Gezondheid
Kanker bij katten: soorten tumoren en symptomen
Kanker bij katten betekent dat lichaamscellen ongecontroleerd gaan delen, waarbij een bobbel, zwelling of wond die niet weggaat het bekendste signaal is. Deze pagina legt uit wat kanker bij een kat is, welke symptomen een tumor verraden, welke soorten tumoren het meest voorkomen, wanneer je direct de dierenarts belt, hoe de diagnose verloopt, hoe de behandeling eruitziet en welke katten meer risico lopen.
In het kort
| Vaakst voorkomend | Lymfoom |
|---|---|
| Bekendste signaal | Bobbel, zwelling of wond die niet weggaat |
| Diagnose | Biopsie, eventueel aangevuld met echo of scan |
| Behandeling | Chirurgie, eventueel met bestraling, chemo of hormoontherapie |
| Meer risico | Oudere katten, niet-gesteriliseerde katten, FeLV of FIV |
Wat is kanker bij katten?
Kanker bij katten betekent dat lichaamscellen ongecontroleerd gaan delen en een gezwel of tumor vormen. Dierenartsen maken onderscheid tussen goedaardige tumoren, die niet uitzaaien en vaak operatief te verwijderen zijn, en kwaadaardige tumoren, die zich kunnen verspreiden naar andere organen, meldt AniCura.
Kanker komt vaker voor bij oudere katten, al kunnen ook jongere dieren getroffen worden. De oorzaak verschilt per type tumor: bij sommige soorten spelen virussen een rol, bij andere soorten langdurige zonblootstelling of het uitblijven van sterilisatie.
Welke symptomen wijzen op kanker bij een kat?
Een bobbel, zwelling of wond die niet weggaat of groter wordt, is het meest bekende signaal van een tumor bij een kat. Daarnaast vertonen katten met kanker vaak algemene klachten die je makkelijk aan iets anders toeschrijft.
De meest voorkomende tekenen van kanker bij een kat staan hieronder opgesomd.
- Een bobbel, knobbel of zwelling die aanhoudt of groeit
- Een wond of zweer die niet geneest
- Afvallen en minder eetlust
- Moeite met kauwen of slikken
- Bloedverlies of afwijkende afscheiding uit neus, mond of een andere lichaamsopening
- Hoesten, kreupelheid of een doffe, ruwe vacht
Een kat verbergt ziekte van nature goed, waardoor deze tekenen soms pas laat opvallen. Merk je een van deze symptomen bij je kat op, laat haar dan nakijken in plaats van af te wachten.
Welke soorten tumoren komen het meest voor bij katten?
Lymfoom is de vaakst gediagnosticeerde vorm van kanker bij katten, gevolgd door tumoren van de huid, botten, neus en oren. Elke soort heeft een eigen locatie en eigen kenmerken.
De meest voorkomende soorten tumoren bij katten staan in deze tabel.
| Soort tumor | Waar | Kenmerken |
|---|---|---|
| Lymfoom | Lymfeklieren, darmen, borstholte | Afvallen, minder eetlust, braken of diarree, soms benauwdheid |
| Huidkanker | Vooral neus en oorpuntjes bij witte katten | Korstige, niet genezende plekjes na jarenlange zonblootstelling |
| Botkanker (osteosarcoom) | Meestal in een poot | Zwelling en plotselinge kreupelheid |
| Neustumor | Neusholte | Aanhoudend niezen, neusuitvloeiing, soms bloedneus |
| Oorkanker | Oorschelp of gehoorgang | Korstjes, wondjes of een zwelling aan het oor die niet genezen |
Lymfoom bij katten wordt in verband gebracht met het feliene leukemievirus en, in mindere mate, met FIV. Blootstelling aan tabaksrook verhoogt eveneens het risico op lymfoom bij een kat.
Wanneer bel je direct de dierenarts?
Bel meteen de dierenarts als je kat plots niet meer wil eten, snel achteruitgaat of duidelijk pijn heeft: dit zijn spoedsignalen die niet wachten tot morgen. Bij een vermoeden van kanker is snelheid vooral belangrijk om op tijd te kunnen ingrijpen.
Bij deze milde signalen maak je binnen enkele dagen tot een week een afspraak:
- Je ziet een kleine bobbel of verdikking die je nog niet eerder zag
- Je kat is de laatste weken iets magerder geworden
- Je kat is stiller dan gewoonlijk zonder duidelijke reden
Bij deze alarmsignalen bel je meteen:
- Een zwelling groeit snel of breekt open
- Je kat eet meerdere dagen nauwelijks of helemaal niet
- Je kat is plots kreupel of wil niet meer bewegen
- Je kat ademt zwaar of hoest aanhoudend
Hoe stelt de dierenarts de diagnose?
