Kattenrassen
Chartreux: alles over de kartuizer kat
De chartreux, in het Nederlands kartuizer kat genoemd, is een oud Frans kattenras met een effen blauwgrijze vacht, amberkleurige ogen en een opvallend rustig en stil karakter. Een kitten met stamboom kost ongeveer 1100 tot 1300 euro. Deze pagina beschrijft hoe groot en zwaar een chartreux wordt, hoe hij eruitziet, welk karakter hij heeft, of hij past in een gezin, hoeveel verzorging en welke voeding hij vraagt, op welke gezondheidsproblemen fokkers testen, waar het ras vandaan komt en hoe hij verschilt van de britse korthaar en de blauwe rus.
In het kort
| Formaat | Middelgroot tot groot, robuust |
|---|---|
| Gewicht | Poes 3 tot 5 kg, kater 5 tot 7 kg |
| Vacht | Kort, wollig, effen blauwgrijs |
| Karakter | Rustig, stil, onafhankelijk maar trouw |
| Levensverwachting | 12 tot 15 jaar |
| Prijsindicatie | 1100 tot 1300 euro (2026) |
Hoe groot en zwaar wordt een chartreux?
Een chartreux kater weegt 5 tot 7 kg en een poes 3 tot 5 kg, waarmee het ras middelgroot tot groot is. Het verschil tussen de geslachten is bij dit ras opvallend groot: katers ontwikkelen zware wangen en een brede borst, poezen blijven duidelijk fijner gebouwd.
De gewichten per geslacht staan in deze tabel.
| Geslacht | Gewicht | Kenmerkende bouw |
|---|---|---|
| Poes | 3 tot 5 kg | Slanker, fijnere kop |
| Kater | 5 tot 7 kg | Zware wangen, brede borst |
Een chartreux groeit trager dan de gemiddelde kat, die rond 12 maanden volwassen is. Pas rond 2 tot 3 jaar is het lichaam helemaal uitgerijpt.
Hoe ziet een chartreux eruit?
De chartreux heeft een korte, dichte en wollige vacht in een effen blauwgrijze kleur, gecombineerd met amber tot koperoranje ogen. De dubbele vacht met dikke ondervacht voelt schapenwolachtig aan en beschermde het ras vroeger tegen kou en regen.
De kop is rond met volle wangen en een smalle snuit, waardoor de chartreux lijkt te glimlachen. Wie een overzicht wil van rassen met dezelfde vachtkleur, vindt die bij de grijze kat. Binnen het ras is alleen blauwgrijs toegestaan; andere kleuren komen bij een raszuivere chartreux niet voor.
Welk karakter heeft de chartreux?
De chartreux is rustig, opmerkzaam en onafhankelijk, maar tegelijk trouw aan zijn mensen. Hij volgt je vaak op korte afstand door het huis, zonder aandacht op te eisen, en kiest zelf het moment voor een knuffel.
Miauwen doet dit ras zelden. Een chartreux maakt eerder zachte, tjilpende geluidjes als hij iets wil. Achter de bedaarde buitenkant zit een geduldige jager: buiten of op een veilig balkon laat hij zien dat muizen vangen in zijn aard zit.
Is de chartreux een geschikte gezinskat?
Ja, de chartreux is een geschikte gezinskat voor huishoudens die zijn rust respecteren. Hij is geduldig met kinderen die hem niet opjagen en verdraagt andere katten en rustige honden meestal goed.
Voor beginners is dit ras een logische keuze: de verzorging is beperkt en het karakter is stabiel. Door zijn onafhankelijke aard komt een chartreux beter door een werkdag alleen dan veel andere raskatten, al blijft gezelschap in de avonduren belangrijk.
Hoeveel verzorging en welke voeding vraagt een chartreux?
Een chartreux vraagt 1 borstelbeurt per week; in het voorjaar, als de dikke wintervacht loslaat, borstel je 2 tot 3 keer per week. Een praktische aanpak voor de dichte ondervacht lees je bij het borstelen van je kat.
Voor de voeding geldt dat een kat een obligate carnivoor is: geef een volledig kattenvoer met vlees als hoofdbestanddeel. Weeg de porties af, want dit rustige ras zet extra calorieën snel om in reserve. Verdeel de dagportie over meerdere kleine maaltijden om bedelen te beperken.
Op welke gezondheidsproblemen testen fokkers bij de chartreux?
