Gezondheid
Gebit en tandvlees van je kat: problemen herkennen
Een tandvleesontsteking bij je kat herken je aan een rode, gezwollen rand tandvlees langs de tanden, slechte adem en trager eten. Deze pagina beschrijft hoe je een tandvleesontsteking herkent, wat de kleur van het tandvlees kan betekenen, of zwarte vlekjes gevaarlijk zijn, wanneer je de dierenarts belt, hoe de behandeling en de nazorg na het trekken van tanden verlopen en hoe je gebitsproblemen voorkomt.
In het kort
| Gezond tandvlees | Roze, gladde rand langs de tanden |
|---|---|
| Alarmsignalen | Bleek tandvlees, niet eten, kwijlen met bloed |
| Aantal tanden | Volwassen kat 30, kitten 26 melktanden |
| Vaakste oorzaak | Tandplak en tandsteen |
Hoe herken je een tandvleesontsteking bij je kat?
Een tandvleesontsteking herken je aan een felrode, gezwollen rand tandvlees langs de tanden, vaak samen met een onaangename geur uit de bek. Dierenartsen noemen deze ontsteking gingivitis. Zij ontstaat meestal door tandplak, een laagje bacteriën en voedselresten op het tandoppervlak, en soms door virusinfecties.
De meest voorkomende signalen staan hieronder opgesomd.
- Rode of makkelijk bloedende rand tandvlees langs de tanden
- Slechte adem die niet verdwijnt
- Kwijlen, soms met wat bloed erin
- Trager eten, brokjes laten vallen of kauwen op 1 kant
- Minder de vacht poetsen en zich terugtrekken
Kwijlen heeft naast gebitspijn nog andere oorzaken; op de pagina over waarom je kat kwijlt lees je hoe je die uit elkaar houdt.
Wat zegt de kleur van het tandvlees over de gezondheid?
Gezond kattentandvlees is roze en heeft een gladde, strakke rand langs de tanden. Elke andere kleur is een signaal om serieus te nemen; de dierenarts stelt de uiteindelijke diagnose. De betekenis per kleur staat in deze tabel.
| Kleur | Mogelijke betekenis | Actie |
|---|---|---|
| Roze | Gezond tandvlees | Geen actie nodig |
| Felrood | Ontsteking door tandplak of een virus | Afspraak binnen enkele dagen |
| Bleek of wit | Kan wijzen op bloedarmoede of shock | Direct de dierenarts bellen |
| Blauw of grijs | Kan wijzen op zuurstoftekort | Spoed, meteen bellen |
| Zwarte vlekjes | Vaak onschuldig pigment | Laten controleren bij verandering |
Druk je met een vinger zacht op gezond tandvlees, dan wordt het plekje even wit en kleurt het binnen ongeveer 2 seconden weer roze. Duurt dat duidelijk langer, bel dan de dierenarts.
Zijn zwarte vlekken op het tandvlees gevaarlijk?
Zwarte vlekjes op het tandvlees zijn bij katten meestal onschuldige pigmentvlekken door een aangeboren aandoening die lentigo heet. Lentigo komt vooral voor bij rode, driekleurige en schildpadkatten, verschijnt vaak rond de leeftijd van 1 jaar en is ook zichtbaar op lippen, neus en oogleden. De vlekjes kunnen met de jaren in aantal toenemen zonder dat de kat er last van heeft.
Niet elke donkere plek is pigment. Laat de dierenarts kijken als een vlek dikker wordt, snel groeit, bloedt of samengaat met stinkende adem of moeite met eten. Alleen de dierenarts kan onschuldig pigment onderscheiden van een afwijking die behandeling nodig heeft.
Wanneer bel je de dierenarts voor het gebit van je kat?
Bel de dierenarts direct bij bleek of wit tandvlees, een kat die niet meer eet of veel kwijlen met bloed erin. Deze alarmsignalen horen bij problemen die snel onderzocht moeten worden.
Het verschil tussen mild en dringend staat hieronder.
- Mild, afspraak binnen enkele dagen: lichte roodheid langs de tandrand, slechte adem, iets trager eten
- Dringend, dezelfde dag bellen: bleek of wit tandvlees, veel kwijlen met bloed, duidelijk pijn bij aanraken van de kop
- Spoed, meteen bellen: blauw of grijs tandvlees, benauwde ademhaling, helemaal niet meer eten of drinken
Stopt je kat volledig met eten, wacht dan niet af. Op de pagina over een kat die niet eet lees je waarom dat bij katten snel gevaarlijk wordt.
