Waarom staart mijn kat naar mij of naar de muur?

Waarom staart mijn kat naar mij?

Je kat staart naar je omdat kijken voor een kat de normaalste manier is om informatie te verzamelen en iets van je gedaan te krijgen. Katten miauwen vooral tegen mensen, maar hun eerste taal blijft lichaamstaal en oogcontact.

De meest voorkomende redenen staan hieronder op een rij.

• Honger: een kat die je aanstaart rond etenstijd of vlak bij zijn voerbak, heeft geleerd dat oogcontact werkt. Sta je op, dan loopt hij prompt naar de keuken.
• Aandacht: staren gaat vaak vooraf aan op schoot springen of een kopje geven. Je kat wacht op een uitnodiging.
• Nieuwsgierigheid: katten zijn observeerders. Alles wat jij doet, van koken tot typen, is voor je kat boeiend en mogelijk relevant.
• Genegenheid: een ontspannen kat die je met zachte, halfgesloten ogen aankijkt, geniet gewoon van je aanwezigheid.
• Waakzaamheid: een kat die zich niet helemaal op zijn gemak voelt, houdt je strak in de gaten om je volgende beweging te voorspellen.

Welke reden speelt, lees je af aan de rest van het lijf: houding, oren, staart en pupillen vertellen samen het echte verhaal. Alle signalen op een rij vind je bij de complete kattentaalgids.

Wat betekent langzaam knipperen tijdens het staren?

Langzaam knipperen is een vriendschapssignaal: een kat die je aankijkt en traag zijn ogen sluit en opent, zegt daarmee dat hij zich veilig bij je voelt. Gedragsonderzoekers noemen het knipperen met halfgesloten ogen een teken van vertrouwen, omdat een kat zijn ogen alleen sluit bij wie hij vertrouwt.

Je kunt het signaal teruggeven. Kijk je kat rustig aan, knipper langzaam en kijk daarna even weg. Veel katten knipperen terug of komen naar je toe. Onderzoek van de universiteit van Sussex uit 2020 liet zien dat katten vaker toenadering zoeken tot mensen die traag naar ze knipperen.

Strak terugstaren zonder knipperen doe je beter niet. In kattentaal is een langdurige, starre blik een dreigement; daarom lopen katten op een verjaardagsfeest vaak recht naar de enige persoon die geen kattenliefhebber is en ze dus niet aanstaart.

Wanneer is staren een waarschuwing?

Staren is een waarschuwing wanneer het samengaat met een gespannen lichaam: wijde pupillen, stijve houding, aangedrukte of juist strak naar voren gerichte oren en een zwiepende staart. Zo'n blik betekent dat de kat zich bedreigd voelt of op het punt staat uit te vallen.

Tussen katten onderling is staren een machtsmiddel. Twee katten die elkaar strak aanstaren, zijn een conflict aan het uitvechten zonder klauwen: wie het eerst wegkijkt, geeft toe. Zie je dit vaak tussen je eigen katten, samen met blazen of blokkeren van doorgangen, dan is er spanning in de groep.

Staart je kat jou zo aan, gehurkt, met wijde pupillen en een laag lijf, dan is hij bang of overprikkeld. Dring je dan niet op: geef hem ruimte en een vluchtroute, en zoek uit wat de spanning veroorzaakt. Een kat die zich vaker zo gedraagt en zich veel verstopt, kampt mogelijk met angst of stress.

Waarom staart mijn kat naar de muur of het plafond?

Een kat die naar de muur of het plafond staart, neemt bijna altijd iets waar dat jij niet opmerkt. De zintuigen van een kat zijn daarvoor gebouwd: katten horen veel hogere tonen dan mensen en draaien hun oren als schotels naar de bron van het geluid.

De gewone verklaringen staan hieronder.

• Geluid in de muur: muizen, ratten of insecten achter de plint, in de spouw of op zolder maken krab- en piepgeluidjes die je kat feilloos oppikt. Staren op steeds dezelfde plek, met gedraaide oren, wijst hierop.
• Bewegend licht: reflecties van een horloge, telefoon of passerende auto dansen over muur en plafond. Voor een kat is zo'n lichtvlek een prooi.
• Insecten: een mug of spin op het plafond zie jij pas als je kat er al minutenlang naar zit te turen.
• Geuren: geurklieren van muizen of van vreemde katten rond kieren en ventilatieroosters houden de aandacht vast.

Staart je kat dagen na elkaar naar exact dezelfde plek, neem het dan serieus: leg je oor te luisteren, want de kans bestaat dat er echt ongedierte in de muur zit.

Ziet mijn kat dingen die er niet zijn?

Nee, in verreweg de meeste gevallen ziet, hoort of ruikt je kat iets dat er echt is, maar dat buiten het bereik van jouw zintuigen valt. Wat op spookjacht lijkt, is meestal gewoon superieure waarneming.

Kattenogen zijn gespecialiseerd in beweging en schemerlicht. Een stofje dat in een luchtstroom zweeft of een minieme schaduwverschuiving is voor een kat een duidelijk signaal. Daarnaast vangen de snorharen luchtverplaatsingen op, waardoor een kat zelfs reageert op dingen die hij niet eens ziet.

Er bestaat een uitzondering. Katten met het hyperesthesiesyndroom, een zeldzame overprikkelingsaandoening, staren in het niets, schrikken zonder aanleiding en krijgen golvende huidtrekkingen over de rug. Zulke katten vallen soms plots hun eigen staart of flank aan. Zie je dat patroon, dan is een bezoek aan de dierenarts nodig; het is een medisch probleem, geen gek gedrag.

Wanneer ga je met staargedrag naar de dierenarts?

Ga naar de dierenarts wanneer het staren nieuw is, in het niets gericht lijkt en samengaat met verward of veranderd gedrag. Vooral bij katten ouder dan 10 jaar kan wezenloos staren een medische oorzaak hebben.

Deze combinaties zijn een reden voor een controle:

• Wezenloos naar de muur staren plus desorientatie, nachtelijk miauwen of vergeten waar de kattenbak staat: dit past bij dementie bij oudere katten.
• Staren met de kop tegen de muur gedrukt (head pressing): dit is een alarmsignaal voor neurologische problemen of vergiftiging en vraagt direct een dierenarts.
• Staren plus onrust, veel drinken, vermageren of luid roepen: bij oudere katten kunnen een te snel werkende schildklier of hoge bloeddruk het gedrag veranderen.
• Staren als onderdeel van een bredere omslag in doen en laten: wat daarachter kan zitten, lees je bij een bredere gedragsomslag bij je kat.

Staart je kat af en toe naar jou, de muur of het raam en gedraagt hij zich verder normaal, eet hij goed en speelt hij zoals altijd, dan is er niets aan de hand.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Kattentaal: zo begrijp je de lichaamstaal van je kat
• Plotselinge gedragsverandering bij je kat: dit zit erachter
• Wat de staart van je kat vertelt: alle staartsignalen uitgelegd