Voeding
Mogen katten tomaat eten?
Alleen onder voorwaarden mogen katten tomaat eten: een klein stukje volledig rijpe, rode tomaat zonder steel en kroontje kan geen kwaad, maar groene tomaten, de steel, het blad en de hele tomatenplant zijn giftig door solanine. Deze pagina legt uit wanneer tomaat veilig is, waarom groene delen gevaarlijk zijn, welke delen en producten je vermijdt, hoeveel je geeft, welke symptomen bij vergiftiging horen en wat je doet als je kat van een groene tomaat of de plant at.
In het kort
| Veilig? | Alleen rijp, rood vruchtvlees in een klein stukje |
|---|---|
| Giftig | Groene tomaten, steel, blad en de plant (solanine) |
| Hoeveelheid | 1 klein blokje, af en toe |
| Nooit geven | Tomatensaus, ketchup en soep met ui of look |
Is tomaat veilig voor katten?
Tomaat is alleen veilig voor katten als de vrucht volledig rijp en rood is en je een klein stukje kaal vruchtvlees geeft. Rijp, rood vruchtvlees bevat zo weinig solanine dat een blokje voor een gezonde kat geen kwaad kan.
Alle andere delen zijn dat niet. Groene tomaten, rode tomaten met groene plekken, de steel, het kroontje en het loof bevatten wel schadelijke hoeveelheden solanine en tomatine, en die geef je een kat nooit.
Nodig is tomaat sowieso niet. Een kat is een obligate carnivoor en haalt alles wat ze nodig heeft uit compleet kattenvoer, dus tomaat blijft hooguit een curiositeit voor katten die graag overal aan proeven.
Waarom zijn groene tomaten en de plant giftig?
De tomaat behoort tot de nachtschadefamilie en maakt solanine en tomatine aan, twee natuurlijke afweerstoffen tegen vraat. In de onrijpe vrucht en in de groene delen van de plant zitten die stoffen in de hoogste concentratie.
Tijdens het rijpen breekt de plant deze stoffen grotendeels af. In een volledig rijpe, rode tomaat blijft er zo weinig over dat een klein stukje geen probleem vormt. Voor een kat van 3 tot 5 kilogram zijn kleine hoeveelheden solanine echter al schadelijk, veel eerder dan bij een mens, en daarom telt bij katten elke groene plek.
Het grootste risico in huis is niet de fruitschaal maar de plant zelf. Een tomatenplant in de vensterbank, op het balkon of in de moestuin is voor een knabbelende kat gevaarlijk, net als heel wat andere gewassen die te vinden zijn in de gids over giftige tuinplanten.
Welke delen van de tomaat geef je wel en niet?
Alleen het rijpe, rode vruchtvlees komt in aanmerking. Het overzicht per onderdeel staat in deze tabel.
| Onderdeel of product | Veilig? | Toelichting |
|---|---|---|
| Rijp, rood vruchtvlees | Ja, klein stukje | Nauwelijks solanine, af en toe een blokje |
| Groene of half rijpe tomaat | Nee | Bevat solanine en tomatine |
| Steel en kroontje | Nee | Groene delen, altijd verwijderen |
| Blad en tomatenplant | Nee | Hoogste concentratie gifstoffen |
| Tomatensaus, ketchup en tomatensoep | Nee | Bevatten vaak ui, look, zout en suiker |
Bij de bewerkte producten zit het gevaar niet in de tomaat maar in de rest van het recept. Ui en look staan bovenaan de lijst van voeding die katten niet mogen eten, en ketchup levert daarbovenop veel zout en suiker. Een lik pastasaus is dus een reden om op te letten, een blokje verse rijpe tomaat niet.
Hoeveel tomaat mag een kat?
Geef hooguit 1 klein blokje rijp vruchtvlees, en niet vaker dan af en toe. Verwijder eerst de steel en het kroontje en spoel de tomaat af.
Meer heeft geen zin. Tomaat bestaat vooral uit water en een beetje suiker en vezels, voedingsstoffen waar een kat niets extra mee doet. Grotere porties geven vooral kans op dunne ontlasting door het vocht en het zuur.
