Gezondheid
Leverproblemen bij katten: symptomen en behandeling
Leverproblemen bij een kat betekenen dat de lever gifstoffen niet meer goed uit het bloed filtert en minder galsap aanmaakt. De eerste signalen zijn een verminderde eetlust, meer drinken, braken en vermageren; in ernstiger gevallen kleuren tandvlees en oogwit geel. Deze pagina legt uit wat leverproblemen zijn, welke symptomen je herkent, wat leververvetting is en waarom dat zo gevaarlijk snel gaat, wanneer je direct de dierenarts belt, wat de oorzaken zijn, hoe de diagnose verloopt en hoe de behandeling en vooruitzichten eruitzien.
In het kort
| Eerste signalen | Minder eten, meer drinken, braken, vermageren |
|---|---|
| Alarmsignaal | Geel tandvlees of oogwit: dit is geelzucht |
| Snelste vorm | Leververvetting, kan al na 2 dagen niet eten ontstaan |
| Diagnose | Bloedonderzoek op leverwaarden en echografie |
| Behandeling | Voedingsondersteuning, medicatie en dieetvoer, afhankelijk van de oorzaak |
Wat zijn leverproblemen bij katten?
Leverproblemen bij een kat betekenen dat de lever haar taken niet meer goed uitvoert: gifstoffen worden minder goed uit het bloed gefilterd, galsap voor de vertering wordt minder aangemaakt en eiwitten en vetten worden minder goed verwerkt. De lever is een van de grootste organen van je kat en heeft daardoor veel reservecapaciteit, waardoor klachten vaak pas zichtbaar worden als een groot deel van het leverweefsel al is aangetast.
Er bestaan verschillende vormen van leverziekte bij katten. De bekendste zijn leverontsteking (hepatitis), leververvetting (hepatische lipidose), galwegontsteking (cholangitis) en levertumoren. Elke vorm heeft een eigen oorzaak, maar de symptomen lijken sterk op elkaar.
Welke symptomen wijzen op leverproblemen bij je kat?
De bekendste symptomen van leverproblemen bij een kat zijn een verminderde eetlust, meer drinken, braken, vermageren en sloomheid. Bij ernstige leverschade kleuren het tandvlees, het oogwit en de binnenkant van de oren geel; dierenartsen noemen dit geelzucht of icterus.
De meest voorkomende signalen staan hieronder opgesomd.
- Verminderde eetlust of volledig stoppen met eten
- Braken en soms diarree
- Vermageren en een opgezette buik in ernstigere gevallen
- Geel tandvlees, geel oogwit of gele oren
- Sloomheid en minder interesse in spelen
- Overmatig drinken en plassen
Verminderde eetlust en vermageren passen daarnaast bij nierfalen bij een kat en bij een kat die om andere redenen niet eet. Alleen bloedonderzoek bij de dierenarts maakt het onderscheid.
Wat is leververvetting en waarom is dat zo gevaarlijk?
Leververvetting, in vaktaal hepatische lipidose, ontstaat wanneer een kat enkele dagen te weinig of niets eet en het lichaam daardoor vetreserves te snel naar de lever stuurt. Bij katten kan de lever die plotse vetstroom niet goed verwerken: de vetcellen stapelen zich op in het leverweefsel en de lever raakt overbelast, vaak al na twee tot drie dagen zonder eten.
Deze vorm treft vooral katten met overgewicht die om een andere reden, bijvoorbeeld stress, een verhuizing of een andere ziekte, plots stoppen met eten. Het gevaar zit in de vicieuze cirkel: de kat eet niet, de lever raakt vervet, de kat voelt zich daardoor nog minselijker en eet nog minder. Snel ingrijpen is bij leververvetting essentieel.
Wanneer bel je direct de dierenarts?
Bel direct de dierenarts als je kat al meer dan 1 dag nauwelijks of niets eet, of zodra je geel tandvlees of geel oogwit opmerkt: bij katten kan leverschade door niet eten al binnen enkele dagen ontstaan. Wachten vergroot het risico op leververvetting.
Bij deze milde signalen maak je binnen enkele dagen een afspraak:
- Je kat eet merkbaar minder dan normaal, maar nog wel iets
- Lichte, geleidelijke gewichtsafname zonder duidelijke andere oorzaak
Bij deze alarmsignalen bel je meteen:
- Je kat eet al meer dan 24 uur vrijwel niets
- Je ziet geel tandvlees, geel oogwit of gele oren
- Aanhoudend braken, vooral in combinatie met minder eten
- Sloomheid met een duidelijk opgezette buik
Wat zijn de oorzaken van leverproblemen bij katten?
Leverproblemen bij katten hebben verschillende oorzaken: leververvetting door te lang niet eten, infecties en ontstekingen van de lever of galwegen, vergiftiging, en bij oudere katten ook levertumoren. Sommige geneesmiddelen en giftige planten belasten de lever eveneens.