De dierenarts stelt de diagnose met een biopsie, waarbij een klein stukje weefsel van de zwelling onderzocht wordt onder de microscoop, nooit op basis van het uiterlijk alleen. Bij een bevestigde tumor volgt vaak aanvullend onderzoek om te bepalen hoe ver de ziekte gevorderd is.
Dit onderzoek, staging genoemd, bestaat meestal uit een echo, röntgenfoto's en soms een CT- of MRI-scan, meldt AniCura. Zo brengt de dierenarts in kaart of de tumor is uitgezaaid en welke behandeling het meest kansrijk is.
Hoe wordt kanker bij katten behandeld?
Kanker bij katten wordt behandeld met chirurgie, en afhankelijk van het type tumor eventueel met bestraling, chemotherapie, immunotherapie of hormoontherapie. Een operatie volstaat vaak bij een goedaardige tumor die volledig te verwijderen is.
Bij lymfoom is chemotherapie meestal de eerst aangewezen behandeling. Is genezing niet meer mogelijk, dan richt de behandeling zich op comfort en pijnbestrijding, zodat je kat zo veel mogelijk kwaliteit van leven behoudt. Regelmatige controles bij een oudere kat vergroten de kans dat een tumor vroeg ontdekt wordt, en een vroege diagnose geeft meestal de beste behandelkansen.
Welke katten lopen meer risico op kanker?
Oudere katten en niet-gecastreerde of niet-gesteriliseerde katten lopen een hoger risico op kanker. Bij kattinnen die niet gesteriliseerd zijn, komt borstklierkanker vaker voor, terwijl sterilisatie op jonge leeftijd dat risico juist verkleint.
Ook katten met kattenleukemie (FeLV) of kattenaids (FIV) lopen meer risico op bepaalde tumoren, waaronder lymfoom. Witte katten met weinig pigment in de huid lopen extra risico op huidkanker aan neus en oorpunten door jarenlange blootstelling aan de zon.
Een kattenverzekering kan uitkomst bieden bij de vaak hoge kosten van onderzoek en behandeling van kanker, al verschilt de dekking sterk per polis.
Veelgestelde vragen
Kan een kat kanker ruiken?
Er bestaat geen wetenschappelijk onderzoek dat bevestigt dat katten kanker kunnen ruiken. Sommige eigenaren melden dat hun kat opvallend gedrag vertoonde voordat er kanker werd vastgesteld, maar dit blijven losse ervaringen en geen bewezen diagnostisch middel. Vertrouw bij twijfel altijd op onderzoek door de dierenarts, niet op het gedrag van je kat.
Is kanker bij katten te genezen?
Een goedaardige tumor is vaak volledig te verwijderen met een operatie, een kwaadaardige tumor is niet altijd te genezen. Bij veel vormen van kwaadaardige kanker richt de behandeling zich erop de ziekte af te remmen en je kat een zo goed mogelijke kwaliteit van leven te geven.
Waarom lopen witte katten meer risico op huidkanker?
Witte katten hebben weinig pigment in de huid, vooral op de neus en de oorpunten, waardoor die plekken minder beschermd zijn tegen de zon. Jarenlange zonblootstelling op deze onbeschermde plekjes verhoogt het risico op huidkanker.
Vermindert steriliseren het risico op kanker bij een kat?
Bij kattinnen die voor de eerste loopsheid gesteriliseerd worden, komt borstklierkanker duidelijk minder vaak voor. Bij niet-gesteriliseerde kattinnen op oudere leeftijd is dit risico juist groter.
Belangrijkste punten
- Een bobbel, zwelling of wond die niet weggaat of groeit, is het bekendste signaal van kanker bij een kat.
- Lymfoom is de vaakst gediagnosticeerde vorm van kanker bij katten, gevolgd door huidkanker, botkanker, neustumoren en oorkanker.
- Eet je kat meerdere dagen nauwelijks, ademt ze zwaar of is ze plots kreupel: bel dan direct de dierenarts.
- De dierenarts stelt de diagnose met een biopsie en bepaalt met eventueel aanvullend onderzoek hoe ver de ziekte gevorderd is.
- Er is geen wetenschappelijk bewijs dat een kat kanker kan ruiken; vertrouw bij twijfel op onderzoek door de dierenarts.