Zeldzame en bijzondere kattenrassen

Wat maakt een kattenras zeldzaam?

Een kattenras is zeldzaam wanneer er wereldwijd maar een klein aantal fokkers en geregistreerde dieren bestaat. Dat komt meestal door een van drie oorzaken: het ras is jong en nog in ontwikkeling, het ras is gebonden aan een klein herkomstgebied, of de grote verenigingen erkennen het niet, waardoor weinig fokkers instappen.

De twaalf rassen hieronder staan met herkomst en opvallendste kenmerk in deze overzichtstabel.

Welke zeldzame rassen hebben een korte staart?

Drie zeldzame rassen vallen meteen op doordat een lange staart ontbreekt. Anders dan bij de manx, die soms helemaal geen staart heeft, houden deze rassen een kort, beweeglijk stompje over. De drie bobtailrassen staan hieronder beschreven.

• Kurilian bobtail: natuurlijk ras van de Koerilen, een eilandengroep tussen Rusland en Japan, waar katten met korte staarten al minstens 200 jaar voorkomen. Elke staart is een uniek pompommetje van 3 tot 8 cm. Stevige, vriendelijke katten die graag jagen en zwemmen niet schuwen. Bestaat in korthaar en halflanghaar.
• Japanse bobtail: eeuwenoud ras uit Japan met een slank lichaam en een kort, geknikt staartje. Het ras staat model voor de maneki-neko, het zwaaiende gelukskatje uit Japanse winkels. Levendig, spraakzaam en sterk op mensen gericht.
• Pixiebob: Amerikaans ras dat is gefokt om op de wilde bobcat te lijken, met een gevlekte vacht, bakkebaarden en een korte staart. Bijzonder detail: extra tenen (polydactylie) zijn bij dit ras in de standaard toegestaan. Het karakter is rustig en hondachtig aanhankelijk.

Welke zeldzame rassen zien eruit als wilde katten?

De serengeti en de cheetoh zijn gefokt om op wilde katachtigen te lijken, zonder dat je een wild dier in huis haalt. Wie een groter en bekender ras met dezelfde look zoekt, komt uit bij de populaire savannah, maar deze twee blijven veel zeldzamer.

• Serengeti: in 1994 in de Verenigde Staten ontwikkeld uit de bengaal en de oosterse korthaar. Het doel was een kat die op een serval lijkt: lange poten, grote rechtopstaande oren en een gevlekte vacht. In tegenstelling tot de savannah zit er geen recent wild bloed in de lijnen. Actief en alert, met de spraakzaamheid van zijn oosterse voorouders.
• Cheetoh: jonge Amerikaanse kruising van de bengaal en de ocicat, gefokt sinds de jaren 2000. Groot, laag in de schouders lopend als een kleine luipaard, met een dicht gevlekte, glanzende vacht. Ondanks de wilde look staat het ras bekend als zacht en sociaal. De erkenning is nog beperkt tot een experimentele status bij enkele verenigingen.

Welke zeldzame rassen hebben een bijzondere vacht?

Drie zeldzame rassen danken hun bestaan aan een unieke vachtstructuur of vachtkleur. De krulvachten vormen samen een grotere groep; het volledige overzicht vind je bij de gekrulde kattenrassen. Deze drie vachtrassen zijn het zeldzaamst.

• German rex: een van de oudste krulkatten van Europa, met als bekendste stammoeder de kat Lammchen uit het Berlijn van de jaren 50. De vacht is kort, fluweelzacht en gekruld doordat dekharen ontbreken. Vriendelijk, speels en geduldig, maar het aantal fokkers in Europa is op een paar handen te tellen.
• American wirehair: ontstaan in 1966 op een boerderij in de staat New York uit een spontane mutatie. De vacht voelt draadachtig en veerkrachtig aan, als een zacht schuursponsje. Buiten Noord-Amerika wordt het ras nauwelijks gefokt.
• York chocolate: Amerikaans ras uit 1983, genoemd naar de staat New York en zijn chocoladebruine, halflange vacht. Het begon met boerderijkatten en groeide nooit uit tot een groot ras; vandaag is het een van de zeldzaamste rassen ter wereld.

Welke zeldzame rassen vallen op door ogen of oren?

De ojos azules en de highlander herken je aan een detail dat bij geen enkel ander ras voorkomt. Beide rassen staan hieronder toegelicht.

• Ojos azules: Spaans voor blauwe ogen. Uniek aan dit Amerikaanse ras is dat de diepblauwe ogen samengaan met elke vachtkleur, terwijl blauwe ogen bij andere katten vrijwel altijd aan wit of aan pointkleuren gebonden zijn. Het ras wordt nauwelijks nog gefokt: het verantwoordelijke gen veroorzaakt in dubbele vorm ernstige aangeboren afwijkingen, waardoor verenigingen de fok grotendeels hebben stilgelegd. Echte ojos azules zijn daardoor haast onvindbaar.
• Highlander: jong Amerikaans ras met een dubbele blikvanger: naar achteren gekrulde oren en een van nature korte staart. De krul in de oren doet denken aan de american curl, maar de highlander is groter en heeft vaak een gevlekte of gestreepte vacht. Speels en energiek, met een voorliefde voor water.

Welke zeldzame rassen zijn kruisingen of natuurrassen?

De minuet is een bewuste kruising van twee bekende rassen, de arabische mau is juist een natuurlijk ras dat zonder fokprogramma ontstond. Beide staan hieronder beschreven.

• Minuet: ook bekend als napoleon, een kruising van dit kortpotige kattenras en de pers. Het resultaat is een kleine kat met korte pootjes, een ronde kop en een volle, zachte vacht. Het korte-benen-gen is niet onomstreden: fok met dit kenmerk ligt in delen van Europa onder vuur, wat het ras hier extra zeldzaam houdt.
• Arabische mau: eeuwenoude straat- en woestijnkat van het Arabisch schiereiland, sinds 2008 als ras erkend door de WCF. Slank maar stevig, met grote oren die de woestijnhitte helpen afvoeren en een korte vacht zonder veel ondervacht. Zelfstandig, alert en goed bestand tegen warmte. Buiten de Golfregio zijn fokkers schaars.

Waar vind je een zeldzaam kattenras?

Een zeldzaam ras vind je via de rasverenigingen en de overkoepelende organisaties zoals FIFe, TICA en WCF, niet via zoekertjessites. De stappen hieronder vergroten je kans op een gezond dier.

1. Zoek op de website van de overkoepelende vereniging naar geregistreerde catteries voor het ras, ook in de buurlanden.
2. Reken op een wachtlijst: bij rassen met een handvol fokkers duurt het vaak maanden tot er een kitten beschikbaar is.
3. Vraag naar gezondheidstesten van de ouders en naar de stamboom; juist bij kleine populaties is inteelt een reeel risico.
4. Haal een kitten pas op vanaf 12 weken en controleer vaccinaties, chip en Europees dierenpaspoort, zeker bij import.

Wees achterdochtig bij aanbieders die een zeldzaam ras direct leverbaar hebben zonder papieren: de kans is groot dat je een gewone huiskat met een exotisch verhaal koopt.

Veelgestelde vragen

Lees ook

• Kattenrassen: overzicht van alle rassen
• De duurste kattenrassen ter wereld
• Lykoi: alles over de weerwolfkat