kop

Astma

Astma is bij mensen een chronische ontsteking van de fijnere luchtwegvertakkingen - de bronchiën. Het resultaat is een piepende ademhaling, een aanhoudende hoest of hoestbuien en kortademigheid. Deze ontsteking veroorzaakt een overgevoeligheid voor bepaalde factoren (stof, rook, huisdieren, ....) waarbij vernauwing van de luchtwegen kan optreden.
Bij katten zien we een soortgelijke situatie. Katten met astma hebben meer slijmen in de luchtwegen, luchtwegontstekingen, ademen moeilijk en hoesten of niezen. De aandoening werd al 90 jaar geleden beschreven, maar toch is onderzoek naar de aandoening bij katten zeer recent.
Astma kan acuut of chronisch zijn. In acute gevallen is er een plotse moeilijke ademhaling. De meeste gevallen komen echter bij de dierenarts met klachten over aanhoudend hoesten.
De behandeling van astma bij de kat is een zaak voor de dierenarts.
Er is geen eenvoudige test voorhanden om astma bij katten vast te stellen. De beste informatie kan de dierenarts uit een radiografie halen. Het helpt niet alleen andere bronnen van hoest te elimineren (kanker, hartproblemen, longontsteking (pneumonia), ...), het geeft ook meestal een duidelijk beeld van de verdikte luchtwegen. Als de kat stabiel is, kan de dierenarts een staal nemen van het slijmvlies in de longen. Een hoge concentratie aan eosinophielen - een soort witte bloedcellen - is kenmerkend (maar niet specifiek) voor astma.
Omdat de klinische tekenen van astma - niezen en hoesten - voornamelijk veroorzaakt worden door de vernauwde luchtwegen, is het verleidelijk de behandeling van astma bij katten te beperken tot bronchodilatoren (medicatie die de luchtwegen opent). Dit kan een goede behandeling zijn voor katten die af en toe problemen hebben, maar niet voor de kat met dagelijkse problemen.
Onderzoek bij mensen toont aan dat er sprake is van een chronische infectie van de luchtwegen en er kan aangenomen worden dat dit bij katten ook zo is. Voor katten met dagelijkse klachten dient ook de onderliggende ontsteking aangepakt te worden.
De meest effectieve behandeling voor chronische astma bij katten is een behandeling met hoge dosis corticosteroides. Het is een anti-inflammatoir geneesmiddel. Katten hebben blijkbaar minder last van de bijwerkingen dan mensen. Prednisone in hoge dosis gedurende 2 weken en afbouwen naar een dosis om de 2 dagen lijkt voor veel katten een goede behandeling. Als het niet mogelijk is dagelijks oraal geneesmiddelen toe te dienen, dan kan een inspuiting noodzakelijk zijn. Dit is een minder gunstige behandeling aangezien de werking kan variëren van 3 weken tot 3 maanden en de bijwerkingen kunnen ernstiger zijn.
Bronchodilatoren kunnen samen met de corticosteroides gegeven worden.
SpacerEen betere behandeling van astma kan geschieden via een inhalator. Deze worden ook bij mensen gebruikt, waarbij een gecontroleerde, hoge dosis geneesmiddelen rechtstreeks aan de longen aangeboden wordt, terwijl neveneffecten tot een minimum herleid worden. Via de inhalator toegediende medicatie doen ook de symptomen sneller verdwijnen. De inhalatoren zijn echter ontwikkeld voor menselijk gebruik waarbij het doseren (activeren van de inhalator) gebeurt tijdens een diepe inademing. Onnodig te melden dat dit bij een kat een onmogelijke zaak is. Gelukkig (?) is dit ook bij kleine kinderen het geval zodat er een oplossing voorhanden is, een spacer. Dit is een "verlengstuk" voor de puffer ter grootte van een lege WC rol. Aan de ene kant komt de puffer, aan de andere kant zit een masker dat over mond en neus past. Bijkomend voordeel is dat het geneesmiddel in de spacer kan verstuift worden voor het spul op de snuit van de kat gezet wordt. Daardoor zal de kat niet schrikken van het geluid van de puffer. De kat moet een keer of 10-12 in- en uitademen door de spacer.
Er zijn verschillende geneesmiddelen voorhanden in de vorm van inhalatoren. Er zijn kort werkende geneesmiddelen die een onmiddelijk bij een aanval kunnen toegedient worden en lang werkende geneesmiddelen waarbij het effect pas na 15 - 30 minuten merkbaar is, maar die meer dan 12 uur werken.
Corticosteroides via inhalator zijn het sterkste ontstekingsremmende geneesmiddel bij de behandeling van astma. Het gebruik bij mensen heeft bewezen dat het astma onder controle houdt en voor een normale longfunctie kan zorgen. Neveneffecten zijn minimaal omdat er zeer weinig van het geneesmiddel in de bloedsomloop komt. Bijna alles blijft in de longen. Klinische studies bij katten ontbreken nog, maar er zijn bewijzen dat er positieve resultaten behaald kunnen worden. De manier en frequentie van toedienen, de dosis en het meest geschikte geneesmiddel staan allemaal nog niet vast, maar worden onderzocht en ontwikkeld. Deze nieuwe ontwikkelingen staan baasjes en dierenartsen iets "opgeluchter adem te halen" bij de behandeling van een kat met astma.

Terug