De meeste katten laten tomaat overigens gewoon liggen, omdat katten geen zoetreceptor hebben en weinig met groente en fruit hebben. Wil je weten welke soorten wel vaker als snack kunnen, bekijk dan het overzicht van groenten voor katten.
Wat zijn de symptomen van solaninevergiftiging bij een kat?
De eerste tekenen van solaninevergiftiging zijn meestal speekselen, braken en diarree, vaak binnen enkele uren na het eten van groene tomaat of plantendelen. De ernst hangt af van de hoeveelheid en het gewicht van je kat.
De mogelijke verschijnselen op een rij:
- Overmatig speekselen en kwijlen
- Braken en diarree
- Buikpijn en sloomheid
- Trillen en wankel lopen
- Verwardheid of afwijkend gedrag
- In ernstige gevallen een trage of onregelmatige hartslag
Milde gevallen blijven vaak beperkt tot maagdarmklachten die binnen een dag wegtrekken. Zenuwverschijnselen zoals trillen, wankelen en verwardheid zijn altijd een reden om meteen te bellen. Braakt je kat en twijfel je aan de oorzaak, dan helpt de pagina over een kat die braakt om de ernst in te schatten.
Wat doe je als je kat groene tomaat of de plant at?
Bel de dierenarts als je kat van een groene tomaat, de steel of de tomatenplant at. Solanine is voor katten al in kleine hoeveelheden schadelijk, dus wacht niet tot er duidelijke symptomen zijn.
Volg deze stappen:
- Haal je kat weg bij de plant of de tomaten en ruim restjes op.
- Kijk wat er precies ontbreekt: vrucht, blad of stengel, en schat de hoeveelheid.
- Bel de dierenarts en meld wat je kat at, hoeveel, hoe laat en hoeveel je kat weegt.
- Laat je kat niet zelf braken en geef geen melk of andere huismiddeltjes.
- Zet de tomatenplant daarna op een plek waar je kat niet kan komen, of kies voor de moestuin buiten het bereik van je kat.
At je kat alleen een likje of blokje rijpe, rode tomaat, dan hoef je niets te doen. Houd haar bij twijfel een dagje in de gaten en bied vers water aan.
Veelgestelde vragen
Mag een kat tomatensoep of pastasaus?
Nee. Tomatensoep en pastasaus bevatten bijna altijd ui, look en veel zout, en ui en look zijn giftig voor katten. Heeft je kat meer dan een likje binnen, bel dan de dierenarts.
Mag een kat ketchup?
Nee. Ketchup bevat veel zout en suiker en vaak ui- of lookpoeder. Een likje is zelden een ramp, maar geven doe je het nooit.
Is een tomatenplant in huis gevaarlijk voor katten?
Ja. Het blad en de stengels bevatten de hoogste concentratie solanine en tomatine. Zet een tomatenplant buiten bereik van je kat of kweek buiten op een afgeschermde plek, zeker met een kat die graag aan planten knabbelt.
Mag een kitten tomaat?
Een kitten geef je beter geen tomaat. Kittens hebben een gevoelige spijsvertering en elke hap moet uit compleet kittenvoer komen. Bewaar experimenten met groente en fruit tot je kat volwassen is, en houd het dan bij een klein stukje.
Mijn kat at een cherrytomaatje, moet ik iets doen?
Was het tomaatje rijp en rood, dan hoef je niets te doen behalve opletten. Was het (deels) groen of at je kat er meerdere, bel dan de dierenarts en houd je kat in de gaten op speekselen, braken en sloomheid.
Belangrijkste punten
- Een klein stukje rijpe, rode tomaat zonder steel is veilig voor een gezonde kat.
- Groene tomaten, de steel, het blad en de tomatenplant zijn giftig door solanine en tomatine.
- Kleine hoeveelheden solanine zijn voor een kat al schadelijk, elke groene plek telt.
- Tomatensaus, soep en ketchup geef je nooit, vooral door de ui, look en het zout erin.
- At je kat groene tomaat of van de plant, bel dan direct de dierenarts.