Gedrag
Verwilderde kat herkennen: wat is het verschil met een zwerfkat?
Een verwilderde kat is een kat die geboren is in het wild of zo lang zonder menselijk contact heeft geleefd dat ze mensen actief vermijdt, in tegenstelling tot een zwerfkat die ooit wel bij mensen woonde. Je herkent een verwilderde kat aan schuw gedrag, blazen en wegvluchten zodra je dichterbij komt, en aan het feit dat ze zich alleen in de stille uren laat zien. Deze pagina legt uit hoe je een verwilderde kat herkent, wat het verschil is met een zwerfkat en met de Europese wilde kat, wat je doet als je er een tegenkomt, of temmen mogelijk is en hoe kolonies beheerd worden.
In het kort
| Herkomst | Geboren in het wild of lang zonder mensencontact |
|---|---|
| Gedrag | Vermijdt mensen, blaast en vlucht bij toenadering |
| Actieve momenten | Vroege ochtend en late avond, weinig mensen op straat |
| Aanpak | Vangen, steriliseren, terugplaatsen (TNR) |
| Temmen | Bij kittens vaak mogelijk, bij volwassen katten zelden |
Wat is een verwilderde kat?
Een verwilderde kat is een huiskat die geboren is in het wild of die zo lang zonder contact met mensen heeft geleefd dat het dier mensen als bedreiging behandelt. Biologisch is het nog steeds een gewone huiskat, maar door het ontbreken van vroege socialisatie gedraagt ze zich als een wild dier.
Verwilderde katten leven vaak in kolonies rond een vaste voedselbron, zoals een boerderij, industrieterrein of buurt waar mensen bijvoeren. Binnen zo'n kolonie herkennen de katten elkaar wel, maar blijven ze wantrouwig tegenover mensen.
Hoe herken je een verwilderde kat?
Je herkent een verwilderde kat aan het feit dat ze wegvlucht zodra je dichterbij komt, ook als je eten aanbiedt. In verdedigingsmodus wordt een verwilderde kat luid en agressief: ze blaast en gromt uit pure angst, maar rent weg zodra ze de kans krijgt in plaats van aan te vallen.
De kenmerken staan hieronder opgesomd.
- Vlucht weg bij toenadering, ook bij aangeboden eten
- Blaast, gromt of maakt zich groot bij het gevoel klem te zitten
- Laat zich vrijwel alleen zien in de vroege ochtend of late avond
- Vermijdt oogcontact en direct fysiek contact volledig
- Leeft vaak in een groep rond een vaste voerplek
Een kitten van een verwilderde moeder gedraagt zich in de eerste weken hetzelfde, maar is op jonge leeftijd nog wel te socialiseren.
Wat is het verschil tussen een zwerfkat, een verwilderde kat en een wilde kat?
Een zwerfkat, een verwilderde kat en een wilde kat lijken op elkaar maar zijn drie verschillende dingen. Het verschil zit in herkomst en in de relatie met mensen, zoals deze tabel laat zien.
| Type | Herkomst | Gedrag bij mensen |
|---|---|---|
| Zwerfkat | Vroeger een huiskat, weggelopen of achtergelaten | Vaak nog benaderbaar, soms terug te socialiseren |
| Verwilderde kat | Geboren in het wild of lang zonder mensencontact | Vermijdt mensen actief, vlucht bij toenadering |
| Europese wilde kat | Aparte, beschermde wilde diersoort (Felis silvestris) | Leeft volledig gescheiden van mensen, geen huiskat |
De Europese wilde kat is genetisch een andere soort dan de huiskat en komt in delen van Europa in bossen voor; verwar deze niet met een verwilderde huiskat, ook al lijkt de naam op elkaar.
Wat doe je als je een verwilderde kat tegenkomt?
Kom je een verwilderde kat tegen, benader haar dan niet actief en neem contact op met een dierenasiel of dierenwelzijnsorganisatie in je buurt voor advies over vangen, steriliseren en terugplaatsen, in vaktaal TNR. Deze aanpak houdt de plaatselijke populatie onder controle en vermindert de verspreiding van ziektes, zonder de katten nodeloos te laten inslapen.
