Verzorging
Kat wassen: wanneer is het nodig en hoe doe je het?
Een kat wassen is bijna nooit nodig, want katten houden hun vacht zelf schoon en besteden daar dagelijks uren aan. Alleen bij een vieze, plakkerige of medisch behandelde vacht is een wasbeurt zinvol, en dan uitsluitend met kattenshampoo en lauwwarm water. Deze pagina legt uit wanneer wassen nodig is, welke shampoo veilig is, hoe je een kat stap voor stap wast, hoe vaak het mag, hoe je een kitten wast en welke alternatieven een bad overbodig maken.
In het kort
| Nodig? | Zelden, alleen bij een vieze of plakkerige vacht |
|---|---|
| Shampoo | Alleen kattenshampoo, geen Zwitsal of Dreft |
| Water | Lauwwarm, nooit over de kop |
| Kitten | Alleen als het moet, kort en direct warm drogen |
Mag je een kat wassen?
Je mag een kat wassen, maar bij een gezonde kat is het bijna nooit nodig. Katten besteden een groot deel van de dag aan vachtverzorging en houden zichzelf schoon met hun ruwe tong.
Een wasbeurt is voor de meeste katten stressvol. Was daarom alleen wanneer de vacht echt niet op een andere manier schoon te krijgen is, en kies waar mogelijk voor borstelen of een plaatselijke reiniging met een washandje.
Wanneer is een kat wassen nodig?
Wassen is nodig in 4 situaties: bij een giftige of plakkerige stof in de vacht, bij ernstige vervuiling, op voorschrift van de dierenarts en bij een kat die zichzelf niet meer kan wassen. De situaties staan hieronder.
- Giftige of plakkerige stoffen: verf, olie, motorvet of chemicaliën spoel je zo snel mogelijk uit de vacht, voordat je kat ze bij het likken binnenkrijgt.
- Ernstige vervuiling: diarree in de vacht of vastgekoekt vuil dat je kat zelf niet weg krijgt.
- Medicinale shampoo: bij schimmelinfecties of andere huidklachten schrijft de dierenarts soms een medicinale shampoo voor.
- Oudere of zieke katten: een kat die zich door artrose of overgewicht niet meer overal kan wassen, heeft hulp nodig bij de vachtverzorging. Meer daarover lees je bij de verzorging van een seniorkat.
Met welke shampoo mag je een kat wassen?
Gebruik alleen shampoo die voor katten is gemaakt. De huid van een kat heeft een andere zuurgraad dan die van een mens, waardoor mensenshampoo de huid uitdroogt en irriteert. Welke middelen wel en niet kunnen, staat in deze tabel.
| Middel | Geschikt? | Waarom |
|---|---|---|
| Kattenshampoo | Ja | Afgestemd op de huid van katten |
| Babyshampoo (Zwitsal) | Nee | Gemaakt voor mensenhuid, niet voor katten |
| Gewone mensenshampoo | Nee | Verkeerde zuurgraad, droogt de huid uit |
| Afwasmiddel (Dreft) | Nee | Ontvet de huid en veroorzaakt irritatie |
| Hondenshampoo | Nee | Kan stoffen bevatten die katten niet verdragen |
Een kat likt zijn vacht na het wassen schoon en krijgt resten van het middel binnen. Kies daarom een product waarop staat dat het veilig is voor katten en spoel de vacht grondig na.
Hoe was je een kat? Stappenplan in 8 stappen
Met een goede voorbereiding is een wasbeurt in ongeveer 10 minuten klaar. Volg dit stappenplan.
- Borstel de vacht eerst volledig los; klitten trekken nat alleen maar strakker aan.
- Leg een antislipmat of handdoek op de bodem van een teil, wasbak of douchebak.
- Vul de teil met een laag lauwwarm water, tot ongeveer buikhoogte van je kat.
- Maak de vacht nat met een beker of zachte handdouche, van de nek richting de staart.
- Houd de kop droog en vermijd water in de oren en de ogen.
- Masseer een kleine hoeveelheid kattenshampoo door de vacht.
- Spoel na tot het water helder blijft; shampooresten geven jeuk en worden uitgelikt.
- Droog je kat met een voorverwarmde handdoek en laat hem verder drogen in een warme, tochtvrije kamer.
Praat rustig tijdens het wassen en beloon na afloop met een snoepje. Werk met 2 personen wanneer je kat spartelt: de een houdt vast, de ander wast.
Hoe vaak mag je een kat wassen?
Was een kat alleen wanneer daar een concrete reden voor is, niet volgens een vast schema. Te vaak wassen spoelt de beschermende huidvetten weg en veroorzaakt een droge, schilferige huid.
Voor de meeste katten betekent dit hooguit enkele wasbeurten per jaar, en vaak nog minder. Alleen bij een medicinale shampoo geldt het schema dat de dierenarts voorschrijft.
Hoe was je een kitten?
Een kitten was je alleen wanneer het echt moet, bijvoorbeeld bij diarree in de vacht, en dan kort en warm. Kittens koelen snel af: houd de wasbeurt onder de 5 minuten, gebruik lauwwarm water en droog het kitten meteen grondig af.
Gebruik een milde kattenshampoo die geschikt is voor kittens en zet het kitten daarna in een warme, tochtvrije ruimte tot de vacht volledig droog is. Heeft je kitten vlooien, dan is wassen zelden de oplossing: een vlooienkam werkt veiliger. Het volledige schema staat bij hoe je een kitten ontvlooit en ontwormt.
Wat zijn de alternatieven voor een wasbeurt?
Borstelen, droogshampoo en verzorgingsdoekjes houden de vacht in de meeste gevallen schoon zonder water. De alternatieven staan hieronder.
- Borstelen: verwijdert vuil, losse haren en roos en verdeelt de huidvetten over de vacht. De aanpak per vachttype staat bij het juiste borstelritueel.
- Droogshampoo of reinigingsschuim voor katten: reinigt plaatselijk zonder spoelen.
- Verzorgingsdoekjes voor katten: handig voor vieze poten of een enkele vlek.
- Washandje met lauwwarm water: voldoende voor kleine, oppervlakkige vervuiling.
Met deze middelen hoeft een gezonde kat vrijwel nooit volledig in bad.
Veelgestelde vragen
Waarom haten katten water?
De meeste katten vermijden water omdat een natte vacht zwaar aanvoelt, traag droogt en de kat laat afkoelen. Uitzonderingen bestaan: de turkse van staat erom bekend dat hij graag zwemt.
Mag je een kat douchen?
Ja, met een zachte handdouche op lage druk en lauwwarme temperatuur, zolang je de kop droog houdt. Een teil met een laag water is voor de meeste katten minder beangstigend dan een sproeiende douchekop.
Mag je een kat föhnen?
Alleen op de laagste, lauwe stand en op ruime afstand, en alleen als je kat het geluid verdraagt. De meeste katten schrikken van een föhn; een voorverwarmde handdoek en een warme kamer werken beter.
Helpt een wasbeurt tegen vlooien?
Nee, wassen doodt hooguit een deel van de vlooien en werkt niet preventief. Een vlooienmiddel via de dierenarts of apotheek pakt vlooien en hun larven wel effectief aan.
Belangrijkste punten
- Was een kat alleen bij een vieze, plakkerige of medisch behandelde vacht.
- Gebruik uitsluitend kattenshampoo; Zwitsal, Dreft en mensenshampoo irriteren de huid.
- Werk met lauwwarm water, houd de kop droog en spoel grondig na.
- Borstelen, droogshampoo en verzorgingsdoekjes maken een bad meestal overbodig.