Verantwoorde fokkers testen chartreux fokdieren op drie gedocumenteerde aandoeningen: patellaluxatie, hypertrofische cardiomyopathie (HCM) en polycysteuze nierziekte (PKD). Bij patellaluxatie schiet de knieschijf uit de kom; milde vormen geven zelden klachten, ernstige vormen zijn operatief te verhelpen.
Voor HCM, een verdikking van de hartspier, bestaat bij dit ras geen DNA-test; fokkers laten daarom periodiek een hartecho maken. Voor PKD is wel een DNA-test beschikbaar.
De levensverwachting van een chartreux ligt volgens rasbeschrijvingen rond 12 tot 15 jaar, in lijn met de 12 tot 18 jaar die voor binnenkatten geldt.
Waar komt de chartreux vandaan?
De chartreux komt uit Frankrijk en hoort bij de oudste natuurlijke kattenrassen van Europa. Volgens de legende hielden kartuizer monniken van het klooster Grande Chartreuse deze katten als muizenvangers, wat het ras zijn naam gaf. Waarschijnlijker is dat de voorouders via handelsschepen uit het Midden-Oosten meekwamen.
Na de Tweede Wereldoorlog was het ras bijna verdwenen; Franse fokkers bouwden het met de overgebleven dieren weer op. In 1977 gaf de overkoepelende organisatie FIFe de chartreux een eigen standaard, los van de britse korthaar. De bekendste liefhebber was de Franse president Charles de Gaulle, die een chartreux als huisgenoot had.
Hoe verschilt de chartreux van de britse korthaar en de blauwe rus?
De chartreux wordt vaak verward met twee andere grijsblauwe rassen, maar verschilt van beide in bouw, ogen en karakter. De verschillen staan in deze tabel.
| Kenmerk | Chartreux | Britse korthaar | Blauwe rus |
|---|---|---|---|
| Ogen | Amber tot koperoranje | Oranje tot koper | Groen |
| Vacht | Wollig, alleen blauwgrijs | Dik pluche, veel kleuren | Kort, zilverig blauw |
| Bouw | Robuust, smalle snuit | Zwaar en rond | Slank en elegant |
| Stem | Zeer stil | Rustig | Zacht |
Dit korthaar-ras is ronder en zwaarder gebouwd en bestaat in tientallen kleuren, terwijl de blauwe rus slanker is en groene ogen heeft. Wil je een chartreux kopen, reken dan op 1100 tot 1300 euro voor een kitten met stamboom (prijspeil 2026). Koop alleen bij een fokker die de testresultaten voor patellaluxatie, HCM en PKD kan tonen; een goedkope kartuizer zonder stamboom is meestal een gewone grijze huiskat.
Veelgestelde vragen
Is een chartreux hetzelfde als een britse korthaar?
Nee. Beide rassen zijn grijsblauw en rond gebouwd, maar de chartreux is een Frans ras met een wollige vacht en een smallere snuit, terwijl de britse korthaar zwaarder is, een pluche vacht heeft en in veel kleuren bestaat. Sinds 1977 hebben ze bij de FIFe elk een eigen standaard.
Miauwt een chartreux echt bijna nooit?
Klopt, de chartreux hoort bij de stilste kattenrassen. In plaats van een volle miauw maakt hij meestal zachte, tjilpende geluidjes wanneer hij eten wil of aandacht vraagt.
Kan een chartreux goed alleen thuisblijven?
Een chartreux komt door zijn onafhankelijke karakter beter door een werkdag alleen dan de meeste raskatten. Dagelijkse aandacht en spel in de ochtend en avond blijven nodig om verveling te voorkomen.
Is de chartreux hypoallergeen?
Nee. De chartreux heeft een dichte, wollige ondervacht en verhaart, vooral in het voorjaar. Mensen met een kattenallergie reageren op eiwitten in speeksel en huidschilfers, en die maakt dit ras net als elke andere kat aan.
Belangrijkste punten
- De chartreux of kartuizer is een Frans ras van 3 tot 7 kg met een wollige blauwgrijze vacht en amberkleurige ogen.
- Het karakter is rustig, stil en onafhankelijk; het ras miauwt zelden en verdraagt alleen zijn relatief goed.
- Fokkers testen op patellaluxatie, HCM en PKD; de levensverwachting ligt rond 12 tot 15 jaar.
- Een kitten met stamboom kost ongeveer 1100 tot 1300 euro (2026).