Heeft de kat toch een chip en blijkt ze een vermiste kat te zijn in plaats van echt verwilderd, dan brengt de chipdatabank je meteen bij de eigenaar. Na castratie of sterilisatie en een gezondheidscontrole gaat een echt verwilderde kat meestal terug naar de plek waar ze gevonden is, omdat ze daar haar vaste plek en kolonie kent. Is terugplaatsen niet mogelijk, dan zoekt de organisatie een boerderij of groot terrein waar de kat als buitenkat kan blijven leven.
Kun je een verwilderde kat temmen?
Een verwilderde kitten jonger dan ongeveer 8 weken is met geduld vaak nog te socialiseren, een volwassen verwilderde kat vrijwel nooit volledig. Hoe jonger het dier, hoe soepeler het nog leert dat mensen geen gevaar zijn.
Bij een volwassen verwilderde kat lukt het soms om wat vertrouwen op te bouwen via een vaste voertijd, maar een leven binnenshuis als aanhankelijke huiskat is voor de meeste van deze dieren geen realistisch doel en levert vooral stress op. Laat de kat in dat geval liever in haar vertrouwde buitenomgeving, met voedsel en een schuilplek.
Hoe ga je om met een kolonie verwilderde katten in de buurt?
Een kolonie verwilderde katten in de buurt beheer je het beste samen met een lokale dierenwelzijnsorganisatie, die zorgt voor sterilisatie van de hele groep om verdere aanwas te voorkomen. Een gesteriliseerde kolonie blijft stabiel in aantal en veroorzaakt minder overlast door krolsheid en gevechten.
Bied je zelf voedsel aan een kolonie, doe dit dan op een vaste plek en vast tijdstip en ruim etensresten op om ongedierte te weren. Overleg bij aanhoudende overlast met de organisatie die de kolonie beheert, in plaats van zelf katten te verplaatsen of weg te jagen.
Veelgestelde vragen
Is een verwilderde kat hetzelfde als een wilde kat?
Nee. Een verwilderde kat is een gewone huiskat die zonder mensencontact is opgegroeid, terwijl de Europese wilde kat een aparte, beschermde diersoort is die niet van huiskatten afstamt. De namen lijken op elkaar, maar het zijn twee verschillende dieren.
Waarom vlucht een verwilderde kat, ook als ik eten geef?
Een verwilderde kat heeft nooit geleerd dat mensen veilig zijn, waardoor angst het wint van de lokking van voedsel. Herhaald, rustig en op afstand voeren op een vaste plek kan op termijn wel wat vertrouwen opbouwen.
Moet ik een verwilderde kat naar het asiel brengen?
Neem eerst contact op met een dierenwelzijnsorganisatie voor advies: zij kiezen meestal voor vangen, steriliseren en terugplaatsen in plaats van opname in een asiel, omdat een verwilderde kat zich in een kooi vaak extreem gestrest voelt.
Kunnen verwilderde katten en kittens van elkaar leren socialiseren?
Kittens van een verwilderde moeder pikken haar schuwe gedrag deels op, maar zijn op jonge leeftijd, voor ongeveer 8 weken, nog goed te socialiseren als ze apart van de moeder rustig aan mensen wennen.
Belangrijkste punten
- Een verwilderde kat is geboren in het wild of lang zonder mensencontact opgegroeid en vermijdt mensen actief.
- Een zwerfkat, een verwilderde kat en de Europese wilde kat zijn drie verschillende dingen.
- Vangen, steriliseren en terugplaatsen (TNR) is de aanbevolen aanpak bij een verwilderde kat of kolonie.
- Kittens jonger dan ongeveer 8 weken zijn vaak nog te socialiseren, volwassen verwilderde katten vrijwel nooit.
- Neem bij een kolonie in de buurt contact op met een lokale dierenwelzijnsorganisatie in plaats van zelf in te grijpen.