want meloxicam heeft in deze diersoort een smalle veiligheidsmarge.
Daarnaast bestaan er verschillende pijnstillers voor katten met elk hun eigen toepassing en aandachtspunten. Bij hardnekkige ontstekingen of auto-immuunproblemen kan de dierenarts kiezen voor prednison of prednisolon, een corticosteroid dat alleen onder controle van de dierenarts wordt gebruikt en nooit abrupt wordt gestopt. Een ontstekingsremmende pijnstiller en een corticosteroid mogen niet gelijktijdig worden gegeven, omdat die combinatie maagdarmschade kan verergeren.
Wat helpt bij misselijkheid en verminderde eetlust?
Misselijkheid en eetlust die wegblijft, pakt de dierenarts vaak gericht aan met medicatie die maag en darmen tot rust brengt. Cerenia met maropitant wordt ingezet tegen braken en misselijkheid; bij katten is de injectie de geregistreerde vorm en valt braken door reisziekte buiten de geregistreerde toepassing.
Gabapentine wordt daarnaast ingezet bij zenuwpijn en om spanning te verminderen, onder meer voor een stressvol dierenartsbezoek. Beide middelen worden op maat gedoseerd door de dierenarts en zijn niet bedoeld voor blijvend gebruik zonder controle.
Wanneer krijgt mijn kat antibiotica?
Antibiotica krijgt je kat bij een aangetoonde of sterk vermoede bacteriele infectie, nooit preventief zonder reden. Antibiotica voor katten bestaan in verschillende vormen en werken uitsluitend tegen bacterien, niet tegen virussen zoals kattengriep.
AMCRA, het Belgische kenniscentrum voor antibioticagebruik bij dieren, benadrukt dat de dierenarts een centrale rol heeft in verstandig antibioticagebruik en dat eigenaars horen te weten waarom antibiotica niet altijd nodig zijn. Voor hond en kat bestaat een formularium dat per aandoening aangeeft welke keuze verantwoord is. Een kuur maak je altijd volledig af, ook als je kat zich al beter voelt, omdat vroegtijdig stoppen resistentie in de hand werkt en de infectie kan laten terugkeren.
Waarop let je bij het geven van medicatie aan je kat?
Medicatie geef je een kat altijd volgens het schema van de dierenarts, nooit op eigen inzicht aangepast in hoeveelheid of frequentie. Vraag bij een nieuw middel expliciet of het met of zonder voer moet: bij sommige middelen is voedsel een voorwaarde voor de werking, bij andere juist niet.
Wissel nooit medicijnen tussen katten onderling, ook niet bij een vergelijkbaar gewicht. VetCompendium raadt dierenartsen en apothekers aan eigenaars erop te wijzen geneesmiddelen altijd buiten bereik van dieren te houden, ze te bewaren in een verpakking waar niet doorheen gekauwd kan worden en middelen voor mens en dier gescheiden te houden.
Merk je bijwerkingen zoals braken, sufheid of eetlustverlies na een nieuw medicijn, neem dan contact op met de dierenarts voor je verdergaat met de kuur.
Veelgestelde vragen
Mag ik zelf de dosering van medicijnen voor mijn kat bepalen?
Nee, de dosering bepaalt altijd de dierenarts op basis van gewicht, leeftijd en aandoening van je kat. Zelf een dosis aanpassen kan schadelijk zijn, ook bij een middel dat eerder goed werkte.
Kan ik medicijnen voor mensen aan mijn kat geven?
Nee. Volgens het Antigifcentrum kan paracetamol bij katten leiden tot een ernstig zuurstoftekort in het bloed, leverfalen en sterfte, en zijn middelen zoals ibuprofen zeer giftig voor honden en katten. Geef nooit menselijke medicatie zonder uitdrukkelijk advies van de dierenarts.
Wat doe ik als mijn kat een tablet weigert?
Overleg met de dierenarts over een andere toedieningsvorm, zoals een vloeistof, pasta of een hulpmiddel om de tablet te verbergen. Vraag daarbij of het middel met voer gegeven mag worden, want dat verschilt per medicijn.
Kan ik medicatie van de ene kat aan de andere geven?
Nee, medicatie is voorgeschreven voor een specifieke kat met een specifieke aandoening en dosering. Een andere kat, ook met een vergelijkbaar gewicht, kan anders reageren of een heel andere behandeling nodig hebben.
Waarom zijn hondenmiddelen soms gevaarlijk voor katten?
Omdat katten een andere stofwisseling hebben. Het Antigifcentrum wijst erop dat wat voor de ene diersoort veilig is, voor de andere schadelijk kan zijn, en dat middelen voor honden daardoor gevaarlijk kunnen zijn voor katten.
Belangrijkste punten
- Medicatie voor katten wordt altijd door of in overleg met de dierenarts voorgeschreven.
- Tegen vlooien en teken bestaan verschillende vormen: Credelio is een maandelijkse kauwtablet, Bravecto voor katten een spot-on.
- Een ontstekingsremmende pijnstiller en een corticosteroid mogen niet gelijktijdig worden gegeven.
- Geef nooit medicijnen van mensen of van een andere kat zonder overleg met de dierenarts.
- Maak een antibioticakuur altijd volledig af, ook als je kat zich al beter voelt.
Lees ook
Bronnen
- Cornell Feline Health Center over medicatie en verzorging, met instructie voor het geven van tabletten en vloeibare medicijnen
- Antigifcentrum over dieren en geneesmiddelen, met de toxiciteit van paracetamol en ibuprofen en het verschil in stofwisseling
- VetCompendium (BCFI) over geneesmiddelen buiten bereik van dieren houden en de gebrekkige glucuronidatie bij de kat
- AMCRA over verantwoord antibioticagebruik bij hond en kat, met het formularium voor dierenartsen