kop

Giardia

Giardia is een protozoa (ééncellig organisme) en komt veel voor in de ingewanden (maagdarmkanaal) van vele dieren, ook bij katten (en mensen). De microscopisch kleine parasiet hecht zich vast aan het oppervlak van de darmen, of zweeft in het slijmvlies van de darmen. Als het darmepitheel aangestast wordt, wordt de verstering en opname van voedsel verstoort en treedt diarree op. Katten kunnen besmet zijn met Giardia organismen, zonder tekenen van ziekte te vertonen. Ze vormen wel een haard van besmetting voor andere dieren.
Diarree, bloederige of slijmige (stinkende) stoelgang dikwijls met een flinke gasproductie wordt het meest waargenomen bij jonge kittens. Giardia kan een ernstige impact hebben op de gezondheid van ondervoede en gestreste kittens of zieke volwassen of oudere katten, en kan o.a. door dehydratie, dodelijk aflopen.
In dichtbevolkte situaties zoals catteries, pensions of asielen kan Giardia (en een aantal andere infecties en parasieten) hoogtij vieren. Stress is hier gewoonlijk ook hoger waardoor dieren gevoeliger worden aan infecties.

Levenscyclus
Giardia komt in twee vormen voor: een beweeglijke vorm die zich voedt en leeft in de darmen en een onbeweegslijke cyste welke uitgescheiden wordt met de stoelgang. De vorming van een cyste neemt plaats bij de overgang van de dunne naar de dikke darm. De cysten zijn vrij resistant en kunnen maanden overleven in een voldoende vochtige omgeving.
Dieren worden besmet door het verorberen van cysten. De cysten breken open in het darmstelsel en laten de beweeglijke vorm vrij (trophozoïde). Giardia plant zich voort door celdeling.
De verschillende species van Giardia verschillen structureel niet veel. Men noemde de Giardia naar de gastheer waar hij aangetroffen werd. Giardia Canis bij honden, Giardia Felis bij katten, Giardia Bovis bij runderen, enzovoort. Men is er ondertussen achter gekomen dat 1 Giardiasoort verschillende gastheren kan besmetten, en men is afgestapt van de indeling aan de hand van de gastheer.
Giardia wordt voornamelijk doorgegeven via besmet voedsel of drinkwater. Cysten worden ook in riviertjes aangetroffen. De beweegslijke vorm kan ook besmettelijk zijn, maar aangezien deze buiten het lichaam van de kat niet lang kan overleven is dit geen belangrijke vorm van besmetting.

En wij?
Giardia is de meest voorkomende darmparasiet bij mensen. De tekenen zijn hetzelfde als bij de kat (diarree) en o.a. bekend als Tourista. Het belang van onze huisdieren als besmettingsbron voor mensen wordt nog onderzocht. Tot anders bewezen wordt, moeten we aannemen dat Giardia doorgegeven wordt van dier op dier, en van dier op mens. Vooral mensen met immunodeficientie (chemo, aids, ...) dienen heel voorzichtig te zijn om een besmetting te voorkomen.

De kat
Klinische tekenen variëren van geen bij asymptomatische dragers naar een terugkerende milde diarree, een zachte, lichtgekleurde stoelgang, tot een acute exposieve diarree bij ernstige gevallen. Andere tekenen zijn gewichtsverlies, lusteloosheid, slijmen in de stoelgang en weinig eetlust. Deze tekenen zijn echter ook normaal bij andere darmproblemen en zijn niet specifiek voor Giardia.

GiardiaGiardia is niet makkelijk aan te tonen en een grondig onderzoek van de patient is belangrijk. Een diagnose kan bevestigd worden door het aantonen van cysten of de beweeglijke vorm in stoelgang. Een negatief resultaat betekent echter niet dat Giardia niet aanwezig is. Giardia wordt periodiek afgescheiden en meerdere onderzoeken van stoelgang over een periode van 7 tot 10 dagen kan nodig zijn. Er zijn speciale kleurstoffen om de microscopische boosdoeners te helpen identificeren.
Gezien de moeilijkheidsgraad om Giardia aan te tonen wordt onderzoek in een laboratorium aanbevolen.

Behandeling
Giardia kan behandeld worden. Uw dierenarts zal een behandeling voorschrijven, en als het over een groep katten gaat, zal gewoonlijk heel de groep behandeld moeten worden, ook de dieren die geen klinische verschijnselen hebben maar wel dragers kunnen zijn. Giardia wordt spijtig genoeg door de meeste dierenartsen tot de zeldzame besmettingen gerekend en er wordt eerst naar andere parasieten (wormen) of infecties gezocht. Bij hardnekkige, langdurige diarree bij volwassen katten en vooral bij acute diarree bij kittens dient de mogelijkheid op een Giardiabesmetting toch in overweging genomen te worden.
Antibiotica wordt slechts zelden toegedient, aangezien dit de darmflora nog meer in de war kan sturen.
Best kan een lichtverteerbaar dieet worden gegeven, in kleine hoeveelheden verdeeld over de dag. Het eenvoudigst is een hypoallergeen dieetvoer te gebruiken (bij de dierenarts verkrijgbaar), welk weinig vet en lactose bevat en een juist gehalte aan voedingsvezels. Ook dient opgelet te worden dat de kat niet uitdroogt.
Heel belangrijk is ook het veelvuldig reinigen en ontsmetten van de omgeving, de voedsel- en drinkbakjes, ligbedjes, borstels en kattenbakken.
Bedenk dat Giardia ook voor u besmettelijk kan zijn, en vooral kinderen kunnen hier gevoelig voor zijn, dus een grondige aanpak van het probleem is noodzakelijk.

Terug