De belangrijkste oorzaken op een rij:
- Leververvetting na een periode van niet eten, vooral bij katten met overgewicht
- Ontsteking van de galwegen (cholangitis), vaak samen met darmontsteking
- Infecties, waaronder kattenziekte en parasitaire aandoeningen
- Vergiftiging, bijvoorbeeld door bepaalde planten, chemicaliën of een overdosis medicatie
- Levertumoren, vaker bij oudere katten
Ui, look, chocolade, druiven, rozijnen, alcohol, xylitol en lelies zijn altijd giftig voor katten en kunnen ook de lever beschadigen.
Hoe stelt de dierenarts de diagnose?
De dierenarts stelt de diagnose met bloedonderzoek naar leverwaarden zoals ALT, ALP en bilirubine, aangevuld met een echografie van de buik. Verhoogde leverwaarden tonen aan dat de lever beschadigd is, maar zeggen nog niet precies wat de oorzaak is.
De echografie laat zien of de lever vergroot, vervet of onregelmatig van vorm is en of er sprake is van een tumor of galstuwing. In sommige gevallen neemt de dierenarts met een dunne naald of tijdens een operatie een klein weefselmonster om de exacte oorzaak vast te stellen.
Hoe worden leverproblemen bij een kat behandeld?
De behandeling van leverproblemen hangt af van de oorzaak, maar bij een kat die niet eet staat voedingsondersteuning altijd voorop, vaak met een tijdelijke voedingssonde. Bij leververvetting is dit de belangrijkste stap: zodra de kat weer voldoende calorieën binnenkrijgt, krijgt de lever de kans om te herstellen.
Afhankelijk van de oorzaak vult de dierenarts dit aan met vochttherapie tegen uitdroging, medicatie tegen misselijkheid, ontstekingsremmers of antibiotica bij een infectie, en soms een speciaal leverdieet. Bij een levertumor is een operatie soms mogelijk, afhankelijk van de locatie en uitgebreidheid.
Geef nooit op eigen houtje pijnstillers voor mensen: paracetamol en ibuprofen zijn giftig voor katten en veroorzaken ernstige leverschade.
Wat zijn de vooruitzichten bij leverproblemen?
De vooruitzichten bij leverproblemen hangen sterk af van de oorzaak en hoe snel de behandeling start. Leververvetting heeft met tijdige en intensieve voedingsondersteuning een redelijke kans op herstel, omdat levercellen zich kunnen herstellen zodra de vetophoping afneemt. Een levertumor of een ver gevorderde ontsteking heeft een minder gunstige prognose.
Voorkomen kun je leverproblemen niet volledig, maar het risico op leververvetting verklein je wel: laat een kat met overgewicht nooit plots stoppen met eten zonder dierenarts te raadplegen, en zoek bij aanhoudend niet eten altijd snel hulp.
Veelgestelde vragen
Kan een kat genezen van leverproblemen?
Dat hangt af van de oorzaak: leververvetting en een leverontsteking hebben met tijdige behandeling een redelijke kans op herstel, omdat levercellen zich deels kunnen vernieuwen. Een levertumor of blijvende littekenvorming in de lever is niet omkeerbaar.
Hoe snel ontstaat leververvetting bij een kat die niet eet?
Leververvetting kan al ontstaan na twee tot drie dagen waarin een kat te weinig of niets eet, vooral bij katten met overgewicht. Wacht daarom nooit langer dan een dag met een dierenarts bellen als je kat niet eet.
Is geelzucht bij een kat altijd een leverprobleem?
Geelzucht wijst meestal op een leverprobleem, maar kan ook ontstaan door een ernstige afbraak van rode bloedcellen of een verstopping van de galwegen. In alle gevallen is geel tandvlees of geel oogwit reden om direct de dierenarts te bellen.
Wat mag een kat met leverproblemen eten?
De dierenarts schrijft vaak een specifiek leverdieet voor met makkelijk verteerbare eiwitten en voldoende calorieën, omdat een kat met leverproblemen juist voldoende moet blijven eten. Verander het dieet nooit zelf zonder overleg, want te weinig eiwit kan bij sommige katten averechts werken.
Zijn leverproblemen bij katten besmettelijk?
Leververvetting, tumoren en de meeste vormen van leverontsteking zijn niet besmettelijk. Alleen leverproblemen die het gevolg zijn van een infectieziekte zoals kattenziekte kunnen indirect met besmetting te maken hebben.
Belangrijkste punten
- Verminderde eetlust, meer drinken, braken en vermageren zijn de bekendste symptomen van leverproblemen bij katten.
- Geel tandvlees of geel oogwit wijst op geelzucht en is reden om direct de dierenarts te bellen.
- Leververvetting kan al ontstaan na twee tot drie dagen niet eten, vooral bij katten met overgewicht.
- De diagnose wordt gesteld met bloedonderzoek naar leverwaarden en een echografie van de buik.
- Voedingsondersteuning staat bij bijna elke leverbehandeling voorop, vaak met een tijdelijke voedingssonde.