Hoe behandelt de dierenarts een tandvleesontsteking?
De dierenarts behandelt een tandvleesontsteking meestal met een professionele gebitsreiniging onder narcose, waarbij tandplak en tandsteen met ultrasone apparatuur worden verwijderd en de tanden daarna gepolijst worden. Losse of zwaar beschadigde tanden trekt de dierenarts tijdens dezelfde ingreep. Na de behandeling krijgt je kat vaak enkele dagen pijnstilling en, afhankelijk van de ernst, antibiotica.
Keert de ontsteking ondanks behandeling telkens terug, dan kiest de dierenarts soms voor het trekken van meerdere kiezen; bij de meeste katten verdwijnen de klachten daarna. Zelf behandelen met zalf of huismiddelen stelt de juiste behandeling alleen maar uit.
Hoe verzorg je je kat na het trekken van tanden?
Na een gebitsextractie geef je zacht voer tot de wonden in de bek genezen zijn; je eigen dierenarts geeft de exacte termijn en instructies. De eerste dag na de narcose mag je kat wat sloom zijn en licht kwijlen.
Deze punten horen bij een normale nazorg.
- Natvoer of geweekte brokjes geven tot de controleafspraak
- Pijnstilling exact volgens voorschrift geven en de kuur afmaken
- De bek de eerste dagen met rust laten, niet zelf in de wond kijken
- De controleafspraak bij de dierenarts nakomen
Bel tussendoor als de wond blijft bloeden, je kat na 1 a 2 dagen nog altijd niet eet of de adem steeds erger gaat ruiken. Een kat zonder kiezen kan na genezing overigens prima eten, vaak zelfs droge brokjes.
Hoe voorkom je tandvleesproblemen bij je kat?
Tandvleesproblemen voorkom je het best door tandplak te beperken, en poetsen met een speciale kattentandpasta is daarvoor de meest effectieve methode. Een volwassen kat heeft 30 tanden en een kitten 26 melktanden; al die tanden verzamelen plak op de rand met het tandvlees.
Controleer daarnaast elke week kort de bek: til de lip op en bekijk de kleur van het tandvlees en de rand langs de tanden. Hoe je het poetsen stap voor stap opbouwt en welke hulpmiddelen bestaan, lees je op de pagina over tandverzorging bij katten. Laat het gebit bij de jaarlijkse controle door de dierenarts nakijken, dan valt beginnende ontsteking vroeg op.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tanden heeft een kat?
Een volwassen kat heeft 30 tanden. Een kitten heeft 26 melktanden, die rond de leeftijd van 4 tot 6 maanden wisselen voor het volwassen gebit.
Gaat een tandvleesontsteking bij een kat vanzelf over?
Nee, een tandvleesontsteking gaat meestal niet vanzelf over zolang tandplak en tandsteen aanwezig blijven. Zonder behandeling kan de ontsteking uitbreiden naar dieper weefsel, waardoor tandvlees terugtrekt en tanden los komen te staan.
Waarom knarst mijn kat met de tanden?
Tandenknarsen wijst bij katten vaak op pijn in de bek, bijvoorbeeld door een tandvleesontsteking, een beschadigde tand of aantasting van het glazuur. Laat een kat die knarst of smakt met de bek door de dierenarts nakijken.
Is bleek tandvlees bij een kat altijd ernstig?
Bleek of wit tandvlees behandel je altijd als een alarmsignaal: bel direct de dierenarts. Het kan onder meer wijzen op bloedarmoede of shock, en alleen onderzoek bij de dierenarts kan de oorzaak vaststellen.
Mag ik zelf een zalfje op het tandvlees van mijn kat smeren?
Nee, gebruik geen zalf of mondspoelmiddel voor mensen bij je kat. Een kat slikt alles door, waardoor menselijke producten schadelijk kunnen zijn. Gebruik mondverzorgingsproducten alleen op advies van de dierenarts.
Belangrijkste punten
- Rood, gezwollen tandvlees met slechte adem wijst op een tandvleesontsteking; de dierenarts stelt de diagnose.
- Bleek of wit tandvlees, niet meer eten of veel kwijlen met bloed: bel direct de dierenarts.
- Zwarte pigmentvlekjes door lentigo zijn meestal onschuldig, maar laat elke verandering controleren.
- Dagelijks poetsen beperkt tandplak en is de beste preventie voor de 30 tanden van een volwassen kat.
- Na het trekken van tanden geef je zacht voer en volg je de nazorginstructies van je dierenarts.